Çift diplomaya ne dersiniz?

Üniversiteye hazırlanan ve hatta üniversitedeokuyan pek çok öğrencinin hayali, birden fazla diplomayla mezun olabilmek. Çift anadal veya ikinci bir AÖF dışında bir seçenek daha var: Uluslararası Ortak Lisans Programı öğrencisi olmak.

BURAK KILANÇ tercihpilotu@aksam.com.tr

iSTANBUL KÜLTÜR ÜNİVERSİTESİ AR-GE MERKEZİ YÖNETİCİSİ

ULUSLARARASI Ortak Lisans Programı'na (UOLP) ikinci puan türleri ile öğrenci alınıyor (EA2, SÖZ2, SAY2, DİL). SAY2 puan türünde 12, EA2'de 5, SÖZ2 ve DİL puanlarında ise bir farklı (isimli) program bulunuyor.

UOLP programlarının 2008'de oluşan taban puanları dikkate alındığında, özellikle burslu programlar için, 364 gibi yüksek puanların oluşması dikkat çekiyor. Üç programa hiç yerleşen olmaması ise çok çarpıcı bir diğer istatistik. Bu bölümler Ekonomi - İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ (Cortland); Halkla İlişkiler ve Reklamcılık - İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ (Fredonia); Kimya - SELÇUK ÜNİVERSİTESİ (Montana State Bozeman).

Çift diploma ama nasıl?
UOLP programları ile ilgili ÖSYM kılavuzlarından derlediğimiz bilgiler aşağıda yer alıyor:
UOLP, bir Türk üniversitesi ile yurtdışı bir üniversite tarafından ortak olarak yürütülen lisans programı olarak tanımlanıyor.
Programı başarıyla tamamlayan bir öğrencilere, her üniversiteden bir tane olmak üzere iki ayrı diploma veriliyor. Örnek vermek gerekirse, İstanbul Teknik Üniversitesi ve New Paltz Üniversitesi tarafından yürütülen 'Lisans/Bachelor of Arts/ Bachelor of Science' diplomasına yönelik 'İşletme' programını başarı ile tamamlayan bir öğrenci iki ayrı diplomayı almaya hak kazanıyor. Birinci diploma İTÜ tarafından verilen lisans diploması. Bu diplomanın üzerinde 'SUNY New Paltz Üniversitesi ile ortaklaşa yürütülen program sonunda Istanbul Teknik Üniversitesi tarafından verilmiştir' ibaresi bulunuyor. İkinci diploma ise SUNY New Paltz Üniversitesi tarafından verilecek lisans diploması. Bu diplomanın da üzerinde 'İstanbul Teknik Üniversitesi ile ortaklaşa yürütülen program sonunda SUNY New Paltz Üniversitesi tarafından verilmiştir' ibaresi yer alıyor.
Öğrenciler çift diplomaya yönelik uluslararası ortak lisans programının akademik gereklerini yerine getirmeden diplomalardan herhangi birini almaya hak kazanamıyorlar. Bir başka ifade ile örneğin Türkiye tarafındaki gerekler tamamlandığı halde henüz yurtdışı tarafındaki gerekleri tamamlamamış olan bir öğrenciye ne Türkiye'den ne de yurtdışından diploma verilmiyor.

DİKKAT Baraj Puan Var!...
Öğrenciler uluslararası ortak lisans programlarına, ilgili puan türündeki ÖSS ve ağırlıklı ortaöğretim başarı puanlarını içeren yerleştirme (Y-ÖSS) puanları esas alınarak ÖSYM tarafından merkezi olarak yerleştiriliyorlar. Söz konusu UOLP'lere kabul edilebilmek için öğrencilerin ilgili puan türündeki ÖSS puanının en az 210 ve Y-ÖSS puanının ise en az 250 olması gerekiyor. Bu puan barajını aşmadığı halde tercihleri arasında UOLP programlarına yer verenlerin bu tercihleri ÖSYM tarafından dikkate alınmıyor.
Çift diploma programlarında dersler İngilizce olarak veriliyor. Öğrencilerin öğrenime başlayabilmeleri için yeterli düzeyde İngilizce bilmeleri gerekiyor. Bunun için TOEFL sınavına girmek ve yeterli puanları almak şart. Bu programlara yerleştirilen ancak TOEFL sınavından yeterli puanı alamayanlar ilgili Türk üniversitesinin İngilizce hazırlık okulunda İngilizce hazırlık sınıfı okuyorlar.
ABD'de eğitime gidebilmek için, öğrenciler yazılı TOEFL sınavından en az 550, bilgisayar ortamında yapılan TOEFL sınavından (CBT) en az 213 puan (bazı programlar için 220 puan) veya (İBT) internet ortamında yapılan TOEFL sınavından 74 puan (İzmir Ekonomi, Işık, Hacettepe Üniversiteleri için 79, Bilkent, ODTÜ, İTÜ için 80) TOEFL puanını almak zorundalar. Bazı üniversitelerde TOEFL sınavından istenen bu puanları almadan Türkiye'deki eğitime (bile) başlanamıyor. Bazı üniversitelerde ise Türkiye'deki eğitime başlamak mümkün ancak ilerleyen yıllarda ABD'ye gidebilmek için TOEFL'dan istenen puanı geçmek gerekiyor. ÖSYM, bu konuda ayrıntılı bilgiye ilgili Türk üniversitelerinin internet sayfalarından ulaşılmasını öneriyor.
Öğrencilere TOEFL koşulunu sağlamaları için en fazla iki yıl veriliyor. Öğrenciler iki yıl içerisinde TOEFL koşullarını sağlayamazsa ÖSS puanına ve tercihine göre ÖSYM tarafından Türkiye'de öğretim dili Türkçe olan ve varsa aynı adı taşıyan, yoksa eşdeğer bir yükseköğretim programına yerleştirilebiliyorlar (İngilizce Öğretmenliği programları hariç)

