AKÅžAM

BAÅžLARKEN

BAÅžLARKEN
Müfide Ä°lhan ya da Leyla Atakan adı size ne ifade ediyor diye sorsam ya da Ersisli Åžadiye Hanım.   Sondan baÅŸlayayım. Åžadiye Hanım, 1930'da Türk kadınına belediye seçimlerine katılma hakkı verilmesinin ardından yapılan seçimlerde Artvin Yusufeli Ä°lçesi'ne baÄŸlı Kılıçkaya Beldesi'nde Belediye BaÅŸkanı seçilerek Türkiye'nin ilk kadın belediye baÅŸkanı oldu ve iki yıl bu görevi yürüttü.

Türk kadınının 1933'te muhtarlık seçimlerine, 1934'te de milletvekili seçme ve seçilme hakkına sahip olduÄŸu bilgisini ekledikten sonra Müfide Ä°lhan'a gelelim. Ä°lhan, 1950 yılında Mersin'den Belediye BaÅŸkanı seçilerek, Türkiye'nin ilk kadın il belediye baÅŸkanı unvanını aldı. 
Demokrat Parti'den baÅŸkan seçilen Müfide Hanım'ın baÅŸkanlık dönemi pek rahat geçmez. Birtakım ödünler vermesi istenir. Arapça ezan nedeniyle partisiyle de arası açılınca bir yıl sonra görevinden istifa eder.  Gelelim Leyla Atakan'a. 1925 yılında MaÅŸukiye'de doÄŸan Leyla Hanım lise öÄŸretiminden sonra STK'larda çalıştıktan sonra CHP'den aktif politik yaÅŸama girer. 1963 yılında il genel meclis üyeliÄŸine seçilir, daha sonra CHP Kocaeli Ä°l BaÅŸkanı olur, 1968'de  ise belediye baÅŸkanı seçilir. Üç yıl sonra baÅŸkanlık görevini sürdürürken üç çalışma arkadaşıyla birlikte geçirdikleri trafik kazasının ardından aramızdan ayrılır.  O günden sonra da belediye baÅŸkanlığı için aday olup, yarışa katılır kadınlar. Seçilirler de. Mesela Hanife Töre, 1971'de henüz 22 yaşında iken Elazığ Hankendi Beldesi'ne belediye baÅŸkanı olur. Ama sayıları bir elin parmaklarını geçmez. 1999 seçimlerinde ise CHP'den aday olan Ä°ris Åžentürk, baÅŸkanlık yarışını kazanarak hem Antakya'nın ilk kadın belediye baÅŸkanı olur hem de ilk belediye baÅŸkanlık koltuÄŸuna oturan 3. kadın unvanını alır. 2004'te yapılan seçimlerde de durum deÄŸiÅŸmez. 81 ilin sadece birinde, Tunceli'de DTP'li Songül Erol Abdil, seçimleri kazanır. 3 bin 225 beldenin ancak 18'inde belediye baÅŸkanlık koltuÄŸuna kadınlar oturur. Gelelim 29 Mart yerel seçimlerine.

AYRIMCILIK YAPIYORUM
Açıklanan adaylar arasında kadınların sayısında eskiye oranla bir artış var. En azından 12 ilde kadınlar belediye baÅŸkanlığı için yarışacak. Bu kadınların seçilme ÅŸansı da oldukça yüksek. Dokuz adayın da kazandığını varsayarsak yüzde 10'un üzerinde bir oran söz konusu ki, bu yerel seçimlerde ÅŸimdiye kadar karışlaÅŸtığımız en yüksek oran olacak.  BaÅŸtan söyleyeyim, benim gönlüm 12 adayın da seçimleri kazanması ve 12 kadının da belediye baÅŸkanı olması.  Ä°ÅŸte bu yüzden 'ayrımcılık' yapıyor ve sadece kadın adayları tanıtma iÅŸini üstleniyorum. Ä°stiyorum ki 'Belediyelere kadın eli deÄŸsin' ve bizler erkeklerin yanı sıra kadınların da neler yapabileceklerini görme ÅŸansı bulalım. Bugüne kadar hep erkekler oturdu o koltuklarda da ne oldu? Belediyelerin hali ortada? Çarpık kentleÅŸme, yolsuzluk, hava kirliliÄŸi, çevre katliamı, altı yapı bozukluÄŸu vb. Sorunlar düzelecekken daha fazlalaşıyor ve erkekler bu iÅŸlerin üstesinden gelmekte zorlanıyor. Kadın adayları da dinledikten sonra bana öyle geliyor ki, kadınlar belediyelerde kendilerini göstermeye baÅŸlayınca erkeklerin o koltuklara geri dönmeleri kolay olmayacak. Artık söz sırası kadınlarda.

