AKÅžAM | PAZAR | 08 MART 2009, PAZAR
Son aylarda internetle haşır neÅŸir olan herkesin en çok konuÅŸtuÄŸu konu Zeitgeist filmleri. İlk olarak 2007 yılında internet üzerinden yayınlanan 'Zeitgeist, The Movie' ile baÅŸlayan bu rüzgar, geçtiÄŸimiz aylarda ikinci film 'Zeitgeist Addendum'un da çıkışıyla inanılmaz bir kasırgaya dönüÅŸtü.
Zeitgeist filmi, bugüne kadar 100 milyon kiÅŸi tarafından izlendi. İkinci film de çıkalı birkaç ay olmasına raÄŸmen diÄŸer filmin izlenme rakamlarına kısa bir sürede ulaÅŸacakmış gibi görünüyor. İşin ilginci bu süreçte Zeitgeist hayranlarının, filmin yaratıcılarının da desteÄŸiyle bir hareket baÅŸlatmış olması. Bu hareket o kadar geniÅŸ bir kitleden destek buluyor ki 15 Mart, pek çok ülkede 'Zeitgeist Günü' olarak kutlanacak. Zeitgeist fırtınasının estiÄŸi ülkeler arasında Türkiye de var. Film ülkemizde bir hayli ilgi görüyor. Hatta bir süre önce Türkiye'de yaÅŸayan Zeitgeist'çıları birleÅŸtiren özel bir internet sitesi bile açılmış. ww.zeitgeistturkiye.com adlı bu sitenin koordinatörü Seyit Çankaya, amaçlarının öncelikle filmlerin altyazılı izlenebilmesi ve indirilebilmesi olduÄŸunu söylüyor: 'Bize sürekli dayatılan bir elde etme çabası var. ÇoÄŸumuz bir yıl boyunca çalışıp 2-3 hafta tatil yapıyoruz. Kazandığımız parayla televizyonda ne satın almamızı söylerlerse onu alıyoruz. Çocuklarımızı nasıl istiyorlarsa öyle yetiÅŸtiriyoruz. Zeitgeist bu durumu ve bunun yarattığı sorunları nasıl aÅŸacağımızı anlatan bir film. Bizi yaÅŸadığımız gerçeklerle yüzleÅŸtiriyor.'
Zeitgeist'ın bu kadar ilgi görmesinin ana nedeni de Çankaya'nın gerçeklerle yüzleÅŸtirme olarak adlandırdığı durumu yaratan iddialar. Film bu iddiaları din, terör, uluslararası iliÅŸkiler ve ekonomi ekseninde irdeliyor ve özetle 'Hepimiz kontrol edemediÄŸimiz ve neye hizmet ettiÄŸini bilmediÄŸimiz bir sistemin özgür olduÄŸunu sanan köleleriyiz' diyor. Peki, yönetmeni hakkında çok fazla bilgiye ulaşılamayan ve sadece internet üzerinden yayınlanan bu iki film, iddialarıyla milyonlarca insanı nasıl bir araya getiriyor? İnsanlar neden Zeitgeist seyrediyor ve seyredenler ne düÅŸünüyor? Her ÅŸeyin ötesinde konunun uzmanları bu iddiaları nasıl deÄŸerlendiriyor? Zeitgeist fırtınasını sizin için araÅŸtırdık.
Dünyayı kim 'düdüklüyor'?
YiÄŸit Bulut / Ekonomist
Kriz var, Amerika batıyor! Bu açıklamalara sadece gülüyorum! Kriz var, birileri batıyor, devletlerin paraları birilerine transfer ediliyor ama inanın söyledikleri gibi net ve saf bir kriz yok! Beni takip edenler bilir çok uzun zamandır; 1997 yılında Clinton yönetimi tarafından kaleme alınan 'Yeni Bir Yüzyıl İçin Strateji' belgesinden bahsediyorum. Belge çok açık ve net; Türkiye'nin hakim olacağı bölgeye yerleÅŸeceÄŸiz! Kim yerleÅŸecek? Yeni yüzyılda, yeni strateji gereÄŸi ABD! Peki, içinde ABD'nin 'ana unsur' olduÄŸu denklemimiz nasıl geliÅŸti? Potansiyel bir Rus/komünizm tehlikesine karşı dine dayalı sivil unsurlar ABD ve Almanya tarafından harekete geçirildi. Bu süreç, Almanya'nın 'OrtadoÄŸu petrollerine dokunmadan Orta Asya petrol bölgelerine ulaÅŸması' ÅŸartıyla İngiltere ve Fransa tarafından da desteklendi. Türkiye'de komünizm tehlikesine karşı dini unsurların devlet çarklarına enjekte edildiÄŸi süreç hızlandı. 1980 sonrası da, 1999 ekonomik krizinde ve özellikle 2003 döneminden hemen sonra da aynı mantığın yeniden ortama hakim olduÄŸunu gördük. Daha fazla uzatmayacağım; Amerikalı stratejist George Friedman üstü kapalı söylüyor ben daha açık söyleyeyim: ABD diyor ki; yeni yüzyılda Türkiye'nin içinde bulunduÄŸu 'bölge' yeni dünya düzeninde ana unsur olacak. EÄŸer size biçtiÄŸimiz yeni rolü kabullenmezseniz; gerekirse sizlerle savaÅŸarak istediklerimizi yapacağız! Friedman uçmuyor! Devletin resmi ağızdan söylemediÄŸini, gayri resmi yollarsa söylüyor!
