Tofaş'ın 'Fiorino' teklifine FIAT 'şimdi olmaz' dedi

2008 yılını krize rağmen büyüme rakamlarıyla kapatan Tofaş, gözünü Ford Otosan gibi ABD'ye çevirdi. Fiat-Chrysler ön anlaşması sonrasında Rahmi Koç'un e-mail ile heyecanını paylaştığı Tofaş CEO'su Ali Pandır, İtalyanlara 'Doblo ve Fiorino'yu ABD'ye ihraç edelim' teklifinde bulundu

ABD'li üç otomotiv devinden Chrysler'in İtalyan Fiat ile hisse alımına yönelik yaptığı ön anlaşma için geri sayılıyor. Fiat'ın Chrysler ile ABD kapısını açması, önümüzdeki dönemde belki de Tofaş üretimi Türk malı araçlara yeni bir ihracat şansı yaratabilir. Bursalı Doblo veya Mini Cargo, Ford Transit Connect'ten sonra ABD yollarına çıkabilir. Bunun her ne kadar yıllık 15 milyon adet aracın satıldığı bir pazarda 'denizde damla' kalsa da, Türkiye'deki fabrika için yeni bir fırsat yaratacağını belirten Tofaş CEO'su Ali Pandır, 'Fiat ile Chrysler arasındaki ön anlaşma sonrası Rahmi Bey bana bir e-mail atarak, 'Kim derdi ki Fiat bir gün gelecek ve Chrysler'i alacak' dedi. Ford'un Connect ihracat kararını örnek göstererek, Fiat'a 'biz de Doblo ve Mini Cargo gönderebilir miyiz?' diye sordum. Henüz anlaşma imzalanmadı ama öncelik Fiat 500 ve Alfa Romeo modellerinin ABD'de üretilmesinde olacak dendi' cevabını verdi.

OLUMLU BİR YIL OLDU
Minicargo ile en önemli başarılarından birine imza atan Tofaş, krize rağmen 2008'de büyüdü. Şirket, ihracatını önceki yıla göre yüzde 49 artırdı. Pandır geçtiğimiz hafta sonu şirketin yıllık bilanço açıklamasıyla birlikte analistler ve bir grup gazeteci ile buluştu. Pandır, 2008 yılında şirketin cirosunun yüzde 31 arttığına dikkat çekerek, son çeyreği bile pozitf rakamlarla kapattıklarını belirterek, şunları söyledi:

'Birçok şirkete gore şanslıyız, kriz bizi teğet geçti diyebiliriz. Son üç ayda 10 milyon TL kar elde ettik. Öncelikle elimizde Minicargo gibi özel bir ürün var. Öte yandan yeni Doblo için gerekli finansmana imzayı kriz öncesi atmış olmanın avantajını yaşıyoruz. Kredi anlaşmalarımızı geçen yıl mart ayında yaptık. Şimdi aynı koşullarda kredi bulmak mümkün değil.'

KRİZ İŞÇİYİ VURUYOR
Avrupa pazarlarında hafif ticari araç segmentindeki büyük daralma, Tofaş'tan çok KOBİ ölçeğindeki yan sanayi ile istihdamı vurdu. Tofaş'ın geçtiğimiz cuma açıklanan bilançosuna göre, şirket yüzde 2'de olsa faaliyet karını artırırken, yeni Doblo gibi yatırımları için kriz öncesi yaptığı kredi anlaşmaları nedeniyle, krizden işçi çıkarma dışında zarar da görmemiş. Tofaş'ın can simidi ise Mini Cargo projesi kapsamında imzalanan 'Take or pay' (Al ya da öde) anlaşması olmuş. Tofaş, krizle geçen yılın son aylarında işçi çıkarıp, üretime ara vermesine rağmen, PSA'dan 38 milyon euro 'take or payn ödemesi almış.
Aynı anlaşmayı yeni Doblo için Fiat ile de imzalayan Tofaş'ın kriz günlerindeki en büyük güvencesi de bu anlaşma olmuş.

290 MİLYON EURO YATIRIM GELİYOR
TOFAŞ CEO'su Ali Pandır, yatırımlarda bir erteleme düşünmediklerini belirtirken, bu yıl 180 milyonu yeni Doblo'ya ayrılmak üzere 290 milyon euro yatırım planladıklarını belirtti. Pandır, Avrupa'da 7 ülkede otomotive teşvik başlatıldığını, bunun da Tofaş'ın ihraç pazarlarında bir açılım sağlayacağını dile getirdi. Mini cargo projesinde Fransız PSA ile yıllık 105 bin adetlik, Fiat ile de 50 bin adetlik üretim anlaşması bulunduğunu belirten Tofaş Ceo'su Pandır, 'Avrupalı müşterilerimiz ocak ayında bu rakamları düşürmüşlerdi. Şubat ayında ise artırdılar. PSA yıllık alım rakamlarını her ay yeniliyor. Sanırım Avrupa pazarlarında tüketicilere yönelik teşvikler pazarı canlandıracak. İtalya'da da doğalgaz ile çalışan araçlara yönelik teşvik geliyor. Doblo ve Minicargo'nun CNG ile çalışan motorlarını da üretiyoruz. Bu teşvik bize çok yarayacak' dedi.

2008 yılında yüseldikleri 400 bin adetlik üretim kapasitesinin altında kalarak, 2008'de 240 bin adet araç ürettiklerini söyleyen Pandır, yeni dönemde Doblo ile Linea üretiminin Türkiye'de devam etmesinin kesinleştiğini ama Albea üretiminde belirsizlik olduğunu söyledi.

YENİ DOBLO YIL SONUNU BEKLİYOR
ESKİDEN tamamen farklılaşan yeni Doblo'nun yılın son çeyreğinde satışa çıkacağını belirten Pandır, aracın daha yuvarlak hatlı olacağını ve ölçülerinin de büyüdüğünü dile getirdi. Yeni Doblo'ya start-stop gibi teknolojik donanımlar eklendi. Arka makas yerine amortisör kondu. Fiat için adeta bir 4x4 hazırlığı yapıldığı bile söylenebilir.

ÜRETİM VE İHRACAT
2008 ihracatı: 217 bin adet
2009 ihracatı: 200 bin adet üzeri
2009 üretimi: 240 bin adet
2008 iç pazar satışları: 61 bin adet
2009 iç pazar satış hedefi: 50 bin adet
2009 ithalat planı: 13-14 bin adet

LİNEA'YA DEVAM ALBEA DURABİLİR
BURSA'DA Linea'nın yanı sıra Albea ürettiklerini hatırlatan Pandır, 'Sedan araçların en önemli pazarları bu üretimin belirleyicisi olacak. Türkiye'de Albea ile filo müşterileriyle taksi piyasasına hitap ediyoruz. Ama Renault ve Tofaş dışında birbirine yakın iki sedan üretimi yok. Bu durumda Linea üretimi sürecek. Albea ise Rusya pazarına göre şekillenecek. Albea üretimi biraz devam eder ama Kuş serisi gibi olmaz.'
Halil OKŞİT