Çin, kendi markalarını yaratıyor

Son yıllarda inanılmaz bir hızla büyüyor Çin. IMF’ye göre bugün ABD ve Japonya’dan sonra üçüncü büyük ekonomiye sahip. Çin’in önlenemez yükselişinde en büyük neden, son derece düşük ücretlerle çalışan yüz milyonlarca Çinli’nin ürettiği ucuz mallar sayesinde büyük bir ihracat kapasitesine sahip olması. Öyle ki bu ucuz üretim sayesinde Gap’ten Adidas’a, Walt Disney oyuncaklarına sayısız ünlü marka ürünlerini Çin’de yaptırıyor. ‘Made In China’ ya da ‘Made In PRC’ damgasını giydiğimiz, kullandığımız her şeyin etiketinde görüyoruz. Ancak küresel mali krizin patlak vermesi Çin’i de etkiledi, başta ABD olmak üzere Batı ülkelerini kasıp kavuran ekonomik sıkıntı sebebiyle Çin’in ihracatı azaldı. Ama bu, onlar için önemli bir sorun yaratmayacak gibi görünüyor. Çünkü ‘Made In China’ya alternatif olacak yeni formüllerle 2009’u karşılamaya hazırlanıyor!

Yıllarca başka ülkeler ve başka markalar için ter döken Çin, çoktan ustası olduğu üretim yöntemlerini ve modern teknolojileri artık kendi adına kullanmak için kolları sıvıyor. Hedefi, ucuz ama kaliteli özgün ürünlerle hem dışarıdaki alıcıları hem de ülke sınırları içindeki Çinli tüketiciyi tavlamak. Nitekim daha önce firmaların sadece yüzde 3’ü kendi markalarını üretirken şimdi Batılı ünlü markalardan esinlenilerek üretilen ‘Çin Malı’ ürünlerin yanında tamamen Çin’e ait özgün markalar birer ikişer piyasada boy gösteriyor.

Örneğin geçen yıl Çin otomobil markası Shuanghuan Auto, ünlü otomobil markası BMW’nin X5 modelinin hem görüntü hem de özellikler açısından birebir aynısı gibi görünen ama bir Çin markası olarak ortaya koyduğu otomobil CEO’yu üretti. Aynı firma bu yıl da minik bir model Shuanghuan Noble’i piyasaya sürdü. Noble otomobiller Mercedes’in minik modeli Smart’a tıpatıp benzese de o aslında bir Çinli! Bu yıl Çin’in yarattığı kopya harikalarından biri de HiPhone. Adının yaptığı çağrışımdan neyin kopyasını olduğunu hemen fark edebilirsiniz: HiPhone, Apple’in yarattığı ve son günlerin en trendy ürünü olan iPhone telefonların birebir kopyası. Çinli Cwell markasının ürettiği HiPhone’un görsel ve teknolojik açıdan iPhone’dan aşağı kalır bir yanı yok, aksine artısı var. Çünkü HiPhone çok daha ucuza satılıyor!

İLK BÜYÜK BAŞARI SPOR AYAKKABININ

Uzmanlarsa bu kopya ya da Çinlilerin deyimiyle ‘esinlenilmiş’, ürünlerin kısa zamanda yerini tamamen Çin’e özel özgün, son teknoloji ve kaliteli ürünlere bırakacağını söylüyor. Yani Çin’in kendi üretimi otomobiller, teknolojik ürünler, giysiler ve oyuncaklarla dünya piyasasına hızlıca girmesi an meselesi!

Great Wall, Hisense, Konka, Amoi ve Panda gibi Çin markaları kendi ürünlerini dünyaya pazarlamak için ilk adımı atanlar. Bunlar arasında ilk büyük başarıyı yakalan ise bir spor ayakkabı markası olan OSPOP.

