08 OCAK 2009 PERŞEMBE

Serdar Turgut serdarturgut@superonline.com

MUTLULUK felsefesi

Bir süredir eşlerin birbirlerini aldatmaları konusu üzerine düşünüp yazmak zorunda kaldığımdan, sonunda konu ister istemez ‘Nasıl mutlu olunur?’a gelip dayandı. Bu soruya ‘Kebap yer, mutlu olurum’ veya ‘Evlilik dışı ilişki kurar, mutlu olurum’ türünden basit cevaplarla yetinmek yerine, ‘Mutluluk nedir?’ sorusunu sormuş ve buna cevap aramış olan filozofların yazdıklarını okuma yoluna gittim. Bu tür okumanın sonu hemen gelmiyor ama ben şimdiye kadar okumuş olduklarımdan bazı notlar aldım. Bugün bunları sizlerle paylaşacağım. Konuyu sunuşum biraz dağınık gibi gelirse, haklısınız. Henüz tam toparlayamadım. Bu yazıyı biraz ‘yüksek sesle düşünme’ türünden kabul edin lütfen. Aldatma meselesini düşünürken konuyu hızla ‘Nasıl mutlu olunur?’ sorusuna bağlamam da, aldatma üzerine yazılmış kitapları inceleme süreci nedeniyle oldu. O süreçte gördüm ki; aldatma üzerine kitapların önemli bölümü, aldatma olayında yer alan insanların yaşayacağı düşünülen travmaların tedavisi hakkında yazılmış. Sadece aldatılanın değil, aldatanların da yardıma ihtiyaç duyacakları düşünülmüş ve buna göre yardım kitapları yazılmış. Aldatılanın acı çekmesi normal ama aldatanın da acı çekiyor olduğunun böyle kabul edilmiş olması bana ilginç geldi. Bu da tabii vicdani rahatsızlığa bağlı bir sonuç. O da ‘Mutluluk nedir?’ sorusunu direkt sorduruyor. Filozoflardan bugüne kadar yaptığım okumalar bana, bu soruya Kant’ın verdiği cevabın doğru olduğunu düşündürdü. Onun cevabı benim yaşam biçimime uyuyor.

Kant, iyi yaşamayı ‘insanın seçtiği yaşam stilini başka insanlarla da zengin ve tatmin edici bir ilişki içinde yaşaması’ diye tanımlıyor. Bence Kant’ın tanım biçimi, insanın hayatından aldatma kavramının çıkması, birlikte yaşamayı tercih ettiği kişiye karşı sadakat kavramını hayatına sokmasıyla olabilir. ‘İyi yaşam nedir ve mutluluk nedir?’e verilen bazı diğer cevaplar da bugün sayfada yer alıyor.

Onun kusuruna bakmayın!

Aldatma üzerine yazılmış kitapların dökümünü yaparken sadece bir kadının ‘Kocamın beni aldatması, yaşamımı nasıl iyiye doğru değiştirdi’ adlı bir kitap yazdığını gördüm. Aldatma üzerine yazılmış kitaplar arasında bu bir anomaliydi. Bu farkın nereden kaynaklandığını anlamak için kitabı biraz inceledim. Gördüm ki; bu fark derin bir nedenden kaynaklanmıyormuş... Kadının kocası Kanadalı’ymış. Bu şanssızlık, kadının kitabını neden yazdığını da açıklıyor. Kanada dünyanın en düzgün ve en sıkıcı yerlerinden birisidir. Erkekleri de en az ülkeleri kadar tahammülü çok zor derecede düzgün insanlardır. Oradan alınan kocanın bir kadına yapabileceği en güzel şey, başka bir kadına kaçmak olmalı. Doğrusunu isterseniz bir Kanadalı erkeğin aldatma eylemine girişecek kadar canlı olabilmesi beni ayrıca şaşırttı.

İdi Amin’in hayatı üstüne yapılmış filmi (İskoçya’nın Son Kralı) hatırlayın. Filmin hemen başında ülkesi İngiltere’yi terk etme kararını almış olan genç doktor, göç edebileceği bir ülke bulmak için odasındaki küreyi çevirir ve rastgele bir noktaya basar. Şansına neresi gelirse hemen oraya göç edecektir. İlk basışında şansına Kanada çıkar. Adam oraya tahammül edemeyeceğini düşünür ve yine dener şansını. İkinci çevirişte eli Uganda’ya dokunur. Hemen oraya gider. Kanada öyle bir yer işte. Kanadalı kocanın karısının yazdıkları ise bu yüzden önemli değil.

İlk soruyu Sokrat sordu

Antik Yunanistan’da filozoflar Sokrat’a kadar hayatın anlamı ve orijini konusu üzerine kafa yordular. Sokrat ise ‘İyi yaşam biçimi hangisidir?’ konusunu ortaya çıkararak bir anlamda filozofinin sorunsalını tamamen değiştirdi. Kendinden sonraki filozoflar bu soruya cevap oluşturmak için çalıştılar. Sokrat üzerinde düşünülmüş, üzerinde bilgiyle çalışılmış yaşamın, iyi yaşam olduğunu düşünürdü. Kendisine bilgiye dayalı bir yaşam kurabilmiş, anlamlı güzel hedefler koyabilmiş ve diğer insanlara iyi tepkiler verebilen, iyi ilişkiler kurabilen insanların hem mutlu olacaklarını hem de iyi yaşam idealini yakalayabileceklerini düşünürdü.

Herkes böyle olacak değil ya!

Tabii ki ben buraya kadar kendi hayatıma uyan, tavrıma uygun olduğunu sandığım filozoflara öncelik verdim. Ama herkes benim tavrımda olacak da değil. Herkesin benim gibi davrandığı bir dünya eminim ki çok sıkıcı ve rutin olurdu. Neyse ki Seneca gibi düşünen filozoflar da var. Seneca kendi doğasıyla uyumlu yaşam kurabilmiş insanların mutlu olacağını düşünürdü. ‘Stoik ekol’ün bu düşüncesinde olan erkekler mutlaka aldatmayı çok doğal buluyor ve de mutludurlar. Düşünsenize; hem çapkınlık yapıyorsunuz hem de davranışınızı haklı bulan derin bir düşünce ekolünü de yakalamışsınız. Bu da mutluluğunuz için yetmiyorsa ben de ‘Yuh’ derim size

Ayn Rand da çapkındı

Doğrusunu isterseniz gönül rahatlığıyla aldatabilmek için insanın hayli egoist olması gerekiyor. Gerçi Ayn Rand’ın bahsettiği tür egoizmin bununla bir alakası yoktu. Bu büyük düşünür başarılı insanların sadece kendi ideallerinin peşinde tavizsiz ve egoist bir kararlılıkla davrananlardan çıkabileceğini söylemiştir. Herkesin ‘yapma’ dediğini kendisi doğru görüyor diye yapan, sadece kendisini düşünerek davranan insanlar onun için birer üstün insandılar. Tabii ki bütün bunların aldatan insanın egoizmi ile hiçbir ilişkisi yok. Rand’ın düşüncesi hayli derin felsefe içeriyor ama Rand bir ihtimal, kendi düşüncelerinin etkisiyle de olsa, kocasını rahatlıkla aldatmaktan hiç geri durmadı. Tercihi ise genç öğrencileriydi. Ayn Rand da mutluydu. Bunun da bilinmesi gerekiyor.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.