Sen de gel oyna Susam Sokağı'nda

Televizyon tarihinin unutulmaz şovlarından biri olan Susam Sokağı, 40. yaşını kutluyor. Ülkemizde 1986 senesinde yayınlanmaya başlanan Susam Sokağı'nı ve milyonlarca çocuğun hayran olduğu kuklaları yeniden hatırlayalım.

Arada kaldım bir çalı gibi, bu benim gördüğüm en hüzünlü şey, arada kaldım tam arada...' Böyle saçma sözler, kısa ve ritmik bir şarkı olarak tekrarlandığında dikkatinizi çekmemesi mümkün mü? Üstelik bu şarkıyı söyleyen iki korkunç canavarın arasında kalan zavallı, bıyıklı, orta yaşlı bir kuklaysa!
80 kuşağı çocukları hayatlarının bir bölümünü bu ve en az bunun kadar komik şarkıları hafızalarına kazıyarak geçirdi. Çünkü bu, Susam Sokağı'nda dinlediğimiz diğer tüm şarkı ve tekerlemeler kadar saçma ama eğlenceliydi.
İnsan kimi zaman düşünmeden edemiyor; acaba Susam Sokağı hayatımıza hiç girmeseydi, 30'lu yaşlarımıza geldiğimiz şu yıllarda espri anlayışımız çok daha farklı olur muydu?
Ne var ki 1969 yılı Kasım ayında Amerika'da ve ardından Brezilya, Meksika, Almanya, Hollanda, Fransa ve tabii Türkiye olmak üzere 100'den fazla ülkede versiyonları yayınlanan Susam Sokağı'nın temelinde eğitim kadar eğlence de yatıyor. Dolayısıyla Susam Sokağı'nın tüm o saçma yanı da çocuklar için ilgi çekici oluyor.
Şovun yayınlandığı dönemden itibaren olumlu yanları kadar olumsuz yanları da olduğu ve yıllar boyunca çocukların hayatını renklendiren Minik Kuş, Kurabiye Canavarı, Kırpık, Edi ile Büdü, Açıkgöz, Kermit ve nicesinin o kadar da iyi niyetli olmadığı konuşuldu. Tabii durum bu noktada, iyi niyetli olmaktan ne anladığınıza bağlı olarak da değişecektir... Zira Joan Ganz Cooney ve Lloyd Morrisette'in yarattığı ve kukla ustası Jim Henson'ın da kukla karakterleri tasarladığı Susam Sokağı, kimi zaman bir televizyon şovu olmaktan çıkıp annelerin çocuklarını emanet ettiği bir bebek bakıcısı görevi yüklendiği için tartışıldı. Şov gösterildiği süre boyunca anneler çocukları konusunda endişe etmek durumunda kalmıyordu.
Bir diğer eleştiriyse şov yayınlanmaya başladığı dönemde bir tabu olarak görülen eşcinselliğe özendiren yanları olduğunun düşünülmesiydi. Aynı evde yaşayıp aynı banyoyu, kıyafetleri ve hatta hayatı paylaşan Edi ve Büdü karakterleri eleştiri oklarının hedefindeki kuklalar oldu! Hatta öyle ki kuklaların yaratıcısı Jim Henson'ın ölümünden sonra kukla Edi'nin de HIV virüsü sebebiyle öleceği dedikodusu ortalığı ayağa kaldırdı. Eşcinsellik konusunda eleştirilerden nasibini alan diğer bir karakterse battaniyesinden ayrılmayan kukla Elmo'ydu...
Susam Sokağı hakkında dönen bu tartışmalar dışında, enteresan olaylar da yaşandı elbette. Örnek mi? Şova 2006'da katılan peri Abby Cadabby karakteri, ABC World News programında 'Haftanın Kişisi' seçildi.

SOKAĞIN UNUTULMAZ KARAKTERLERİ
40 yıl boyunca dünyanın en eğlenceli sokağı olarak var olan Susam Sokağı sakinlerinin sayısı hatırımızda tutamayacağımız kadar çok. Ne var ki her biri nevi şahsına münhasır karakterler olan bu kuklalar arasında ünü diğerlerinin önüne geçenler oldu...

Minik Kuş: İsmiyle görüntüsünün yarattığı tezatla anılarımızda kalan Minik Kuş'un orijinal ismi Big Bird (Büyük Kuş). Kukla tarihinin gördüğü en saf, iyi niyetli ve sevgi dolu karakterlerden biri olan Minik Kuş, dans etmekten paten kaymaya kadar her türlü aksiyonu sever, etrafa neşe saçar ve tiz sesiyle şarkılar söylerdi. Minik Kuş'un zekası sahiden de ortalamanın altındaydı. Bir de detay; orijinal Susam Sokağı'nda sarı olan Minik Kuş bizde turuncuydu. Tiz sesi ve her şeye burnunu sokan meraklı karakteri nedeniyle şimdilerde 30'larında olan 80 kuşağı çocuklarından bazılarınca itici bulunduğunu da unutmamak gerek.

Kurabiye Canavarı: Susam Sokağı'nın kesinlikle en sevimli yaratığı. Kare, üçgen ve daire şeklindeki kurabiyelerin hangisinin daha lezzetli olduğunu seçmek hayatındaki en önemli anlardan biri olabilir! Ne var ki her skeç sonunda önündeki bütün kurabiyeleri homurdanarak yemesi hepimizi birer Kurabiye Canavarı olmaya özendirdi.

Edi ve Büdü: Bir çocuk şovunda yer alabilecek en tuhaf ikili! Aynı evde yaşayan ve samimiyetlerinden dolayı eşcinsel olup evleneceklerine kadar türlü dedikoduya maruz kalan Edi ve Büdü arasında gelişen sohbetler sinirleri kaldırabilecek kadar saçmadır. Zavallı Büdü ya evi altüst etmek ya da yeni ve acayip bir cihaz yaratmakla meşgul olan Edi'yi boğmamak için kendini zor tutar!

Hokus Özpokus: Orijinal ismi The Amazing Mumford olan ve bizim sihir yapmadan önce sarf ettiği 'Hula hop tereyağlı ballı ekmek' repliğiyle tanıdığımız büyücü.

Sayıların Kontu: Orijinal ismi Count Von Count olan ve bizim Sayıların Kontu olarak tanıdığımız vampir. Bla Lugosi'nin canlandırdığı Kont Drakula karakterinden ilhamla var olan Sayıların Kontu, Susam Sokağı'nda bir nevi matematik öğretmenliği yaparak çocuklara sayıları öğretmekle görevliydi. Bunu yaparken izlediği yol ise piyanonun başına geçip 1'den 10'a kadar saymaktan ibaretti.

Kurbağacık: Elbette hepimiz onu Kermit olarak tanıyoruz. The Muppet Show'un da yıldızı olan Kermit heyecanlı hali ve düşük çenesiyle sokağın en parlak karakterlerinden biriydi.
SELİN ÖZAVCI selin.ozavci@aksam.com.tr