Peki, neden bunu bu kadar açık söylüyorum? Zeitgeist filmi, dünyanın nasıl bir 'manipülasyon' ile karşı karşıya olduÄŸunu net ve temiz olarak gösteriyor. 1945'ten itibaren birileri dünya üzerinde sistemi istediÄŸi gibi 'kurmayı-manipüle' etmeyi deniyor ve ortaya çıkan diyalektik içinde kalanlar harcanıyor. Sonuç: Dünya düzeni birileri tarafından etki altında kalan bir yapıda devindiÄŸi sürece ne kadar geliÅŸirse geliÅŸsin diÄŸerlerine 'özledikleri' demokrasiyi asla ama asla getirmeyecektir!
Filmin iddiaları güvenilir deÄŸil
Profesör Hüseyin BaÄŸcı / ODTÜ Uluslararası İliÅŸkiler Bölümü
Zeitgeist filmi akademik bir çalışma deÄŸil. Bir iddia, bir tez... Belki de Amerika BirleÅŸik Devletleri'nin kendi içinde dünyaya karşı 'bak bizde bile böyle konular tartışılıyor' türünde verdiÄŸi bir mesaj. Bu, imparatorlukların tipik davranış biçimidir. Bir yandan yaparlar diÄŸer taraftan da kendilerini eleÅŸtirirler. İddiaların kafa karıştırma amaçlı olarak ortaya atıldığını düÅŸünüyorum ve açıkçası güvenli de bulmuyorum. Dünyanın genel gidiÅŸatı içinde söyledikleri isimler, olgular doÄŸru olabilir; destek aldıkları bazı tarihsel olgular tartışma götürmeyebilir ama bence bu kafa karıştırıcı propaganda materyaline dönüÅŸtürülmüÅŸ.
Bütün bu olay ve isimlerin sadece bir noktaya yönlendirilmesini de biraz Necmettin Erbakan'ın Siyonizm takıntısına benzetiyorum. Her ÅŸeyi Siyonizm'e endekslerseniz bütün dünyayı böyle görürsünüz. Oysa dünyada Siyonistlerden baÅŸka insanlar da yaÅŸar. Bu anlamda filmin iddialarına bir deÄŸer vermem mümkün deÄŸil. Filmi 100 milyon kiÅŸinin izlediÄŸini söylüyorlar. Ne olacak; Recep İvedik'i de 4 milyon kiÅŸi izlemiÅŸ! Böyle konularla ilgilenen insanların baÅŸvuracakları daha güvenilir yüzlerce kaynak bulunuyor. Mesela George W. Bush ile ilgili Washington Post'un yazarı Bob Woodward tarafından yazılan ve Bush'un nasıl seçildiÄŸini anlatan 'State of Denial' bunlardan biri.
Bu film iyi bir gelecek için önemli bir adım
Ufuk Tarhan/ Fütüristler DerneÄŸi BaÅŸkanı
Türkiye Fütüristler DerneÄŸi, geçtiÄŸimiz aylarda Türkiye'nin ilk fütüristler zirvesini düzenledi. Ufuk Tarhan'la ekibinin organize ettiÄŸi ve medyadan hayli ilgi gören bu zirvede, 'Zeitgeist Addendum' filminde görüÅŸleriyle yer alan çok önemli bir isim vardı: Gelecek Tasarımcısı Jacque Fresco. İkinci Zeitgeist filminin önemli bir bölüm ayırdığı Fresco'yu bu zirvede ağırlayan Ufuk Tarhan'a göre filmde anlatılanlar kesinlikle 'ütopik' deÄŸil. 'Bugüne kadar yarattığımız yaÅŸamsal sistemlerle insan ve doÄŸa için 'iyiyi' yaratma kapasitemizi deÄŸerlendiremediÄŸimizi hatta aksine kötü ve verimsiz tükettiÄŸimizi fark etmeye baÅŸladık. YaÅŸamak için para, para için iÅŸ gerekir döngüsünü gerçek sanarak, 'yaÅŸamak eÅŸittir iÅŸ' formülüne tutunduk. Sonunda bu formül yanlış çıktı ve biz de çareler aramaya baÅŸladık. Artık bize dayatılanlara katlanmak zorunda olmadığımızı fark etmeye baÅŸlıyoruz. Güç odağı, otorite diye bildiÄŸimiz mecralar bizi sömürmektedir. Zeitgest'ta tüm söylenen ve Jacque Fresco'nun yıllardır anlatmaya çalıştığı ÅŸey de budur. GeleceÄŸi tasarlayıp kurgulayabiliriz ve aralarından en iyiyi seçebiliriz. Daha iyi bir gelecek istiyorsak bu doÄŸrultuda çaba sarf etmemiz en önemli insanlık sorumluluÄŸumuzdur. Film bu anlamda çok önemli bir adım.'
ÖZLEM KÖYOÄžLU