AKŞAM GAZETESİ | EKONOMI | 07 OCAK 2009, ÇARŞAMBA
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Güler, doğalgaz kesildi haberiyle telaşa kapılan Türk halkının yüreğine su serpti. Bakan yaptığı açıklamada, 'Sorunu en kısa zamanda çözeceğiz. İnşallah halkımızı üşütmeyeceğiz' dedi. Bakan 'Türkiye'nin kaç günlük gazı var' sorusuna yanıt vermedi
Rusya'nın doğalgazı kestiği haberlerinin ardından başlayan panik havasını Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler yumuşattı. Güler, 'Özellikle söylüyorum, inşallah halkımızı üşütmeyeceğiz. Sorunu en kısa zamanda çözeceğiz. Sayın Başbakan'a durumu arz ettim. O da gerekirse kendi seviyesinde muhataplarıyla görüşecek' dedi. Güler, sorunun şu an sanayiyi etkileyecek boyutta olmadığını da vurgulayarak, 'Gerekirse onu ifade ederiz, şu an yok' diye konuştu. Kesintinin sürmesi halinde Türkiye'nin kaç gün yetecek gazı olduğuna yönelik soru üzerine de Güler, 'Şu an yönetiyoruz. Sorun yok. Çok uzun süre sürmemesi lazım' dedi.
TEDBİRLER DEVREYE GİRDİ
Bakan Güler alınan tedbirler konusunda ise, '6 gemi LNG gelecek. Bağlantısı yapıldı. Egegaz terminalinden 18 milyon metreküplük akış var. Silivri deposunda 15 milyon metreküplük gaz bulunuyor. İstenirse bunların kapasitesi 1-2 milyon metreküp daha artırılabilir. TPAO'nun da 1-2 milyon metreküp gazı var. Onu da kullanabiliriz' dedi. Termik santrallarda da ikinci yakıtlara geçildiğini aktaran Bakan. Türkiye'nin İran'dan günlük 28 milyon metreküp gaz alması gerekirken, İran'dan gelen 15 milyon metreküplük gazın şimdilik yettiğini belirtti. Güler, barajlarda da kullanılmayan kapasiteyi devreye soktuklarını kaydetti.
***
Kendi meselenizi kendiniz çözün, bizi karıştırmayın!
RUSYA ile Ukrayna arasında yaşanan doğalgaz krizini kendilerinin çözmesi gerektiğini belirtti. Güler, 'Kendi meselelerini kendi aralarında çözsünler. Bizim amacımız kendi aralarında çözmeleri, bize taşırmasınlar. Bize gerek kalmadan bunu çözmeleri lazım. Bu iş ticari bir ilişkidir ama onun politik bir sahaya taşınması kendi bilecekleri iş. Bizler müşteriler olarak alacağımız gaza bakarız. Sorunun parçası değil çözümün paçası olmamız lazım. Hem Rusya'ya hem Ukrayna'ya ifade ettik çok net şekilde. Gazın parasını ödeyen kişiler olarak sorunun çözülmesini istiyoruz' diye konuştu.
İki ülke arasında arabulucu oluruz
ENERJİ Bakanı Hilmi Güler de konuya yönelik yaptığı açıklamada, sorunun Türkiye dışında Ukrayna ve Rusya arasındaki anlaşmazlıktan kaynaklandığını belirterek, 'Gerekirse arabulucu oluruz. Benzer işareti Sayın Başbakan'dan da aldık. Bize bir görev düşerse, sorumlu bir ülke olarak devreye gireriz' dedi. Güler şöyle devam etti: Biz çözümün peşindeyiz. Görevimizde bu sorunu çözmek. Bunu da Rusya'ya belirttik.
Bu yılki kriz nasıl gelişti?
RUSYA ile Ukrayna, 2 yıl sonra yine doğalgazda fiyat anlaşmazlığı nedeniyle birbirine düştü. Ukrayna, Rusya'ya olan milyar dolarları bulan gaz borcunu ödemezken, iki ülke arasında transit gaz geçiş ücretleri de sorun yarattı. İki ülke arasındaki görüşmeler anlaşmazlıkla sonuçlanırken, Rusya da bu ülkenin gazını tamamen kesti. İki ülke arasındaki anlaşmazlık büyürken, son olarak Rusya, Ukrayna üzerinden Bulgaristan, Türkiye, Yunanistan ve Makedonya'ya verdiği gazı da kesti.
Doğalgaz Avrupa'yı Rusya'ya mahkum etti
DOĞALGAZ krizinde Rusya'nın elindeki en büyük güç, Avrupa ülkelerinin Rus doğalgazına olan bağımlılığı. Nitekim Rusya doğalgazda Avrupa'nın en büyük tedarikçisi durumunda. BP'nin 2006 verilerine göre Avrupa kullandığı doğalgazın yüzde 40'ını kendi üretimiyle karşılarken, yüzde 25'ini ise Rusya'dan ithal ediyor. Rusya'yı yüzde 17 ile Norveç ve yüzde 11 ile Cezayir takip ediyor. Öte yandan geçmişte Sovyetler'in güdümünde bulunan Doğu Avrupa ülkeleri için bu bağımlılık ayrı bir önem arz ediyor. Buna göre Letonya, Slovakya, Finlandiya ve Estonya gibi ülkeler bütün tüketimlerini Rusya gazı aracılığıyla sağlarken, Bulgaristan, Litvanya ve Çek Cumhuriyeti için bağımlılık oranı yüzde 80'in üzerinde.
