AKŞAM GAZETESİ | Deniz Gökçe | 2009-01-23

ABD'nin yeni ekonomi takımı (2)

Krizi ABD başlattı. Dünya ekonomisi ABD'ye endeksli. ABD ekonomisi yeniden kıpırdanırsa, önce AB, sonra da biz de kıpırdanacağız (tabii içeride kendi aramızda siyasi kavga çıkartmazsak). Çünkü biz dünyaya endeksliyiz, yani bağımlıyız! Bu nedenle ABD yeni ekonomi takımını tanımamız iyi olur diye düşündük. Kaderimizi kimlerin icraatının belirleyeceğini bilelim.
Dünkü yazımızda haftaya salı işe başlayacak olan ABD'nin seçilmiş Başkanı Barack Obama'nın yeni ekonomi takımının en önemli üç kişisini tanıtmıştık. Obama'nın seçildikten sonra kucağında bulduğu sorunlar, özellikle de ekonomik kriz ve gerçekleştirmek istediği 'değişim', onun yeni yıldızlar kadrosunun dahi güçlükle başa çıkabileceği bir durum. Ekonomi takımının ikinci sırasında gibi görülen ama gerçekte en fazla işin düşeceği cephedeki kişiler kimdir, burada aktarıyoruz.
Melody C. Barnes, Obama tarafından İçişleri Politika Konseyi (Domestic Policy Council-DPC) Direktörü olarak atandı. 1960'lı yıllardan beri çeşitli şekillerde varolan konsey, ilk defa Başkan Johnson ile bugünkü ismini aldı ve 1993 yılından beri de yürütme işlevlerine sahip oldu. Bugünkü haliyle DPC, eğitim, sağlık, iskan, adalet, federalizm, ulaştırma, çevre ve savaş gazilerinin sorunları ile meşgul olmakta. Bu konulardaki uygulamaları izlediği gibi Başkan'ın önceliklerini hükümetin diğer bölümlerine aktarmakla da görevli.
DCP Direktörlüğü'nü üstlenen Melody Barnes henüz 43 yaşında ve Washington'ın en iyi giyinen 10 kadını arasında sayılıyor. New York ve Washington DC barolarının üyesi. George Soros'un 'The Center for American Progress' cephesinin başkan yardımcılığında ve 1995 - 2003 yılları arasında Senatör Edward Kennedy'nin başkanlığını yaptığı Senato Adalet Komisyonu'nda başdanışmanlık görevinde bulunmuş. Bu görevi ile, insan hakları, kadın sağlığı ve üretici hakları, ticaret yasası ve dini özgürlük yasalarının son şeklini almasında emeği geçmiş bir hukukçu.
Diğer atanan kadın Heather A.Higginbottom ise DCP'nin direktör yardımcılığı görevini yürütecek. Higginbottom, savaş karşıtı 'Amerikan Güvenlik Projesi' kurucularından ve bu kuruluşun direktörlüğünü yapmış. 1999-2007 yılları arasında Obama'nın Amerika Politikası Direktörlüğü ve 2004 Demokrat Başkan adayı Senatör Kerry'nin Ulusal Politika Direktör Yardımcılığı görevlerinde bulunmuş.
Barack Obama, Barnes ve Higginbottom'u basına tanıtırken, onların Sağlık Bakanı ile çok yakın bir çalışma içerisinde olacağını ve ekonomi politikalarını belirleyen takımın bir parçası olduklarını özellikle belirtiyordu. Wall Street ile Main Street sorunlarının, başka bir deyişle sermaye ile, çalışanların sorunlarının birlikte çözülmesi, finans sistemi ve net kredi akışının kısa sürede normale dönüşünün sağlanması ile 2,5 milyon yeni iş yerinin yaratılması için çalışılacağını ve Barnes ile yardımcısını bu konularda her gün kendisine bilgi vermekle görevlendirdiğini açıklıyordu.
Obama'nın önemli seçimlerinden bir tanesi de Bütçe Direktörü olarak atadığı Peter R. Orszag. 1968 doğumlu Orszag, Macar asıllı. Princeton Üniversitesi ekonomi bölümünü 1991 yılında 'summa cum laude' derecesi ile bitirmiş. Aynı üniversitede 1992 yılında master ve 1997 yılında doktorasını yapmış. Önceki görevi Kongre Bütçe Ofisi Direktörlüğü. Bu görevinde ABD bütçesi ve bütçeyle ilgili mevzuat konusunda geniş deneyime sahip olmuş.
Orszag özellikle sağlık politikası konusunda bilgi sahibi. Bütçe açığının kapanması ve Obama'nın seçim kampanyası boyunca tekrarladığı, gereksiz projelerle ilgili harcamaların kısılacağı konusunda uzman sayılmakta. Bütçede bu şekilde yapılacak tasarrufun sağlık sigortasının genelleştirilmesine ayrılmasını sağlamakta en fazla hizmeti dokunacak bir bilgi hazinesine sahip. Orszag da, Geithner ve Summers gibi, Robert Rubin'in tezgahından geçmiş, meslek hayatında, onun koruması altında  ilerlemiş.
Orszag'ın yardımcısı olarak atanan Rob Nabors üç yıldızlı bir generalin oğlu. 1971 doğumlu. Babasının dış görevleri dolayısıyla bir süre İtalya'da yaşamış. 1996 yılında North Carolina Üniversitesi'nden master derecesini aldıktan sonra Bütçe Ofisi'nde göreve başlamış. Burada, Direktör Jacob Lew tarafından 'harika çocuk' olarak adlandırılarak hızla ilerlemiş ve 2000 yılında yönetim direktörlüğü asistanlığına getirilmiş.
Sonuç olarak, Başkanlık koltuğuna oturmasına daha zaman varken, Barack Obama, ABD tarihinde ilk defa bu kadar hızla, olaylara yön verme çabasına giren bir seçilmiş Başkan. Benzer sorunlarla karşılaşan Franklin D.Roosevelt 1932 yılında ve 1933 yılı başlarında Başkan Herbert Hoover henüz görevdeyken, basının sorularına cevap vermekten kaçınıyordu. Obama ise neler yapılması gerektiğini ve ne yapmak istediğini devamlı açıklamaktan kaçınmıyor. Başkanlık tarihçisi Dallek'in sözleriyle, 'Görev almayı beklemekte olan bir Başkan'dan çok görevde bir Başkan gibi hareket ediyor.'