***
Maaşının yarısıyla burs verecek
CHP Erzincan Belediye BaÅŸkan Adayı Nuran Uygun, Gazi Üniversitesi Ä°ktisadi ve Ticari Ä°lmler Fakültesi mezunu. ÖÄŸrencilik yıllarında Maliye Bakanlığı'nda çalışmış, uzun yıllardır da Erzincan'da tek kadın mali müÅŸavir. 

l Tebrikler ve baÅŸarılar. Önce siyasetle ilginizi öÄŸreneyim.
- Yaklaşık 20 yıldır il genel meclis üyeliÄŸi yapıyorum. Daha önce de gelmiÅŸte böyle bir teklif ama iÅŸlerimin yoÄŸunluÄŸu nedeniyle düÅŸünmemiÅŸtim.

l Neden sizi istediler?
- 'En iyi bu yapar' diye düÅŸünmüÅŸler. Sanıyorum iÅŸimi iyi yapıyorum. Temiz bir geçmiÅŸim var. BaÅŸta yine sıcak bakmadım ama gerek partinin, gerekse sokaktaki vatandaşın talebi üzerine, yeniden düÅŸündüm ve kararımı verdim.

l Başkanlık korkutuyor mu?
- Hayır. Zaten iÅŸlerim nedeniyle düÅŸündüm. Yoksa çok iyi yapacağımdan eminim. Belediye kanunlarını iyi biliyorum. Mali müÅŸavir olduÄŸum için bütçeyi de çok iyi biliyorum. Zorlanmam. 

l Ne tür projeleriniz var? Erzincanlı sizi niye seçsin?
- Tabii Erzincan'ın fizibilitesini çıkarıp, bütçeyi görüp ona göre ayağı saÄŸlam projeler yapacağız. Birçok iÅŸadamıyla çalışıyorum zaten. Projelerin buraya uygun olup olmayacağına bakıyoruz. Bunun yanı sıra küçük ama iÅŸe yarar projeler geliÅŸtiriyorum.

l ÖrneÄŸin?
- Bizbize marketleri açmayı düÅŸünüyorum. Pestilimiz, turÅŸularımız çok güzeldir, üzümümüz, kayısımız meÅŸhurdur. Kadınlar organik yiyecekleri çok yapıyor burada. Bu ürünleri büyük market zincirlerine de satabiliriz. GörüÅŸmelere baÅŸladım.

l BaÅŸka?
- Temiz bir çevre, çöpten arınmış sokaklar, ÅŸehre iyi su getirmek, bunlar zaten yapılacak iÅŸler. Bir kayak merkezi projemiz var. O devam edecek. Kaplıcalarımız var, yeterince deÄŸerlendirilmiyor. Erzincan kış turizmine açılabilir. Buz pisti de yapılabilir. Çok maliyetli deÄŸil ama istihdam yaratacak projeler.

l En önemli sorun?
- Astım hastalığı artış gösterdi son yıllarda kötü kömür kullanımı yüzünden olduÄŸunu düÅŸünüyorum. Doktorlar da aynı görüÅŸte. Ä°ÅŸsizliÄŸe karşı Ä°stanbul'daki tekstilcilerin yaptığı gibi el ele vererek mucizeler yaratabiliriz. Çocuklara burs verilmesini istiyorum. Maaşımın yarısını öÄŸrencilere burs vermek için ayıracağım.

