27 MART 2009 CUMA

Deniz Gökçe deniz.gokce@aksam.com.tr

Çalışan anne ve çocuğun başarısı

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi 'betam', Dr. Gökçe Uysal Kolaşin ve Mehmet Alper Dinçer tarafından yapılan ve ana tezi 'çalışan annelerin çocuklarının daha başarılı olduğu' konusundaki araştırma ile ilgili ilginç bir araştırma notu yayınladı. Biz araştırma sonuçlarının önemli olduğunu düşünüyor ve araştırmanın özetini buraya alıyoruz .
Araştırmanın tam metni www.betam.bahcesehir.edu.tr adresinden elde edilebilir.
'OECD, 2000'den beri üç senede bir OECD ülkeleri ve diğer katılımcı ülkelerde Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) uygulamaları yürütmektedir. 2006'da Türkiye katılımcı 57 ülke arasında fende 44., matematikte 37. ve okumada 43. olmuştur. OECD ülkeleri arasında ise Türkiye sondan ikincidir. Türkiye'de öğrenci başarısının yükseltilmesi için politika tasarımlarına ihtiyaç vardır. Bu politika notu, başarısızlık ve eşitsizliğin nedenlerini açıklamaya çalışmaktadır.
Ebeveynleri eğitimli olan ve çalışan bir öğrenci, ebeveynleri eğitimsiz ve çalışmayan olan bir öğrenciye göre daha başarılıdır. Hem annesi hem babası çalışan bir öğrenci ise sadece babası çalışan bir öğrenciye kıyasla daha başarılıdır. Daha genel bir deyişle sosyoekonomik durum, öğrenci başarısının en temel belirleyeni olarak ortaya çıkmaktadır.
Öğrenci başarısını etkileyen bir diğer faktör ise öğrencinin kayıtlı olduğu program tipidir (Anadolu lisesi, genel lise, meslek lisesi, vb). Öğrenciler, merkezi sınavlar vasıtasıyla çeşitli programlar arasında dağıtılmaktadır. Dolayısıyla kuvvetli bir akademik altyapısı olan öğrenci daha iyi programlara kayıt olabilmektedir. Ancak bu araştırmanın sonuçlarına göre, öğrencinin sosyoekonomik durumunun ve akademik birikiminin dikkate alındığı durumlarda bile öğrencinin kayıtlı olduğu program, başarısını önemli ölçüde etkilemektedir.
Aşağıdaki tabloda, yapılan analizin sonuçları kullanılarak yaratılmış 4 örnek öğrenci profili karşılaştırılmaktadır. Türkiye'de ortalama fen notu 423 puan, OECD'de 500 puandır. Babası lise mezunu olmayan, annesi çalışmayan, hem ailesinin hem sınıf arkadaşlarının ailelerinin sosyoekonomik durumu dezavantajlı, kırsal alanda yaşayan ve meslek lisesine giden bir öğrencinin (Ali) notu 222 puan ile çok düşük seviyededir. Buna karşın babası üniversite mezunu, hem annesi hem babası çalışan, hem ailesinin hem de sınıf arkadaşlarının ailelerinin sosyoekonomik durumu Türkiye ortalamasının oldukça üzerinde, Anadolu lisesine giden bir öğrenci (Can) 546 puan ile OECD ortalamasının üzerinde bir not almaktadır.
Öğrenci başarısının sosyoekonomik koşullara bu ölçüde bağımlı olması sosyal hareketliliği engellemektedir. Hem öğrenci başarısının yükseltilmesi hem de eşitsizliğin giderilmesi için sosyoekonomik durumu dezavantajlı öğrencileri hedef alan politikaların tasarlanması büyük önem taşımaktadır.
Diğer faktörler göz önünde bulundurulduğunda okul kaynaklarının etkisi yok denecek kadar az kalmaktadır. Ancak okul kaynakları tek başına anlamlı bir faktör olmayabilir. Okul kaynaklarının verimli kullanılması, öğretmenlere ve öğretmenlerin öğrenci ve kaynağı doğru şekilde bir araya getirmesine önemli ölçüde bağlıdır. Öğretmen kalitesini ve öğretmen eğitimini hedef alan politika tasarımları okul kaynaklarından daha verimli şekilde yararlanılmasını sağlayabilir.'
Türkiye'den örnek öğrenci profillerinin tahmini PISA 2006 fen puanları
Ali Ada Can Ezgi
Babanın eğitimi Liseden az Lise veya üstü Lise veya üstü Liseden az
Babanın istihdam durumu Çalışıyor Çalışıyor Çalışıyor İşsiz
Annenin istihdam durumu Ev hanımı Ev hanımı Çalışıyor Çalışıyor
Evde bilgisayar Yok Var Var Yok
Okulun ortalama
sosyoekonomik durumu Türkiye Türkiye Türkiye Türkiye
ortalamasından ortalamasında ortalamasından ortalamasından
çok kötü çok iyi biraz iyi
Okula kabul edilme kriteri Yok Yok Var Yok
Program tipi Meslek lisesi Genel lise Anadolu lisesi Çok programlı lise
Kır/kent Kır Kent Kent Kır
Tahmini PISA 2006 puanı 280 437 604 429

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.