AKŞAM GAZETESİ | Nagehan Alçı | 2009-03-14

Kuzey notları

Tallinn
Estonya'nın başkenti Tallinn'den Titanic'i aratmayan dev bir feribota bindim. Helsinki'ye gidiyorum. Deniz buz kaplı. Gemi buzları yararak ilerliyor. İçerisi muhteşem. Tam karşıma bir sahne kurulmuş. Bir kadın piyanodaki jazz'a eşlik ediyor. Boydan boya camlardan dışarısı bembeyaz görünüyor. Dünya pamuğa dönüşmüş. Buranın ötesi yok sanki.
***
Geride bıraktığım Tallinn şimdi gözüme çok aşina görünüyor. Üç gün önce varlığı yalnızca ismiyle sınırlı olan, bugün ise bildiğim sokakları ve yaşamları ile tanıdık bir dünya. Düzenli, sevimli, medeni... Şehrin tarihi bölgesi, Ortaçağ'da zamanı durdurmuş sanki. Meydanda 1500'lerin kıyafetiyle yiyecek satanlar, o dönemin müzikleri, lokantaları... Burada geçmiş inanılmaz bir şekilde estetize edilmiş ve turizm bunun üzerine kurulmuş.
***
Kentin yeni bölümünde ise yaşam tüm Batı kentleri gibi organize akıyor. Bu nedenle ülkenin en büyük tabloid gazetesi Öhtulet'in genel yayın yönetmeni Vaino Koorberg'le olan randevuma 10 dakika geç kaldığım için utanarak giriyorum içeri.
***
Koorberg, ülkenin en büyük iki medya grubunun yüzde 50-50 ortaklığına sahip Öhtulet'i uzun yıllardır yönetiyor. Gazetenin tirajı 80 bin. Bu da yaklaşık 240 bin kişi tarafından okunduğu anlamına geliyor.. Düşünün, Estonyanın nüfusu 1 milyon 300 bin! Koorberg'in anlattığına göre ülkede gazete okurunun sayısı yaklaşık 900 bin. Bu da çocuk ve yaşlılar dışında hemen herkes demek!
***
Estonya ve İskandinav ülkeleri medya dünyasında ilginç örnekler. Bu ülkelerde tabloid gazete kavramı İngiltere, ABD ve Almanya'dan farklı. Yalnızca sansasyonel haber ya da magazin değil, ciddi haber de tabloid gazetelerde yer alıyor. Buralarda İngiliz Sun ya da Alman Bild gibi örneklerin satılmadığını söylüyor Koorberg. Bu nedenle 'quality paper' denen fikir gazeteleri ile tabloid'in karışımı olarak çıkıyor Öhtulet. Ancak kapağında daha çok magazin haberlerine yer veriyor. Yani bir nevi bizim büyük gazetelerin mantığı hakim.
***
Estonya'da gazetelerin ilginç başka bir özelliği ise hepsinin tabloid boyda basılması. Fikir gazeteleri de, spor gazeteleri de tabloid gazeteler de... Hepsi dört yıl önce tamamen aynı ölçülerde yayınlanır olmuş. Koorberg tüm dünya medyasının aynı eğilimde olduğunu ve Türk gazetelerinin de yakında bu boya geçeceğini tahmin ettiğini söylüyor.
***
Ancak bunu söylerken Estonya'daki bir gazetenin patronu olmanın getirdiği rahatlık var üzerinde. Çünkü bu ülkede gazetecilerin maraton koşusu bizimki kadar günlük stres taşımıyor. Okurların yüzde 95'i yıllık abone! Dolayısıyla  tercihini her gün yeniden değil, 365 günde bir yapıyor! 
***
Bir ülkenin gazete okur sayısının genele oranı gelişmişlik düzeyini anlatan en önemli kriterlerden. Öhtulet'in okunma oranını Türkiye'ye uyarlarsak ortaya tek bir gazete için 14 milyon okur çıkıyor. Bizim için hayal etmesi bile güç, değil mi?