08 OCAK 2009 PERŞEMBE

Serdar Turgut serdarturgut@superonline.com

Krize altın vuruş

Anadolu Ajansı önceki gün bazı şehirlerde ekonomik kriz sürecinde işlerin nasıl gittiğini anlatan çok detaylı ve bir o kadar da ilginç bir haber geçti. Bunu çok dikkatle okudum. Çünkü bu bir süre önce yazmış olduğum 'TÜSİAD'ı MÜSİAD'laştırma operasyonu mu bu?' (2 Aralık AKŞAM) başlıklı analizde geliştirmiş olduğum tezin bir tür bilimsel kanıtı gibiydi.

Ne demiştim orada, ilk önce onu bir özetleyeyim, daha sonra ajansın haberinde o dediklerimin nasıl kanıtlamış olabileceğini anlatmaya çalışayım.

Yazımın çıkış noktası basit bir soruydu: Hükümet krize karşı kapsamlı bir tedbir paketi hazırlamakta neden yavaş davranıyor? Öyle ya önceki gün işadamı Ali Ağaoğlu, '44 ülkede krizle mücadele paketi açıklandığı halde Türkiye buna hâlâ girişmedi' diyor ve o da hayli geç kalındığını söylüyor.

Ben yazıya bu soruyu sorarak başladım ve ayrıca tüm iktisadi kriz dönemlerinin, sermayenin iç yapısının değiştiği dönemler olduğunu, krizler kapitalizmin yapıcı-yıkıcılık gücünü ortaya çıkardığı için o dönemlerde ülkenin hâkim sermaye yapısının değişebildiğini anlatmıştım.

Popüler kavramla ifade edersem, krizlerde sermaye içinde servet transferleri olur, kriz öncesindeki hâkim ve güçlü sermaye grupları ortadan kalkar, onların yerini başka yükselen yeni gruplar alır.

Krizle mücadele paketleri açıklamış olan ülkelerde hükümetler kriz öncesi hâkim, güçlü sermaye yapısını değiştirmemek için duruma müdahale ettiler.

Türkiye'de ise hükümet, fazla bir şey yapmayarak krizin kendi iç dinamiği sonucunda hâkim sermaye yapısını değiştirmek istiyor gibi davranıyor.

Bu durumu 'TÜSİAD'I MÜSİAD'laştırma' operasyonu olarak nitelendirip, krizin İstanbul sermayesi için daha ağır bir sorun olduğunu, dini duyarlılığı çok daha kuvvetli olan Anadolu sermayesinin krizi daha az sorunlu atlatabileceğini, kriz sonrasında İstanbul sermayesi içinde yepyeni isimler görebileceğimizi ve bunun da siyasi ve ideolojik hegemonyası tam olan AKP'nin kendi iktidarının ekonomik altyapısını sağlamlaştırma operasyonu olabileceğini yazmıştım.

Nitekim TÜSİAD'ın ağır topları Başbakan ile yapılan toplantıda endişelerini açıkça dile getirdiler. Tam da o günlerde Anadolu sermayesinin durumu ile ilgili ajans haberi geldi.

'Krizden çıkmanın altın formülü' başlıklı haberde, Güneydoğu Anadolu'nun önemli sanayi ve ticaret merkezi illerde işlerin krizden etkilenmediği, bilakis kriz döneminde bu şehirlerde işlerin arttığı söyleniyor.

Bunun nedeni bu şehirlerdeki sermaye gruplarının uzun yıllardır Ortadoğu ülkeleri, Kuzey Afrika ve Asya ülkeleri ile oluşturmuş oldukları bağlantılarmış. Onların bağlantılı olduğu ülkeler global ekonomiye nispeten kapalı olan ülkeler. Bu yüzden global ekonomiye tamamen açılmış olan İstanbul sermeyesi gibi krizden direkt etkilenmiyorlar.

O bölgedeki sermayeye kriz şu ana kadar gerçekten teğet geçiyor ve Başbakan da onların durumuna bakarak 'Kriz bize teğet geçer' lafını etmiş olabilir.

Oradaki sermaye grupları krizden etkilenmedikleri gibi tersine büyüyorlar bile ve daha büyük vizyonlar oluşturuyorlar.

Eğer teoride denilen olur, krizden etkilenen sermaye içinde servet transferi başlarsa, Anadolu sermayesinin İstanbul'u ele geçirme operasyonu da hız kazanır. Bunun da hükümet açısından hiçbir sakıncası olacağını düşünmüyorum. Bunun ülke açısından tek sakıncası Türkiye'yi gelecekte kurulacak dünyada omuzlayabilecek güç, tecrübe ve vizyonun sadece İstanbul sermayesinde bulunmasıdır.

Bu gerçek gözardı edilmemelidir. Siyasi ve ideolojik kaygılarla Türkiye'ye çok pahalıya mal olabilecek bir ekonomi oyununa girmemek gerekiyor.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.