12 ŞUBAT 2009 PERŞEMBE

Deniz Gökçe deniz.gokce@aksam.com.tr

Dünyanın hali dalgalı...

Son birkaç gün ortalığa dökülen haberler aslında hem ülkemizde hem de dünya piyasalarında epey dalgalanma yarattı.

Piyasalar önce Singapur haberleri ile sallandı.

Singapur coğrafi alanı küçük ama kişi başına geliri çok büyük bir ülkecik. Hong Kong gibi uluslararası ticaret ve deniz nakliyesi ile yaşayan ve 1965 yılında kurulduğundan bu yana dört adet resesyon yaşamış olan bu ülke, 2008 yılı üçüncü çeyreğinde eksi 0.6 büyüme yani daralma yaşayarak yeni bir resesyon tehlikesi içine girdi. Şu andaki Singapur hükümeti işbaşına geldiği 2004 yılından beri en ciddi ekonomik sınavından geçecek, çünkü yeni ilan edilen verilere göre 2009 yılında ekonominin yüzde 1-2 arasında daralma geçirmesi bekleniyor. Daralmanın boyutunu yüzde 3-5 arasında gören ve daralmanın 1997 Asya krizinden daha şiddetli olabileceğini ve birkaç yıl sürebileceğini tahmin eden tahminciler bile var. Singapur'un kamuya ait döviz rezervlerini kötü durumdaki UBS, Citigroup ve Merrill Lynch gibi şirketlere yatırdığı ve bu nedenle problemli olduğu da konuşuluyor.

Singapur haberinin kötümserlik yaratmasının nedeni krizin tüm Asyaíya ulaştığı yorumunu sinyallemesi.

Ancak ABD'de iyimserlik yaratan gelişmeler oldu.

ABD'nin yeni başkanı Obama'nın Hillary Clinton'ı Dışişleri Bakanlığı'na atadıktan sonra, dönüp New York Federal Reserve Bankası Başkanı Timothy Gertner'i de Hazine Bakanlığı'na atadığı haberi New York ve ABD'nin tümünde büyük sevinç yarattı. ABD'de borsa bu haberle yükseldi, Dow Endeksi 500 puan tırmandı.

Timothy Geithner son ABD kaynaklı krizin başından bu yana ekonomiyi yöneten grubun içinde olup tüm sorunları yakından bilen, aynı zamanda mali sektörü de iyi tanıyan ve son olayların içinde olan bir kimse. Geithner kriz olgularının gerçekleştiği son 18 ayda tabiri caizse 'pilot kabinindeydi' demek doğru olur. Dolayısıyla bir öğrenme süresi yaşaması beklenmiyor.

Daha evvel de H.Kissinger'in danışmanlık şirketinde kariyerine başlayıp, IMF'de, ABD Hazine Bakanlığı'nda da üst düzeyde çalışmış ve eski Hazine yöneticileri Robert Rubin ve Larry Summers'in protejesi sayılan bir iktisatçı olan Geithner, ABD'nin tüm para politikasının uygulamasının yapıldığı New York Merkez Bankası'nın yöneticisi olduğundan da, mali sektörle ilişkileri ve sektör bilgisi de son derece iyi düzeyde bir kimse. Bu nedenle de atanması piyasadan büyük destek gördü.

Türkiye'ye dönersek de hükümetin IMF ile anlaştığı yönündeki haberler ve basına sızan bazı detaylar da, Türkiye'deki piyasaları uçurdu.

Hükümetin IMF ile anlaşma çerçevesinde 25-40 milyar dolar arasında olabilecek ihtiyati fonlara gerektiğinde ulaşabileceği ve diğer taraftan da durgunluğu aşmak için kamu harcamalarında bir miktar esnek davranabileceği haberi iç piyasalarda müthiş bir iyimserliğe neden oldu.

Ancak ülkemizde Merkez Bankası tarafından yapılan faiz indirimi iş çevrelerini memnun ede dursun, faiz indiriminin zamansız, riskli bir karar olduğu da ortaya atılan tezler arasında.

Bilindiği gibi Türkiye gelişmiş Batı ülkeleri gibi para politikasında hızlı likidite artışı, faiz indirimi ve bütçede açık yaşaması halinde, tersine uluslararası alanda riskli olarak algılanıp, 'piyasalardan dayak yemesi' olasılığı olan sabıkalı bir ülke. Bu nedenle faiz indirimlerinin zamanlaması ve dozu iyi ayarlanmak zorunda. Bütçe açığının dozunun da makul olması gerekiyor.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.