***
Kastamonu'nun ufkunu acacağım
AktÄ°f siyasetin içinde olan, parti disiplin kurulunda görev yapan, geçtiÄŸimiz dönem genel seçimlerde yine CHP'nin 4. sıra milletvekili adayı olan Müjgan Alagöz CHP'nin Kastamonu Belediye BaÅŸkan adayı.
Kastamonu doÄŸumlu ve üniversite eÄŸitimi hariç hep bu ÅŸehirde yaÅŸamış. Kastamonu Meslek Yüksek Okulu Ä°nÅŸaat Bölümü'nü bitirdikten sonra Gazi Üniversitesi Yönetim Bilimleri Fakültesi Sosyal Politika bölümü ve 9 Eylül Üniversitesi Ä°nÅŸaat MühendisliÄŸi'nden mezun olmuÅŸ.
1996 yılına kadar da YSE ve Köy Hizmetleri'nde 21 yıl süreyle devlet memuru olarak görev yapmış. Emekli olduktan sonra serbest inÅŸaat mühendisi ve müteahhit olarak çalışmış, gerek Kastamonu gerekse ilçelerde yol, köprü, içme suyu, arıtma tesisi ve kanalizasyon projeleri üstlenmiÅŸ.
'Eski bir tarih ve kültür kenti ÅŸehrimiz ama ne yazık ki eski senelerdeki ivmesi kalmadı. Çok göç veren bir yer. Ankara ve Ä°stanbul'da çok nüfusumuz var. Ä°stihdam yok, iÅŸ olanağı yok. Turizm konusunda büyük atılımlar yapabiliriz oysa. Belediye ayağını eksik görüyorum'  diye baÅŸlıyor söze Alagöz.
Belediye baÅŸkanı seçilince ilk iÅŸi turizmin geliÅŸtirilmesi için uÄŸraÅŸmak olacak. 'Tabii ki klasik belediye hizmetleri yapılacak. Kastamonu memur ÅŸehri. Resmi dairelerin bölge kuruluÅŸları var ÅŸehrimizde. Ancak devletin küçülme politikası nedeniyle azalma var ve bütün esnaf bundan etkileniyor. Oysa 1400 tane tescilli konağımız var. Safranbolu'nun daha ötesinde bir turizm kenti yaratabiliriz. Kastamonu'nun ufkunu açacak öneriler getireceÄŸim' diyor.
PARTÄ°LERÜSTÜ
Partilerüstü bir ÅŸey oldu benim aday gösterilmem. Bütün kadınlar sevindiler. Umuyorum hepsinin desteÄŸini alırım. 90 yıl önce ilk kadınlar mitingi burada yapıldı biliyorsunuz' diyor.

