AKŞAM | EKONOMI | 20 OCAK 2009, SALI
Mersin Akkuyu'da yapılacak Türkiye'nin ilk nükleer santralinin ihale sürecinde fiyat zarfı dün açıldı. Rus-Ciner ortaklığı, 15 yıl için kilowat saat başına ortalama 21.16 cent önerdi. Uzmanlar ise teklifi, 'dünya piyasalarının iki katı' diyerek çok yüksek buldu
Türkiye'nin ilk nükleer
santral ihalesi için açılan ihalede, Rus-Ciner ortaklığının fiyat zarfı dün basının karşısında açıldı. İhale Komisyonu Başkanı Yaşar Çakmak'ın, 'Herkesin heyecanla beklediği zarfı açıyorum' diyerek açtığı zarfa göre,
Atomstroyexport- Inter Rao - Park Teknik ortaklığı, nükleer santral tarafından üretilecek elektriğin kilowatsaatini devlete 15 yıllık alım garantisi boyunca 21.16 cente satmayı teklif etti. Kilowat saat başına ortalama fiyat ise 20.29 cent olarak açıklandı. Uzmanlar ise teklifin dünya ortalaması olan 10 cent'e çekilmesinin gerektiğini belirtiyor.
86 MİLYAR $'lık elektrik
Şirket, 15 yıl boyunca 415.5 milyar kwh elektrik üretmeyi ve devlete 86 milyar 367 milyon dolarlık elektrik satmayı teklif etti. Son kararı ise, fiyatın sunulacağı Bakanlar Kurulu verecek. Nükleer santral ihalesinin ilki, 24 Eylül 2008'de yapılırken, tek teklifi, Rus-Ciner ortaklığı olan Atomstroyexport-Inter Rao-Park Teknik konsorsiyumu vermişti. Rus-Ciner ortaklığından üç zarf alınırken, teknik belgeler ve TAEK kriterlerine ilişkin ilk iki zarfın onaylanmasının ardından, 3. ve son zarf olan fiyat aşamasına gelindi.
Yeni bir zarf sundu
Bu sırada, Rus-Ciner ortaklığının, daha ihale oturumu başlamadan TETAŞ'a yeni bir fiyat teklif zarfı verdiği ortaya çıktı. İhale sırasında da firma temsilcileri söz alarak, bu durumu aktarmak istedi, ancak Çakmak, 'Başka açıklama yapılmasını uygun görmüyorum. Oturumu kapatıyorum' diyerek, söz vermedi. Ancak daha sonra Çakmak yeni bir teklif geldiğin doğruladı. Nükleer santral ihalesine yönelik şartnamede, yeni bir teklif alınması ve pazarlık yapılmasına yönelik hüküm bulunmadığı ortaya çıkarken, TETAŞ yetkileri, bu konuyu değerlendireceklerini kaydetti. Bu durum, kafaların karışmasına neden oldu.
Bakan Güler: Pazarlık yaparız
Bakan Güler ise 'sonuç ne zaman çıkar' sorusuna 'Süratli hareket edeceğiz ama acele hareket etmeyeceğiz' cevabını verdi. Şartnamede buna engel bir durumun olmadığını belirten Güler, tek şirket olduğu için de pazarlık yapılabileceğini kaydetti. Güler, Sinop'ta kurulacak nükleer santral için de kanun değişikliği hazırlığı yaptıklarını söyledi.
Dışarıda eylem vardı
Bu arada, Nükleer Karşıtı Platform üyeleri, bakanlık önünde protesto gösterisi yaparak, ihalenin iptalini istedi. Grup üyeleri, nükleer santral aleyhine pankartlar taşıyıp slogan attı. Eylemde, 'Sinop ağlar, Hilmi Güler', 'Nükleer santrala hayır' pankartları taşındı. Eylem nedeniyle geniş güvenlik önlemleri alındı.
Elektrik Üreticileri Derneği: Fiyat çok yüksek
TETAŞ'ın, 2008 yılında uyguladığı satış fiyatı kwh başına ortalama 12.62 kuruş olurken, Rus-Ciner ortaklığının verdiği fiyat, yüksek bulundu. Fiyatı değerlendiren Elektrik Üreticileri Derneği Başkanı Önder Karaduman da fiyatın yüksek olduğunu belirtirken, fiyatın 10 cent ve altında olması gerektiğini söyledi. Karaduman, 'Fiyat, makul değerlere çekilmeli. Bugün Türkiye'de ürettiğimiz ortalama elektrik fiyatları 12-13 cent civarında' dedi.
Basının karşısında açılmayacak
Güler, bu aşamada, İhale Komisyonu'nun, gelen fiyatı raporlaştıracağını ve bu raporu da Bakanlar Kurulu'na sunacaklarını söyledi. Güler, firmanın, dünyadaki ekonomik gelişmeler doğrultusunda revize teklifini TETAŞ'a sunduğunu aktararak, TETAŞ'ın da zarfı, resmi evrak olarak kayda aldığını söyledi. Bu teklifi de ayrıca açarak ilave not olarak ileteceklerini aktaran Güler, bu teklifin, aynı şekilde basının huzurunda açılmayacağını aktardı. Zarfın ne zaman açılacağı konusunda açıklama yapmayan Güler, 'Diğer zarf daha açılmadı. Komisyon oradaki değerlendirmesini de bize rapor olarak iletecek. 15 yıl için 4 ünitede 415.5 milyar kwh'lik bir üretim paketi bu. Şimdi bir fiyat değerlendirmesi yapmak doğru olmaz' dedi.