Kart limitleri 2 kat arttı ancak tüketici temkinli

Bankaların tüketiciye kullandırdıkları kredi kart limitleri son 4 yıl içerisinde neredeyse ikiye katlandı. 2004 yılında 51 milyar lira olan toplam kredi kartı limiti 2008 sonunda 100 milyar liraya yaklaşırken, tüketiciler yüksek faiz korkusundan kredi kartı limitlerinin sadece üçte birini kullanmakla yetindi
Küresel krizle bankacılık sektöründe kredi riski ön plana çıkarken, son 4 yıl içerisinde artan risklere rağmen bankaların kart limitinde bonkör davrandığı gözleniyor. BDDK verilerine göre, Aralık 2004 tarihinde bankacılık sektöründeki toplam kredi kartı limiti 51 milyar lira iken, bu rakam son 4 yılda neredeyse ikiye katlanarak 99.9 milyar lirayı aştı.
Bankaların kart limitinde bonkör davranmasına rağmen kredi kart müşterileri geçmişe oranla daha istekli davransa da ihtiyatlı tutumunu sürdürdü. 2004 Aralık ayında kart limitinin yüzde 27'sini kullanan kart müşterileri, 2005'te yüzde 30'unu, 2006 yılında yüzde 33, 2007'de yüzde 34, 2008 yılında ise yüzde 35'ini kullandı. Yani yaklaşık 100 milyar lira olan bankacılık sektöründeki kart limitinin 35 milyarı tüketiciler tarafından harcandı.

KREDİ DAHA UCUZ
Tüketicilerin kart limitlerini kullanmakta titiz davranmasının en büyük nedenlerinden birisi kredi kartı aylık faiz oranlarının yüksek oluşu. Kredi kartının bir kredilendirme aracı değil, ödeme aracı olduğuna ilişkin bilinç henüz toplumumuzda tam yerleşmese de, tüketiciler özellikle belli bir meblağın üzerindeki ihtiyaçlarını karşılamak için bireysel krediyi tercih ediyor. Çünkü ihtiyaç kredisi borçlanma maliyetleri, kredi kartının üçte biri kadar. Aylık yüzde 4.39 olan kredi kartı faizlerinin yıllığı yüzde 53'ü buluyor. İhtiyaç kredisinin maliyeti ise yüzde 19-23 arasında değişiyor.

YAPI KREDİ İLK SIRADA
2008 sonu itibarıyla 43 milyon 394 bin adetlik kredi kartı pazarında Yapı Kredi 7 milyon 764 adet kart ile birinci sırada yer alıyor. Yapı Kredi'yi yakın takibe alan Garanti Bankası'nın da 7.5 milyon kart müşterisi var. İş Bankası 5 milyon adetle üçüncü sırada yer alırken, Akbank'ın kredi kartı sayısı 4.5 milyon, Finansbank'ın 3.4 milyon, HSBC'nin ise 3 milyon 27 bin. Kredi kartına 2000'li yılların ortasında odaklanan katılım bankalarının ise geçen yıl atağa geçtiği gözleniyor. 2007 sonunda 677 bin adet kredi kartı müşterisi olan Bank Asya'nın kart sayısı 2008 sonunda 1 milyon 232 bine yükseldi.

Kartta takibe dönüşüm % 7
BDDK verilerine göre, bankacılık sektöründeki toplam 368 milyar TL kredinin yüzde 44'ü kurumsal ve ticari, yüzde 32'si bireysel, yüzde 24'ü ise KOBİ kredilerinden oluştu. Tüm kredilerin ortalama takip oranı 23 Ocak itibarıyla yüzde 3.8 iken, takibe dönüşüm oranı yüzde 7 ile en fazla kredi kartlarında. Bankacılık çevreleri, ekonomideki daralma, işsizlikteki artış nedeniyle özellikle bireysel kredilerde ve kredi kartlarında takip oranlarının artacağını öngörüyor. BDDK Başkanı Tevfik Bilgin de daha önce yaptığı bir açıklamada, 'En riskli alan kredi kartları. Yüzde 7 olan takip oranının, önümüzdeki aylarda bir miktar daha yükselmesi beklenebilir' demişti.

Aktif müşteri sayısı artıyor
l ING Bank Genel Müdür Yardımcısı Cem Muratoğlu: 2004 yılından bu yana kredi kartı pazarı çok büyük süratle gelişme gösterdi; hem aylık ciro hem de kart sayısı çok arttı. Aylık ciro 5.5 milyar TL'den 15.5 milyar TL ye; kart sayısı da 16 milyondan 43 milyon adete yaklaşık 3 kat büyüdü. Pazar hem daha sofistike, hem de çok çeşitli kampanyalar ve taksitli satış imkanları ile hızla büyüyen ve renkli bir pazar oldu. Kartını kullanan aktif müşteri sayısı ve aktif kart başına harcama arttı. Bana göre bu kadar hızla büyüyen bir piyasada ve enflasyonun sonraki yıllarda tek haneli rakamlara gerilediği bir dönemde limitin 1/3 seviyesinin kullanılması yeterince büyük gibi duruyor. Öte yandan, özellikle son yıllarda tüketici kredisi gibi benzer ürünlerin çeşitliliğinin artması ve bunlara ulaşımın çok kolaylaşması da pazarı etkiledi.

Ayfer ARSLAN