08 ŞUBAT 2009 PAZAR

Ali Ulusoy ali.ulusoy@aksam.com.tr

Kamu görevlilerinin etik ile imtihanı

Kamu görevi yapanların 'etik ile imtihanı' konusuna örnek olarak son zamanlarda gündemde olan üç örnek vereceğim:

İlki: Başbakanlık Kamu Görevlileri Etik Kurulu geçtiğimiz günlerde Adana Büyükşehir Belediye Başkanı'nın etik ilkeleri ihlal ettiğine karar verdi. Gerekçe, belediye başkanının başkanlık ettiği belediye meclisinde, bir imar planı değişikliği ile, başkanın eşine ait arazinin de bulunduğu yere önemli boyutta imar rantı sağlanması. İşin bir başka ilginç boyutu, Etik Kurul soruşturmasının anılan belediye başkanının iktidar partisinden istifa ettiği günden tam iki gün sonra Kurul gündemine alınması. Etik Kurul'un ihlal kararının ise, aynı başkanın yaklaşan yerel seçimlerde iddialı bir aday olarak muhalefet partisi MHP'ye geçmesinden tam iki gün sonra alınması. Etik Kurul üyelerinin tamamının doğrudan hükümet tarafından seçildiğini de ayrıca hatırlatalım. Diğer bir ilginç nokta ise, 'etik ihlal' yaptığı tespit edilmiş bir kimsenin belediye başkan adayı olarak belirlenmesinin bu siyasi parti nezdinde hiçbir ciddi rahatsızlık yaratmaması.

İkinci örnek: Çankaya Belediye Başkanı'nın gizlice kayda alınmış bir konuşmasında kendi partisine mensup belediye meclisi üyelerini kişisel menfaat peşinde koşmakla suçladığının ortaya çıkması. Bunları 'rüşvete doymayan yamyamlar' olarak niteleyerek tepki vermesinden, aslında bunlarla mücadele etmeye çalıştığının da anlaşılması. Ancak bu 'etik' duyarlılığının partisince hakkında soruşturma açılması ile ödüllendirilmesinin (!) ilginçliği.

Son örnek: Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu Başkanı'nın Maliye Teftiş Kurulu Başkanlığı yaptığı dönemde Ankara Büyükşehir Belediyesi'ne ait şirketlerce kurulan bir şirketten yönetim kurulu üyesi olarak maaş aldığının ortaya çıkması. Bu durumun yürürlükteki kanunlara somut bir aykırılık teşkil etmediği anlaşılmakla birlikte, gerektiğinde bakan emriyle bu şirketleri denetleme yetkisine sahip bir müfettişin bu tür bir şirketten maaş almasının ne derece etik olduğu sorusunun halen yanıt bekliyor olması.

Kamu görevlilerinin etik ile imtihanında en temel sorun, neyin etik olduğu neyin olmadığının net ve kesin standartlarının oluşmaması. Bununla birlikte kamu görevlilerince bazen etik olmayan davranışın sadece 'somut mali çıkar' sağlanması şeklinde, gereğinden fazla dar algılanması. Yıllar öncesinden bir örnek: Yüksek Denetleme Kurulu'nun TRT'yi denetleyen biriminde görevli bir denetçinin işsiz kızı torpille TRT'ye işe alınıyor. Kendisinin arkadaşı bir yakınım bunun etik olmadığını söylüyor. Denetçi o fikirde değil. 'Rüşvet almadım ki, mali bir çıkar sağlamadım ki. Ne var bunda?' diyor. Etik olmayan davranışları bu derece 'minimize' ederek algılamak olsa olsa bazı kamu görevlilerinin kendi vicdanlarını rahatlatma çabasının bir parçası olsa gerek.

Belki de memur babasının, etik bulmadığından devletin birkaç kalemini bile eve çocuklarına getirmemesi örnekleriyle büyümüş bizler bu konuda gereğinden fazla hassasız. Bilmiyorum... Ama bazen de, yolsuzluk ve etik ihlallerin sistemin parçası olduğu bir toplumda, sırf ilahların kurban istemesi, Nobel ödüllü İtalyan yazar Dario Fo'nun deyimiyle, bu tür toplumların 'günah keçileri'ne ihtiyaç duyması nedeniyle, bazı kamu görevlilerinin ibret-i alem için 'okkanın altına' götürülebildiği de biliniyor. Demokratik toplumlar bu iki uç noktaya da prim vermez.
Toplum düzenini hukuk korur. Toplum vicdanını ise ancak ahlak/etik koruyabilir. Hukuktan kaçabilirsiniz, ama toplum vicdanından, hele kendi vicdanınızdan asla.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.