AKŞAM GAZETESİ | EKONOMI | 05 OCAK 2009, PAZARTESİ
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Başkanı Hasan Köktaş, küresel krizin belirsizliğinin ortadan kalkmasıyla yabancı sermayenin hızla enerji sektörüne yöneleceğini belirterek, 'Türkiye'de enerji sektöründe bu potansiyeli görüyorum' diye konuştu.
Tüm hızıyla devam eden küresel kriz, enerji sektörünü de etkilerken, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), bu etkinin Türkiye'deki firmaları en az şekilde etkilemesi için harekete geçti. EPDK, bu amaçla 14 Ocak'tan itibaren sektör temsilcileriyle bir araya gelerek, krizden nasıl daha az etkilenebileceklerinin yollarını ele alacak. EPDK Başkanı Hasan Köktaş, küresel krizin belirsizliğinin ortadan kalkmasıyla birlikte yabancı sermayenin hızla enerji sektörüne koşacağını belirterek, 'Enerji, Türkiye'nin taşıyıcı sektörü olacak. Türkiye'deki enerji sektöründe, bu potansiyeli, bu cazibeyi görüyorum' dedi.
Gazetecilerle sohbet toplantısı düzenleyen EPDK Başkanı Köktaş, 2009 yılındaki çalışmalarına ve enerji sektörünün durumuna yönelik olarak şu değerlendirmelerde bulundu.
ENERJİ TAŞIYICI SEKTÖR OLACAK: Enerjide özel sektörün 20 milyar doların üzerinde devam eden yatırımı var. 22 bin megawatt kurulu güç ve 112 milyar kwh'lik enerji üretimine denk gelen, devam eden 474 proje var. 2009'da krizin etkisi özel sektöre yansıyacak. Ama biz, krizi fırsata çevirecek nadir ülkelerden biriyiz. Bizde krizi fırsata çevirecek unsurlar var. Bunların başında da enerji piyasası geliyor. Önümüzdeki dönemde yabancı sermaye girişini hızlandıracak en önemli faktör, enerji yatırımlarıdır. Enerji yatırımlarının öngörülebilirliği yüksek, yatırım iklimi iyi. Ürettiğiniz ürünün pazarda karşılık bulması, satın alınması mümkün. Türkiye'de taşıyıcı sektörlerden bir tanesi olacak.
14 OCAK'TA ENERJİ ZİRVESİ: Kriz nedeniyle 2008'in ikinci yarısından beri sektörü yakından takip ediyoruz. Krizin yatırımcı üzerindeki etkisini minimize edecek ne tür önlem alabiliriz diye hep çalıştık. Sektörü bankalar ve tedarikçilere karşı güçlü kılacak tedbirler aldık. Özel sektörle buluşma toplantıları yapacağız. Krizin etkilerini en aza indirmek için birlikte çalışma yapacağız. Toplantılar, 14 Ocak'ta petrol sektörü ile başlayacak, 2.5 ay sürecek. Onlardan sorunlarını ve çözüm önerilerini istedik. Biz de değerlendirip, uygun olanları karara dönüştürüp sektöre katkı sağlayacağız. Onlara, 'krize karşı sizi nasıl koruruz' diye soracağız. Rafineri konularını da masaya yatıracağız.
YATIRIMLARDA BEKLEME DÖNEMİ: Kriz nedeniyle lisansını geri çekmek isteyen olmadı. Kriz nedeniyle bir dönem kapandı ama yeni dönem daha başlamadı. Belirsizlikler halen devam ediyor. Yatırımdan vazgeçme değil, bekleme, bankalarla bir süre daha görüşme, normal piyasaya geçişi bekleme gibi başvurular olabilir.
ÖZELLEŞTİRMELER FİNANSMANA TAKILDI: Özelleştirmeler, önemli miktarda banka kaynağı ile temin ediliyor. Finansman paketlerinin hazırlanmasında piyasada 'bekleyelim görelim' yaklaşımı var. Uluslararası piyasadaki bir miktar iyileşmeyle beraber bankalar bu tür plasmana başlamış olacak. Başladıklarında ilk yapacakları plasman paketi enerji sektörüne olacak. Dünyanın en büyük krizi yaşanıyor olmasına rağmen enerji finansmanı halen devam ediyor. Dağıtım ve üretim şirketleri yatırımcı açısından cazibe merkezi. Belirsizlik geçince bu özelleştirmeler tam hızıyla devam edecek.
DENETİMLER HIZ KAZANACAK : 2009'da denetim faaliyetlerine hız vereceğiz. Yeni denetim mekanizmaları ortaya koyacağız. Teknoloji daha fazla işin içinde olacak. TÜBİTAK'la teknolojik unsurların devreye girmesi konusunda ortak çalışma yapacağız. 2009 bütçesinin yüzde 33'ünü denetim faaliyetlerine ayırdık. Daha etkin denetim yapacağız. Denetimde yeni stratejiler devreye alacağız. Sağlıklı piyasa oluşturulması, niteliksiz, kalitesiz ürünün piyasa girmesinin önlenmesi buna bağlı. Devletin ÖTV kaybının ortadan kaldırılmasına yönelik katkı sağlayacak. Denetim yaklaşımımızda farklı bir unsur olacak.
ENERJİ, SİLAH OLMASIN: Rusya'nın Ukrayna'nın gazını kesmesiyle, Türkiye'nin Rusya'ya olan gaz bağımlılığı yeniden gündeme geldi. Enerji, ülkelerin dış politika enstrümanı olmaktan çıkartılmalı. Bu yapılmazsa irrasyonel fiyatlandırma olur. Ülkeler enerjiyi silah gibi dış politika unsuru olarak kullanırsa, bir tüketim malı olmaktan çıkıyor.
Akaryakıt fiyatı daha da düşebilir
Burada iki önemli unsur, hammadde fiyatları ve döviz fiyatı. İrili ufaklı düşüşler oluyor. Ürün fiyatındaki düşüş devam ederse ve dolar kuru daha yükselmezse bu fiyat daha da düşer. Çok net. Akaryakıt vergileri, hükümetlerin politikasıdır. Vergilerin yüksek olduğunu herkes söylüyor, bireysel olarak ben de söylüyorum ama vergi rejimini tartışarak bir yere varamayız.
EPDK Başkanı'nı Ufo ile ısıttılar
Bu arada, Ankara'da birkaç gündür yoğun kar yağışı nedeniyle hava sıcaklığı eksi değerlerde seyrederken, soğuk hava EPDK Başkanı'nın basınla sohbet toplantısının gerçekleştiği salonda da kendisini gösterdi. Toplantının yapıldığı Monec Otel yetkilileri, basın toplantısı sırasında infrared ısıtıcı getirerek, enerjinin en tepe bürokratını soğuktan korumaya çalıştı.
Doğalgaz ölümleri teknik bir olay
DOĞALGAZ piyasası ve dağıtım şirketlerine çok yoğun denetimimiz var. Yeni bir yasal düzenleme konusu değil. Çünkü bu konuda tamamen hem cihazlar açısından hem cihazların uygulamasında teknik standartlar var. Bu standartlar uygun mu diye bakmak lazım. Karbonmonoksidin tahliye edileceği delikleri yasa ile tıkayamazsınız Bu tür kazalara yönelik dedektör cihazlar piyasada satılıyor zaten. İsteyen de alıyor. Mevzuat açısından zorunlu hale getirilebilir mi, bunu çalışmak lazım.
Deniz ÇİÇEK