Öğrenim ücretleri sabit olmayabilir...

Her UOLP programının Türk ve Amerikan program koordinatörleri bulunuyor ve bu koordinatörler öğrencilere gerekli aşamalarda yol gösterip yardımcı oluyor.
Uluslararası ortak lisans programına kabul edilen öğrenciler, ABD'de öğrenim görmek için gerekli vizeyi almakla yükümlüler. Öğrencilerin ABD vizesi alabilmek için gerekli koşulları yerine getirmeleri bekleniyor.
UOLP öğrenim ücretleri her eğitim-öğretim yılı için ayrıca belirleniyor. İlerleyen yıllarda öğrenim ücretlerinde meydana gelebilecek artışlar her eğitim-öğretim yılı başından önce öğrencilere ayrıca duyuruluyor ve giriş yılına bakılmaksızın tüm öğrenciler o yıl için ilan edilecek yeni öğrenim ücretlerine tabi oluyor.
UOLP'lerde ilgili Türk devlet üniversiteleri için belirtilen yıllık öğrenim ücretleri Türkiye'deki hazırlık ve lisans eğitimini kapsıyor. Her yıl Türk devlet üniversiteleri için ilan edilecek öğrenim ücreti, Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen ikinci öğretim ücretleri temel alınarak YÖK tarafından saptanıyor. Uluslararası ortak lisans programı çerçevesinde ABD'de geçirilecek dönemler için öğrenciler gittikleri üniversitenin o yıl için belirlenen öğrenim ücretini ödüyorlar.

ÖRNEK BİR UOLP (2008)

İstanbul Teknik Üniversitesi Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği (UOLP-SUNY Maritime)
İTÜ Denizcilik Fakültesi (İTÜDF) ile SUNY Denizcilik Üniversitesi [SUNY Maritime College (SUNYMC)] çift diplomaya yönelik uluslararası ortak lisans programları 4 yıl sürelidir. Birinci sınıf eğitiminin güz yarıyılı İTÜDF'de, bahar yarıyılı ise SUNYMC de yapılacaktır. Birinci sınıf yaz yarıyılında, iki ay sürecek olan ilk Açık Deniz Eğitimi SUNYMC eğitim gemisi T/S Empire State VI ile yapılacaktır. İkinci sınıf eğitimi güz ve bahar yarıyılları SUNYMC de yapılacaktır. İkinci sınıf yaz yarıyılındaki iki ay sürecek olan ikinci Açık Deniz Eğitimi yine SUNYMC eğitim gemisi T/S Empire State VI ile yapılacaktır. Üçüncü sınıf güz yarıyılı eğitimi İTÜDF'de yapılacaktır. Üçüncü sınıf bahar yarıyılı ile yaz yarıyılı boyunca üçüncü ve son Açık Deniz Eğitimi ulusal-uluslararası armatörlerin ticari gemilerinde yapılacaktır. 4. sınıf güz ve bahar yarıyılı eğitimleri İTÜDF'de yapılacaktır. Türkiye'deki bir yıllık hazırlık eğitim-öğretim ücreti 7.000 TL tutmaktadır. 4 yıllık çift diplomaya yönelik uluslararası ortak lisans programlarının maliyetlerinin yıllara göre dağılımları:
1.yıl İTÜ'deki eğitimleri için 5.750 TL, SUNYMC deki eğitimleri için 7.150 ABD Doları; 2. yıl 14.600 ABD Doları; 3. ve 4. yıl İTÜ'deki eğitimleri için 11.500 TL olup bunlara ek olarak 1. yıl SUNYMC mecburi yatılılık sistemi için barınma (iki kişilik odada) yiyecek (günde üç öğün) ve sağlık sigortası bir yarı yılda toplam yaklaşık 6.800 ABD Doları;
2. yıl SUNYMC mecburi yatılılık sistemi için barınma (iki kişilik odada) yiyecek (günde üç öğün) ve sağlık sigortası yılda toplam yaklaşık 12.100 ABD Doları tutmaktadır.