İstanbullu rahat olsun doğalgaz kesintisi yok
ENERJİ ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'ndan gelen, Rusya'nın batı hattından alınan doğalgazın tamamen kesildiği yönündeki açıklamanın ardından İstanbul'da da bir doğalgaz kesintisinin olup olmayacağı endişelerine İGDAŞ'tan rahatlatıcı bir haber geldi. 'İstanbul için doğalgaz kesintisi söz konusu değil' diyen İGDAŞ şu açıklamayı yaptı: Bulgaristan üzerinden gelen batı hattındaki doğalgaz kesintisinin ardından BOTAŞ derhal önlem almış ve TPAO'nun Silivri'deki BOTAŞ'a tahsisli deposu ve Marmara Ereğlisi'ndeki BOTAŞ'ın LNG tankları devreye alınmıştır. Bu alanlarda 2 milyar metreküplük bir rezerv bulunmaktadır. İstanbul'un günlük doğalgaz tüketimi ortalama 25-28 milyon metreküptür. Dolayısıyla İstanbul'da doğalgaz kesintisi yoktur ve kesintiye sebep olacak bir durum da yaşanmamaktadır.
Türkiye'yi etkilemesi bizi üzdü
RUSYA'DAN Ukrayna üzerinden Türkiye'ye gelen gazın kesilmesi üzerine Bakan Güler, Ukrayna Büyükelçisi Sergei Korsunsky'yi makamına çağırdı. Görüşme sonrası açıklama yapan Büyükelçi, Rusya ile yaşadıkları anlaşmazlığın Türkiye'yi etkilemesi nedeniyle çok üzgün olduklarını belirtti. Büyükelçi şunları söyledi: 'Şu anda Ukrayna, kendi depolarından gaz kullanıyor. Bu depoların kapasitesi 30 milyar metreküp. Uluslararası anlaşmalar nedeniyle depolara verilen gazı ihraç edemiyoruz. Bu nedenle bu depolardan size gaz aktaramıyoruz. Bin metreküplük gazın 100 kilometre taşınması için Rusya'dan 1.6 dolar alıyoruz. Gaz transferi çok masraflı. Bu çok düşük. Doğalgaz fiyatı arttıkça transitin de fiyatı artmalı. Gazprom'la hemen görüşme talep ettik. Bakan Bey de bir an önce Rusya ile iletişime geçmemizi istedi. Bizim depomuzda nisana kadar yetecek gazımız var. Sorunun birkaç gün içinde çözülmesini istiyoruz.'
Erdoğan: Biz zaten tedbiri daha önceden almıştık
BAŞBAKAN Recep Tayyip Erdoğan, doğalgaz kullanımıyla ilgili olarak herhangi bir sıkıntının olmadığını belirtti. Erdoğan şu açıklamayı yaptı: 'Şu anda kesinti noktasında maalesef bir sıkıntı var ama ülkemizdeki doğalgaz kullanımıyla alakalı olarak herhangi bir sıkıntı yok. Tedbirlerimizi buna göre zaten almıştık ve bu tedbirler çerçevesi içerisinde doğalgaz gelmeye aynen devam edecek. Bu arada gerek Rusya gerek Ukrayna gerekse Bulgaristan olsun, bu ülkelerle uzman arkadaşlarımız görüşmelerini devam ettiriyorlar. Sanıyorum kısa süre içinde doğalgaz kesintisi problemini çözeriz.'
'Ukrayna'yı by-pass edeceğiz'
GAZPROM Başkan Yardımcısı Aleksandr Medvedev, şirketinin Ukrayna'yı by-pass edecek boru hatları üzerinde projeler olduğunu belirtti. Şu an için iki boru hattı üzerinde çalışmaların sürdüğünü belirten Medvedev şöyle konuştu: 'Bunlar Kuzey ve Güney Akım projeleri. Bunları en kısa süre içerisinde hayata geçirmeyi umuyoruz. Gazprom'un yüzde 51'ine sahip olduğu Kuzey Akım'la Rusya Baltık Denizi'nden Almanya'ya bağlanırken, Eni SpA ile ortaklaşa yürüttüğümüz Güney Akım projesi Rusya'dan Karadeniz aracılığıyla Bulgaristan'a, buradan da kuzey ve güney kollarıyla İtalya ve Avusturya'ya uzanacak.'
Rusya'yla görüşme yarın
UKRAYNA'NIN petrol ve doğalgaz şirketi Naftogaz Başkanı Oleg Dubina, Rus Gazprom ile eski borçları ve bu yılki gaz fiyatı konusundaki görüşmelerine yarın yeniden başlayacağını söyledi. Dubina, kendisinin de görüşmelere bizzat katılmak için Moskova'ya gideceğini kaydetti.