Çinli tasarımcıların elinden çıkma OSPOP spor ayakkabılar, model olarak Çinli işçilerin günlük hayatlarında giydiği ayakkabılardan esinleniyor. Tabii ki üretimi de Çin’de, Adidas’ı, Nike’ı yapan Çinli işçiler tarafından yapılıyor. Özgünlüğünün yanında Batılı örneklerle rekabet edecek kadar da kaliteli olan OSPOP, bu özellikleri sebebiyle Çin piyasasına göre biraz da pahalı bir fiyattan satılıyor: 75 dolar. Bu arada sadece 1 yıldır piyasada olan ve internet üzerinden satış yapan OSPOP ayakkabıların çoktan Çin dışındaki ülkelerde trend haline geldiğini de ekleyelim; öyle ki New York Times Gazetesi OSPOP’u haber olarak sayfalarına taşıdı bile!

Modern bir mega kente dönüşen Pekin’deki büyük binaların inşasında söz sahibi isimler Rem Koolhaas ve Jacques Herzog gibi ünlü Batılı mimarlar olsa da, Çinliler mimarlık ve inşaat alanında da dünyayı fethedecek gibi görünüyor. Çünkü bu konuda da özgün eserler ortaya koymaya başlıyorlar. Bunun en belirgin örneği ise Pekin merkezli mimarlık ve tasarım şirketi MAD Architectural Design Studio’nun dev boyutlu projesi.

ÇİN MAHALLELERİ DÜNYAYA YAYILIYOR

Çin’in Hainan bölgesinde 2003 yılında Sanya Phoneix Island adlı dev bir yaşam kompleksini inşa etmeye başlayan MAD şirketi, bu girişimiyle dünyanın dikkatini üzerine çekmeyi başarmıştı. 400 bin metrekarelik bir alan üzerine kurulan yaşam kompleksi, içindeki 6 lüks apartman, bir 5 yıldızlı ve bir de 7 yıldızlı otel ile Dubai’de görmeye alışık olduğumuz ihtişamlı yapılar topluluğuna imza attı. Bu iddialı girişin ardından 11. Venedik Bienali’nde boy gösteren Çinli firmanın tanıttığı yeni proje ise dünyanın dört bir köşesine Çin Mahalleleri inşa etmek. Firma, ‘Superstar: A Mobile China Town’ adını verdikleri projeyi ilk olarak Roma’da hayata geçirmeyi planlıyor. Böylece Çin kendine özgü ürünleri ve kendi markalarıyla dünyaya açılmakla kalmıyor, Superstar projesi aracılığıyla kültüründen mimarisine, geleneklerinden yemeğine kadar her şeyi içinde barındıracak 15 bin konutlu Çin mahallelerini de dünyanın farklı noktalarına serpiştirmeye hazırlanıyor.

Şimdi dünya Çin için çalışıyor

Çİn’in yıldızı parladıkça dünyaca ünlü birçok marka da Çin’deki tüketicinin gönlünü çelmek için Çin’e özel tasarımlar üretmeye girişiyor. Bunlardan biri olan Benetton, 2008 Pekin Olimpiyatları vesilesiyle Çinlilere özel olarak ürettiği iki parfümü Çin’de piyasaya sürdü. Olimpiyatlardan esinlenerek Energy Games adını verdikleri bu parfümlerin biri kadınlar diğeri de erkekler için. Benetton bu parfümleri oluşturmak için Çinlilerin en sevdiği kokular üzerine bir araştırma yürüttü. Çinli kadınlara yönelik olan Enegy Games Woman, çiçek kokuları ile mandalina, böğürtlen ve Çin’e özgü liçi meyvesi esanslarının bir karışımı. Çinli erkekler için üretilen Energy Games Man ise turunç, ananas ve zencefil kokularını harmanlıyor. Öte yandan ünlü spor ayakkabı markaları da Çinlilere yönelik tasarımlarıyla trendi takip ediyor. Bunlar arasında öne çıkansa Puma’nın 2009 Çin Yeni Yılı konseptiyle tasarladığı üzerinde Çince yazılar bulunan süet spor ayakkabıları.