Soru Cevap

Merhabalar. Bu yıl üniversiteye yerleştim. YTÜ Metalurji ve Malzeme Mühendisliği bölümüne. Fakat tıp fakültesine girmek istiyorum ve bunun için 2010'da yeniden sınava girmeyi düşünüyorum. Fakat 2010 yılında eski mezunlar sınava giremez gibi bir kısıtlama veya eski mezunların sınava girmesini engellemek amaçlı AOBP'de puan kırılması olabilir mi? Ayrıca 2009'da da tecrübe amaçlı sınava girmek istiyorum. 2010'da gelecek sistemde bu bir dezavantaja dönüşebilir mi?
2010 senesinde uygulanmaya başlayacak olan yeni sistem ile ilgili tüm detaylar resmi olarak henüz açıklanmadı. Ancak eski mezunların haklarının kısıtlanması gibi durumun söz konusu olması mümkün değildir. Yeni sistemde hesaplanan puanlar içinde AOBP'nin ağırlığının değişmesi ve azalması söz konusu olabilir ancak böyle bir değişiklik eski/yeni tüm adaylar için geçerli olacaktır. Sizin dikkat etmeniz gereken tek şey 2009'da ÖSS ile istemediğiniz halde bir yere yerleşmemenizdir. Böyle bir durumda 2010'da AOBP'nizde bir azalma olacaktır (Mevcut sistemde bu ceza yarı yarıya düşme şeklindedir)

Ben sözel öğrencisiyim ve psikoloji okumak istiyorum, okuyabilir miyim ? Bu alan EA2'de. ÖSS'de hangi tesleri yapacağım? Yardımınız için teşekkürler.
Üniversiteye giriş sürecinde gerek ÖSYM'nin kılavuzlarını anlayabilmek ve gerekse konu ile ilgili uzman görüşlerden tam anlamı ile faydalanabilmeniz için, kullandığınız terimlere dikkat etmenizi öneririm. 'Sözel öğrencisiyim'den kastınız, lisenin sosyal bilimler alanından mezun olmaktır. 'Psikoloji bölümleri EA2 alanında' ifadesi yerine Psikoloji bölümleri EA2 puan türü ile öğrenci alıyor demek daha doğru olur. Bunlar önemli detaylara işaret etmektedir. 2009 ÖSYS Kılavuzu'nun 28. sayfasında yer alan Tablo 3A'ya göre liselerin sosyal bilimler alanından mezun olan adaylar psikoloji bölümlerini alan için olarak tercih edebilirler, yani AOBP'leri 0.8 ile çarpılarak ÖSS puanlarına eklenir. EA-2 puanına katkı sağlayan testler 6 tanedir: Türkçe, Sosyal-1, Matematik-1, Fen-1, Matematik-2 ve Edebiyat-Sosyal. İddialı olabilmek için bu testlerin hepsini yanıtlayarak iyi performans göstermeniz beklenir.

Kızım meslek lisesi çocuk gelişimi bölümünde okuyor. Dört yıllık okul öncesi eğitimi öğretmenliğine gitmek istiyor. Ek puan alabilir mi? ÖSS de hangi bölüm sorularını yapması gerekiyor?
Sorunuzun cevabı 2009 ÖSYS Kılavuzu'nun 34. sayfasındaki Tablo 3B'de yer alıyor. Meslek liselerinin çocuk gelişimi alanından mezun olanlar Okul Öncesi Öğretmenliği programlarını tercih ettiklerinde ek katsayı alıyorlar. Bir başka ifade ile AOBP'leri 0.8+0.24 = 1.04 ile çarpılarak ÖSS puanlarına ekleniyor. EA-1 puanı ile öğrenci alan bu programlara girmek için, EA-1 puanına katkı sağlayan, Türkçe, Sosyal-1, Matematik-1 ve Fen-1 testlerine cevap vermek gerekiyor. Kızınızın iddialı olabilmek için bu testlerin hepsinden iyi performans göstermeye gayret etmesini öneririz.

2005 yılında başarısızlıktan bir yükseköğretim programından kaydım silindi. 2007'de açıköğretime yerleştim halen okumaktayım. 2008'de Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama Bölümü'nü kazandım fakat kayıt yaptırmadım. 2009 ÖSS'ye başvururken öğrenim durumuma ne yazmalıyım?
2009 ÖSYS Kılavuzu'nun 6. Sayfasındaki yönlendirmeler çerçevesinde 5 numaralı seçeneği işaretlemeniz gerekmektedir: '5. Bir yükseköğretim programına (Sınavsız Geçiş dahil) ÖSYM'ce yerleştirildim fakat kayıt olmadım.' Bu arada önemli bir detayı hatırlatmamızda yarar var. 2008 ÖSS ile bir yükseköğretim programına yerleştiğiniz için 2009 ÖSS'de AOBP'niz yarı yarıya kırılacaktır. Bazı adaylar bu cezadan kurtulmak ümidi ile başvuru sırasında öğrenim durumu ile ilgili bilgilerini tam olarak bildirmemektedirler. Ancak unutulmamalıdır ki adayların geçmiş yıllarda ne zaman sınava girdikleri, yerleşip yerleşmedileri ile ilgili tüm bilgiler ÖSYM tarafından veri tabanlarında tutulmakta ve ÖSS başvurularının ardından beyan edilen bilgilerin doğruluğu sınanmaktadır.