AKŞAM GAZETESİ | Nihal Kemaloğlu | 2009-03-12

İliştirilmiş gazetecilik çağı

Gelişmiş ülkelerde yapılan araştırmalar insanların medya organlarına güvenmediğini söylüyor.
Gazetecilik itibar ve statü kaybına uğruyor.
Oysa bu mesleği yapabilme belli etik ilkelerle mümkündü.
Tarafsızlık, nesnellik, kamu yararı, sosyal sorumluluk gibi.
Şimdi bunların eski efsaneler olduğu belirtiliyor.
Mesleki bozulmanın sebeplerinden biri de yeni gazetecilik tiplerinin üretimi.
Embedded-iliştirilmiş gazetecilik de bunlardan biri.
İkinci Körfez Savaşı'nda 2003'te ABD, askeri birliklerinde bu gazetecilere yer verdi.
Gazeteci ile haber kaynağının arasındaki mesafenin kaybolduğu, aynı ortamda beraber yaşadığı, eş bakış açısında kaldığı bir durum söz konusuydu.
Haber kaynağıyla gazetecinin aynı psikolojik motivasyonlarla ortak bir algıda hareket ettiği bir süreç...
Tarafsızlığın tek yanlı bir bakışa indirgendiği gazetecilik hakimdi. 
Bu gazeteciler Irak harekatı öncesi Amerika'daki kamplarda 2-3 ay eğitime alındılar.
Savaş bölgesinden haber verecek  bu gazetecilere embedded-iliştirilmiş gazeteci adı verildi.
Eğitim bitince, eğitime katılan gazetecilere bazı kuralların yer aldığı bir sözleşme imzalatılıyor.
Neyi görüp neyi görmemeleri gerektiği  bir protokole bağlanıyordu.
Bu yapılacak savaşın da nasıl kamuya aktarılacağının protokolü oldu.
Böylece bağımsız gazetecilikle, tarafsız haber de ortadan kaldırıldı...
Irak savaşındaki medya ve hükümetin bu işbirliği çok işe yarayacaktı.
Otosansüre uğramış habercilik, savaşın uzak ve zayıf resmini verdi.
Muhabirler arkalarına aldıkları bol ışıklı ve renkli bombalama görüntülerini savaş gerçeğini bozarak iletiyorlardı.
ABD ve müttefiklerinin, Irak'taki harekatta yıkıcılıkları saklandı.
Yeni bir meşrulaştırma mekanizması  da iliştirilmiş gazetecilik oluyordu.
Yanlı haberler gelişmiş ülkelerin medya tekellerinden dünyaya aktı.
Bu kanallardan haber alan gelişmekte olan ülkeler bu çarpıtılmış, siyasi ve ideolojik haberlerle donandılar.
Irak savaşıyla ilgili bazı gerçekler, bağımsız gazeteciler tarafından dünyaya ulaştı.
Bağımsız gazeteciler için savaş bölgesinin can güvenliği olmadığı söylenirken, iliştirilmiş gazeteciler için sorun yoktu.
Gazze saldırısında da yaşananlar benzerdi. Gazze'de olan biteni bağımsız basın dünyaya aktardı.
Savaşın olmadığı alanlarda da iliştirilmiş gazetecilik yaygınlaştı.
Çünkü angajman boyutlarına siyasi, ekonomik ve ideolojik ayaklar da eklendi.
Bu, güç odaklarına ihtiyacı olan propaganda, manipülasyon, psikolojik savaş imkanları verdi.
Neo-liberal ekonomilerin kuralsız ve kar amaçlı etkileri, kamusal yararları talan etti. 
Medya da bu eğilimden nasibini aldı.
Sosyal sorumluluğunu bırakarak satış, izlenme, reklam gelirleri üzerine yerleşti.
Haber kaynağının içinde yapılanan iliştirilmiş gazetecilik kendi kurduğu gerçekliğin dağıtımıyla meşgul.
Bir dolu haber ve enformasyon, gerçekmiş gibi muamele görüyor. 
Kimin haberlerini seçiyorsanız dünyalardan dünya seçiyorsunuz demektir.
Sizden saklanan gerçeği verecek bağımsız gazetecileri korumak, zihninizi korumaya denk günümüzde.