AKÅžAM
Yazı dizimizin bundan önceki bölümlerinde vergilendirme ve beyan açısından her bir gelir unsurunu ayrı ayrı ele aldık. Hangi kazançların vergiye tabi olduÄŸunu, kazancın nasıl hesaplanacağını, istisna uygulamalarını, beyan sınırlarını açıkladık. Bu bölümde, daha önceki bölümlerde deÄŸinmediÄŸimiz 2008 yılında elde edilen ve hiçbir ÅŸekilde beyan edilmeyecek gelirleri açıklayacağız.
MEVDUAT FAİZİ VE REPO GELİRLERİ
2008 yılında gerçek kiÅŸiler tarafından elde edilen ve ticari faaliyet kapsamında olmayan banka mevduat faizi ve döviz tevdiat hesabı faizi ile repo gelirleri, tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyecek. BaÅŸka gelirler nedeniyle beyanname verilmesi halinde de beyannameye dahil edilmeyecek.
Özel finans kurumlarınca kar ve zarara katılma hesabı karşılığında 2008 yılında ödenen kar payları da tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyecek.
Mevduat faizi, repo geliri ya da kar payının elde edildiÄŸi tarihte banka veya özel finans kurumu tarafından yapılan yüzde 15 stopaj (vergi kesintisi) nihai vergi olacak.
YATIRIM FONLARINDAN SAÄžLANAN KAZANÇLAR
Gerçek kiÅŸiler tarafından menkul kıymet yatırım fonlarının katılma belgelerinin ilgili fona iadesinden 2008 yılında elde edilen ve ticari faaliyet kapsamında olmayan gelirler beyan edilmeyecek. BaÅŸka gelirler nedeniyle beyanname verilmesi halinde de beyannameye dahil edilmeyecek. Fon gelirleri üzerinden yapılan stopaj nihai vergi olacak.
Ancak yatırım fonu geliri elde edenler, ihtiyari olarak beyanname verebilirler. İhtiyari beyanın amacı, katılma belgelerinin fona iade edilmesi sırasında bazılarından zarar edilmiÅŸ ve bu zararın üçer aylık dönemlerde mahsup edilememiÅŸ olması halinde, bu zararların mahsubuna ve fazla kesilen verginin iadesine imkan saÄŸlamak.
960 TL'NİN ALTINDAKİ GELİRLER
2008 yılında elde edilen ve tutarı 960 TL'yi aşmayan, stopaja (vergi kesintisine) ve istisna uygulamasına konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratları beyan edilmeyecek.
SERMAYEYE EKLENEN KåR PAYLARI
Anonİm ve limited ÅŸirketlerin karlarını sermayeye eklemeleri kar dağıtımı sayılmıyor. Bu nedenle, söz konusu ÅŸirketlerin karlarını sermayeye eklemeleri karşılığında gerçek kiÅŸi ortaklarca elde dilen bedelsiz hisse senedi ve ortaklık payı için beyanname verilmeyecek.
ÖdediÄŸiniz kiranın hepsini düÅŸebilirsiniz
2007 yılı Eylül ayında aldığım ve bir kısmını banka kredisi ile ödediÄŸim evimi 2008 yılı AÄŸustos ayında kiraya verdim. Bu arada ben de kirada oturmaktayım. Yani 2008 yılı içinde 12 ay kira ödememe karşılık 5 ay kira almış bulunmaktayım. Kira geliri beyannamesinde 5 aylık kira gelirimi göstermeme karşılık 12 ay ödediÄŸim kirayı gider olarak gösterebilir miyim, yoksa ödediÄŸim kiranın da yalnızca 5 aylık kısmını mı gider gösterebilirim? Ayrıca 2008 yılında ödediÄŸim konut kredisi faizlerini de gider olarak gösterebilir miyim? Sevinç EriÅŸkin
Sahibi olduÄŸunuz konutu kiraya vermeniz halinde ödediÄŸiniz kiraları gider olarak düÅŸebiliyorsunuz. 5 ay kira almanıza raÄŸmen, ödediÄŸiniz 12 aylık kirayı gider olarak düÅŸmeniz mümkün. Ayrıca, 2008 yılı içinde konutunuz için ödediÄŸiniz faizlerin 5 aya isabet eden kısmını da gider olarak indirebilirsiniz. Bunun için beyanname vermeniz ve beyannamede gerçek gider usulünü seçmeniz gerekiyor. EÄŸer bu indirimler düÅŸüldükten sonra geriye gelir fazlalılığı kalıyorsa vergi onun üzerinden hesaplanacak. Kalmıyorsa, vergi ödemeyeceksiniz.
Beyanname vereceksiniz ama vergi ödemeyeceksiniz
Kendi evimi 1.100 TL aylık bedelle kiraya verdim. Ancak ben de 2.550 TL aylık bedelle kirada oturuyorum. Bu durumda elde ettiÄŸim kira gelirimi beyan edip bunun vergisini ödemem gerekiyor mu? Mehmet Toker
Sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kendileri de baÅŸka bir konutta kirada oturmaları halinde, elde ettikleri konut kira gelirinden ödedikleri konut kirasını düÅŸmeleri mümkün. Ancak bunun için gerçek gider usulünün seçilmiÅŸ olması gerekiyor. Kira geliriniz 2.400 TL'lik istisna tutarını aÅŸtığı için beyanname vereceksiniz ama ödediÄŸiniz kira tutarı aldığınız kiradan daha fazla olduÄŸundan, gerçek gider yöntemini seçmeniz halinde vergi ödemeyeceksiniz.
KardeÅŸe bedelsiz tahsis edilen ev için vergi ödenmez
YazIlarInIzI ilgi ile takip ediyor ve mesleki bilgilerimi pekiÅŸtirmeye çalışıyorum. KöÅŸenizde yayınlanan yazınızdan anladığım kadarıyla ben kardeÅŸime evimi oturmak üzere bedelsiz tahsis edersem beyanname verme zorunluluÄŸum olmadığı. DoÄŸru mu düÅŸünüyorum? İsmail Hakkı
Sahibi bulunduÄŸu konutu anne, baba, çocuk veya kardeÅŸine tahsis edenler için emsal kira bedeli uygulanmıyor. Bu durum iÅŸyeri için geçerli deÄŸil; sadece konutlar için geçerli. Ayrıca, birden fazla konutun tahsisi söz konusu ise bu durum sadece bir konut için geçerli. Sahibi olduÄŸunuz evi kardeÅŸinize bedelsiz olarak tahsis etmeniz halinde emsal kira bedeli uygulanmaz. Dolayısıyla beyanname vermek ve vergi ödemek zorunda deÄŸilsiniz.
BİTTİ