AKŞAM GAZETESİ | CUMARTESI | 05 OCAK 2009, PAZARTESİ
İlk kez 1989 yılında ABD’de yayınlanan ünlü bant karikatür Dilbert, ofis hayatına yönelik taşlamalarıyla bir fenomen. 20 yıllık yayın macerası süresinde kitap halinde yayınlandı; çizgi filmi, bilgisayar oyunu yapıldı; kahramanları yüzlerce ticari ürüne malzeme oldu. 65 ülkede 2000 gazetede yayınlanan bant karikatürün ana kahramanı kıvrık kravatlı Dilbert, 20 yıldır manasız iş dünyası ve acımasız yöneticilerle boğuşuyor. Dilbert’in yaratıcısı Scott Adams ise son 2 yıldır manasız ve acımaz bir hastalıkla boğuşmakta: Spasmodic dysphonia. Anlamı, ses tellerini çalıştıran kaslarda spazma bağlı ses kısıklığı. Yani Scott Adams, 2 yıldan fazla bir süredir konuşamıyor!
Aralık ayında bu ender rastlanan tuhaf hastalığını The Sunday Times Gazetesi için kaleme alan Adams, hislerini şu sözlerle dile getiriyordu:
“Dilbert’in bir ağzı olmadığını fark etmişsinizdir. 1989’da onu ilk yarattığımda neden bir ağız çizmediğimi yıllar boyunca hiç düşünmemiştim. Ama şimdi ‘onu bu şekilde çizerken bir gün konuşamaz hale geleceğim içime doğmuş olmalı’ demekten kendimi alamıyorum.”
49 yaşındaki Scott Adams’ın rahatsızlığı aslında ilk defa 90’ların başında kendini gösterdi. Karikatürlerini çizdiği sağ elinde kas spazmları oluyor, Adams elinin hareketlerini kontrol edemiyordu. Doktorlar teşhisi koydu. Bu çoğunlukla kalem tutanlarda görülen ve elin aşırı derece kullanılması sonucu ortaya çıkan ‘yazar krampı’ (focal dystonia) adlı bir rahatsızlıktı. Ve Adams’ın yaşadığı bunun hayli ağır bir örneğiydi. Ancak doktorlar teşhisi kolayca koymalarına rağmen bir tedavi öneremiyorlardı. Tek çare çizmekten vazgeçmek, yani bu işi bırakmaktı!
ELİNDEKİ KRAMPLAR BİR ANDA KAYBOLDU
“Bu benim için söz konusu bile olamazdı” diyen Scott Adams, karikatürlerini sol eliyle çizmeye girişti ama bu arada sağ elinden de umudu kesmedi. Aylar boyunca sağ eline kalemi alıp kramp başlayana kadar küçük çizim denemeleri yapmayı sürdürdü. Ve günün birinde kramplar kayboldu. Bu olaydan 10 yıl sonra, 2003’te yoğun çizim çalışmaları yaptığı bir dönemde, kramp tekrar sağ elini vurdu. Bu kez çabuk davranan Adams, durum ciddileşmeden önlemini aldı ve Dilbert’i o tarihten itibaren artık bilgisayarda çizmeye başladı. Bu karar Dilbert’in çizimini biraz değiştirdiyse de ünlü karikatüristin elini kurtardı.
Scott Adams’ın sağlık sorunlarıyla boğuşmaları maalesef böyle noktalanmadı. Bundan 2 yıl kadar önce yine garip bir şey oldu. Sesi birden bire yok oldu! “Bu durum alerjik astımımla birlikte baş gösterdi ama bir türlü iyileşmedi. Ağzımdan çıkabilen tek şey hafif bir fısıltıydı. Laranjit olduğumu sandım ama ses kısıklığı aylarca sürdü” diyen Adams, sonunda doktorlara başvurdu. “Önce bronşitten sonra asit reflüsünden şüphelendiler. Ama tetkikler hastalığımın bunlardan kaynaklanmadığını söylüyordu. Doktorlar buna sebep olabilecek her türlü hastalığı araştırdı ama hepsi elleri boş döndü.”
4 AYDA İYİLEŞTİ
6 ay boyunca sessizliğe gömülen Adams, umudunu artık kaybettiği bir anda aklına elindeki kramplar geldi. Sesinin kısılmasının bununla bir bağlantısı olabileceğini düşünerek internetin başına geçen Adams, ses krampı (voice dystonia) yazarak arama tuşuna bastı. Ve internet anında onu ses tellerindeki kasların spazmından bahseden bir siteye yönlendirdi. Burada anlatılanlar onun durumuna birebir uyuyordu. Hastalığın ismiyse ‘spasmodic dysphonia’ idi. Araştırmalarını bu başlık altında derinleştiren Adams, bu konuda uzman bir doktora da ulaşmayı başardı. Ve bu doktora göründüğünde yaşadığı rahatsızlığın adı sonunda konmuştu. Yani teşhis tamamdı ama etkili bir tedavi yöntemi hâlâ yoktu. Ses kaslarını gevşeten botoks iğneleri yaptırarak ve egzersizlerle ses tellerini çalıştırarak bir nebze iyileşse de rahatsızlığı tedavi olmadı.
Onu iyileştirecek esas çözümse bir süre sonra yine internetten geldi. Google arama motorunun ‘Google alert’ hizmetine hastalığın ismini kaydederek internete bu konuyla ilgili yeni bir giriş yapıldığında uyarılma emri veren Adams, geçtiğimiz temmuz ayında bir uyarı aldı. Adı sanı pek bilinmeyen bir sağlık dergisi Japonya’da ‘spasmodic dysphonia’ hastalığını tedavi edecek bir ameliyat geliştirildiğinden bahsediyordu. Adams bu bilgiyi doktoruna aktardı. Doktoru da onu bu konuda daha fazlasını bilebilecek olan Stanford Üniversitesi’nden bir uzmana yönlendirdi. Bu uzmansa Adams’a benzeri bir ameliyatın California Üniversitesi’nde yeni yapılmaya başlandığı bilgisini verdi. İnternet kurtuluşa giden kapıyı açmayı başarmıştı.
Ameliyatı hemen olan Scott Adams’ın sesi, ameliyattan 4 ay sonra yani şu anda, neredeyse normale dönmüş durumda. Ve bu güzel gelişme için doktorlara olduğu kadar internete de müteşekkir. “İnternet olmasa bu tedavi yöntemini hiç bulamayacak belki de bir daha asla konuşamayacaktım” diyor Adams ve ekliyor: “Doktorlar hastalıkların teşhisi ve tedavisinde elbette her zaman en yetkin kişilerdir. Ama bir doktor her konuda uzman olamaz ve bütün zamanını tek bir hastaya adayamaz. İnternet beni iyileştirdi; bilinçli kullanıldığında pek çok kişinin de hastalığının teşhis ve tedavisinde etkili rol oynayabileceğine inanıyorum. Bana kalırsa Google’ın yeni doktorunuz olması an meselesi!”