11 OCAK 2009 PAZAR

Atif Ünaldı atif.unaldi@aksam.com.tr

Gerçek kimlik dönemi başlıyor!

Telekomünikasyon Kurumu son yasanın yürütmeliğini çıkarırken, benim çok net bir önerim vardı. Herkese bir ip adresi verelim. Herkes internete girerken bunu kullansın. Aynı numara vatandaşlık numarası olarak da kullanılsın. Ama dünyanının interneti nasıl kavradığını ve götürdüğü yeri, anlamayan zihinlerin çoğunlukta olduğu bir toplulukta bu sadece cılız bir ses olarak kaldı. Ben de haklı olduğum tüm konular gibi bunu da zamana bıraktım. Ne dediğim birkaç yıl içinde daha net anlaşılacaktı.
İşte o gün artık geldi... Çoğumuzun gerçek isimleri ile kullandığı, sadece internet kültüründen nasibini almamış kişilerin 'fake account' (yalancı hesaplar) açtığı, facebook, yeni uygulaması ile bütün web sitelerine bağlantı sağlayan bir uygulama yaptı. Yani blogunuza üye olan kişileri, facebook hesapları üzerinden kontrol edebilecek, gerçek isim ve resimleri ile yorum bırakmalarını sağlayabileceksiniz.
Bu tabii ortalama bir .com şirketinin yaptığı uygulamalardan biri. Hatırlarsınız 'passport.com' isimli şirket de, yıllar önce buna benze bir çalışmayı başlatmıştı. Şimdilerde OpenID ismiyle çalışan bir inisiyatif, bir yerden bağlanıldığında, diğer şifre soran sitelerin hesaplarına bağlantısız girmenizi sağlayan bir uygulama geliştiriyor.
Tabii otantikasyon (kimlik denetleme) söz konusu olunca, denetlenenin dışında, kimin denetlediğinin de önemli olduğunu unutmamak lazım. Bu işi en doğru ve en uzun zamandır yapanlar ise kamu kurum ve kuruluşları. Bu nedenle kimlik kontrolünün ve şifrelerin güvenliğinin en iyi korunacağı yerin devlet makamı ve bu makamın desteklediği yerler olacağına inanıyorum.
Geç kalınmakla birlikte e-devlet projelerinin bazı adımlarında, daha önce hiç yapılmamış olmasını avantaj olarak kullanarak, çok ileri teknolojiler kullanıldı. Bence bunların başında e-devlet kapısından geçmemizi sağlayan otantikasyon sistemi e-imza var. Bu konuda elimizde üç farklı ihtiyacı karşılayabilen çözüm var.
Bunlardan ilki PTT aracılığı ile alınabilen, sertifikasyon. PTT, son dönemde mektup taşıma işinin azalmasıyla başka başka birçok işle uğraşmaya başladı. Ancak çok fazla iş kolunun onları sıkıntıya soktuğunu da çok net görüyoruz. İkinci yöntem ise hiç PTT'ye uğramaya gerek kalmaksızın, imza sağlayıcılardan alınacak e-imza. Üçüncü adım ise her an elimizin altındaki, cep telefonu. İki operatör bu konuda çalışmaya başlamış. Turkcell ve Avea. Turkcell'in evlere ücretsiz gelen sistemi bu konudaki en zahmetsiz olanı...
Yıllardır bankacılık işlemlerini bile cep telefonundan halleden biri olarak, bu işimi de aynı mecradan halletmeyi tercih ediyorum. Ayrıca işin maliyetlerine bakınca da zaten en ucuz yöntem bu gibi görünüyor.
Yazılarımı takip eden herkes çok net bir şekilde hatırlayacaktır ki; internet'in 'sanal bir dünya' olmadığını, normal hayattaki kimliklerin yansımasının siber ortamda (internet) geçerli olduğunu her imkanda belirtmişimdir. İşte artık internet bize bunu doğrulamayı zorunlu kılmaya başladı. Dikkat ederseniz, internette yaşanan büyük suçların çoğunun sebebi, gerçek kimlikleri ile olmayan kişilerdir.
Sözlük
anonymous FTP: (Anonim FTP) Dosya transfer protokolü üzerinden izin verilen sunucuya kimlik bilgisi vermeden anonim bağlantı yapılması durumu.
backlink: (Arkayol) SEO Arama motoru optimizasyonu)'nda önemli seviye yükseltme araçlarından biri. Sayfanıza başka sayfalardan verilen bağlantılar.
bounce e-mail: (Cevapsız e-posta) Toplu e-posta atımı işlemlerin, e-posta listelerinde adres bilgisi değişmesi veya herhangi bir nedenle e-posta adresine ulaşılamaması durumunda, mesajı sunucu tarafından geri iletilen, e-posta adresleridir.
e-outsourcing: (e-dışkaynak), e-iş süreçlerinde, mekanizmanın bir kısmının ya da tamamının dış kaynak kullanımı aracılığı ile gerçekleştirilmesi durumu.
electronic paper: (elektronik kağıt) Doğanın korunumu sürecinde, kağıdın yerine kullanılabilen her türlü dijital yapıya verilen isim.
netiquette: (Netiket ) İnternet ahlakı, etiği. İnternet üzerinde dikkat edilmesi gereken davranış kuralları.
netizen: (Netizen) İnternet Vatandaşı. İnternet üzerinde yaşayan varolan bütün insanlara, dil, din, ırk ayrımı yapılmaksızın verilen genel isim.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.