Cam altı resimlerinde Şahmeran

Aynur Ocak, yağlıboya çalışmalarında kadın temalı resimleriyle tanınan bir sanatçı. Ancak o, 10 yıldır geleneksel Türk el sanatlarından olan cam altı sanatıyla ilgili. Cam altı sanatı, olarak cam altına resim yapılması şeklinde tanımlanıyor. Çalışmalarında canlı renkleri tercih eden Ocak, Anadolu’nun mitlerini Osmanlı’nın eski yaşam tarzıyla birleştirip cam altında buluşturuyor. “Camın Anadolu’ya girdiği dönemlerde resmin yasaklanmasıyla köylerdeki naif sanatçılar, cam altına resim yapmaya başlamış” diyen Ocak, efsanevi Şahmeran’ı çizdiklerini anlatıyor. Sağlık, mutluluk ve bereketi sembolize eden Şahmeran’a kendi renk oyunları ile modern bir yapı kazandıran Ocak’ın eserleri ‘Anadolu Efsaneleri II’ adıyla Nişantaşı Cef Sanat Galerisi’nde sergileniyor.

Bu sanatla ne şekilde tanıştınız?

Gazi Üniversitesi Resim Bölümü mezunuyum. O yıllardan beri yağlı boya çalışmalarım oldu. Ailemin antika merakından ve evimizde cam altı Şahmeran’ların olması sayesinde ben de bu sanata ilgi duydum. Son 10 yıldır da cam altı sanatıyla uğraşıyorum.

Cam altı resim tekniğini anlatır mısınız?

Bu tekniğe kısaca ‘cam ardı’ diyerek, cam altına resim yapılması olarak tanımlayabiliriz. Cam ters çevrilerek çalışıldığı için çizeceğiniz resmin sağı soluna dönüyor. Bir resim yaparken normalde önce zeminini yaparız ama cam altı tekniğinde tam tersi uygulanıyor. Önce imzanızı atıyor sonra zemini boyuyorsunuz.

Şahmeran geleneksel bir figür, sergideki diğer eserleri de geleneksel tarzda mı hazırladınız?

‘Anadolu Medeniyetleri II’ sergisinin konseptini cam altı çalışmalarında en çok kullanılan öğeler olan Şahmeran, haritalar, kuşlar, tuğralar ve kadırgalar oluşturdu. Bu sergimde, türün ana öğelerinden uzaklaşmak istemedim. İstanbul’a özgü olduğunu düşündüğüm çiçek satan kadınları da İstanbul motifleriyle birleştirip kullandım.

Sanat alanında farklı bir arayış mı sizi cam altı çalışmalarına yönlendirdi?

30 yıllık yağlı boya çalışmalarımın yanı sıra son on yıldır cam altı çalışmaları yapıyorum. Bu kadar sürede resim çalışan bir sanatçının farklı kavramlar, teknikler hatta resim ötesi betimlemeleri bile kullanması doğal. Cam altına ise hem sanatsal üretimimi genişletmek hem de geleneksel sanatımıza yeniden can vermek açısından severek başladım.