***
Konuya da çözüme de vakıf aday
Ä°ris Åžentürk, 1990 yılında oturdu baÅŸkanlık koltuÄŸunu 2004 seçimlerinde ise oyunu neredeyse ikiye katlamasına raÄŸmen AKP'li adaya kaptırdı. Ona göre nedenlerden biri, merkez saÄŸ seçmenin Tayyip ErdoÄŸan rüzgarına kapılarak AKP etrafında toplanması ve AKP'nin trilyonu aÅŸan paralar harcaması.
Ä°ktidar olmanın yıpranmışlığına da dikkat çeken Åžentürk, o dönem belediyelerin kaynak sıkıntısı çektiÄŸini, yeni yasayla bu sorunun çözüldüÄŸüne ve belediyelerin iÅŸinin kolaylaÅŸtığını da belirtiyor.
Üçüncü kez baÅŸkanlık yarışında Ä°ris Åžentürk. Bu kez yine kazanacağından emin. Yeniden baÅŸkanlık koltuÄŸuna oturmak ve geçen dönemde yarım kalan iÅŸleri bitirmek ve halka söz verdiÄŸi hizmetleri yerine getirmek istiyor.
GÜNDE 150 KİŞİ
Antakya'ya varır varmaz ilk durağım baÅŸkan adayının evi oluyor. Yıllardır aynı evde oturuyor Ä°ris Åžentürk. BaÅŸkan seçildiÄŸinde de sonrasında da deÄŸiÅŸtirmemiÅŸ. Hemen hemen her evde olduÄŸu gibi bahçesini portakal aÄŸaçları süslüyor. 'Büyük aÅŸkım, önderim' dediÄŸi babasını iki ay önce kaybetmiÅŸ, annesi de onlarda kalıyor. Çocuklar okula gitmiÅŸ, evin köpeÄŸi aÄŸzında oyuncağıyla etrafta dolanıyor. Telefonlardan sohbet etmeye, bir ÅŸeyler yemeye vakti yok. Gelen gidenin haddi hesabı da.
En büyük yardımcısı eÅŸi Hakan Åžentürk. Danışmanları ve gönüllü çalışanlarıyla birlikte günde yaklaşık 30 ev geziyor. Bu evlerde toplanan en az 60-70 bazen 150'ye yakın kalabalığa hitap ediyor.
BAÅžKANKEN NE YAPTI?
'Antakya dünyanın en eski kenti, en büyük eÄŸlence ve alışveriÅŸ merkezi, tarihin en büyük metropollerinden biri. Bu görkemli tarihini önce insanlarımıza anlatalım, sonra dışarıya döndürelim yüzümüzü, istihdam alanımızı geniÅŸletelim istedik. Bunun için uzmanlardan destek aldık. Antakya'nın tanıtım çalışmalarına ağırlık verdik'  diyerek yaptıkları iÅŸleri sıralıyor:  'Bu arada kentin rutin ihtiyaçlarını hallettik, alt yapıları yeniledik, 43 tane park, 7 tane köprü açtık, otogarı dışarıya çıkardık, otopark yerleri istimlak ettik, cep otoparkları açtık, sosyal projeler, aÅŸevleri, kadın çocuk eÄŸitim merkezleri açtık. Tiyatro, halk oyunları ekibi, Türk Sanat MüziÄŸi Kulubü, satranç takımı kurarak müthiÅŸ bir sosyal kültürel atılıma girdik.
ŞİMDİ NE YAPACAK?
Fiziksel koÅŸulları iyileÅŸtirilmiÅŸ bir Antakya hayal ediyor ve diyor ki; 'Trafik sorunu, yolu, tüm altyapı sorunları çözülmüÅŸ, çocukların, gençlerin, yaÅŸlıların, tüm kent halkının rahat nefes alabileceÄŸi alanları, parkları, oyun ve spor alanları, sosyal buluÅŸma alanları olan bir kent yaratmak istiyorum. Geleneklerin, göreneklerin yaÅŸatılması, soyut kültür dediÄŸimiz yaÅŸam biçimlerinin kalıcı kılınması en önemli arzum. Benim belediye baÅŸkanı olmak istememdeki temel neden budur. '

GeçmiÅŸten aldığım dersler
l STK'lardan çıkma biriyim, sivil toplum örgütlerinin gücüne inanıyorum. Onların kent yönetimine katılması en büyük isteÄŸim. Bizim sloganımız, 'Birlikte yönetelim'.

l  GeçmiÅŸ dönemde böylesi bir deneyime sahip deÄŸildim. Bir sürü yanlışım da oldu. Ama niyetimin iyi olduÄŸunu, hedefimin insan mutluluÄŸunu yakalamak olduÄŸunu anladılar.

l  Konuya vakıf olmak çok önemli. Ä°lk dönemimde deÄŸildim, kent yönetimi konusunda eksiklerim vardı, deneyimsizdim, acemiydim. Åžimdi konuyu çok iyi biliyorum. Kentin sorunlarına vakıf olduÄŸum gibi, çözüm yollarına da vakıfım.

l  Bu beÅŸ sene içinde projeler ve kendimi geliÅŸtirme ile uÄŸraÅŸtım. Artık ne yapacağımı iyi biliyorum.

l  Eskisi kadar katı da deÄŸilim. Eskiden yapamayacaksam olmaz der, kestirip atardım. Åžimdi neden yapılamayacağını anlatabilirim.

Yarın Bursa, Balıkesir, Tunceli, Kars Belediye başkan adayları anlatıyor....

SEDA KAYA GÜLER

• DiÄŸer Yazılar

  • Erkeklerin giremediÄŸi evlere girip seçmenle konuÅŸuyorlar | 25-02-2009
  • DiÅŸi bir yönetim anlayışı | 24-02-2009
  • BAÅžLARKEN | 23-02-2009