09 NİSAN 2009 PERŞEMBE

Deniz Gökçe deniz.gokce@aksam.com.tr

Salı günü açıklanacak veriler önemli!

Pazar günü seçim sonuçları açıklanmadan önce yazdığımız (saat 17.00 civarında yazı teslim ediyoruz) ve sizin pazartesi günü okuduğunuz yazımızda, seçim sonrası için aşağıdaki durum değerlendirmesini yapmıştık. Ne demiştik?
'En ilginç ekonomik veriler seçimin hemen sonrasında ortaya çıkacak. 2008 yılı dördüncü çeyreği ve 2009 birinci çeyreği tüm dünyada büyük çöküş dönemleri. Bizim 2008 dördüncü çeyrek reel büyüme rakamımız salı günü yayınlanacak ve büyük olasılıkla yüzde 4 (artı veya eksi yüzde 1 oynayabilir) civarında gerçekleşecek. 2008 yılının bütünü ise bu sonuca göre yüzde 0-1 arasında bir değer alacak gibi duruyor.
Fakat şu anda bitmekte olan 2009 ilk çeyreği de, büyük olasılıkla kuvvetli bir negatif büyüme sergileyecek. 2009 yılının bütününde eksi büyüme yaşarız ve ancak yıl sonunda büyüme ve istihdamda biraz iyileşme görürüz. Bu ortamda acilen bütçe revize edilmeli ve IMF ile bir anlaşma yapılmalı.'
Bugün, salı günü! Yukarıdaki seçim sonuçları bilinmeden yazılan satırlardaki tespitlerin, pazar gecesi öğrendiğimiz seçim sonuçlarından sonra daha da kuvvetle seslendirilmesi gerekiyor.
Hükümet bir evvelki genel ve mahalli seçime göre destek kaybetmiştir, ama bir başka açıdan da, gene de, en yakın rakibini ikiye katlamıştır. Bir ekonomik kriz ortamında oy kaybı normaldir, ama artık seçim bittiğine göre de hükümet derhal bütçe revizyonunu yapmalı ve IMF ile de anlaşmalıdır.
Salı günü 2008 son çeyrek (dördüncü çeyrek) reel büyüme verileri ilan edilecek ve 2008 yılının bütünü için sonuçları göreceğiz. Elimizde durgunluk ve işsizliğin boyutu konusunda aylık veriler vardı, ama bütün tabloyu açık seçik görmemiz gerek. Bu da milli gelir harcama verilerinden mümkün.
Aşağıda 2008 yılı üçüncü çeyrek milli gelir istatistikleri ile ilgili bir özet tablo var. Salı günü büyüme verileri açıklandığında, aşağıdaki tabloyu esas alıp bir karşılaştırma yaptığınız takdirde fotoğrafı daha açık görebilirsiniz.
2008 son çeyreği yüzde 0.5 büyüme ile kapandı. Bu veri bir miktar revize de edilebilir. Bizim tahminci dostlarımızın neden eksi yüzde bir deyip de, sonra artı 0.5 karşısında kaldıkları bu tablodan görülebilir. 2008 üçüncü çeyreğinin ilginç özelliği aşağıdaki tabloda gözükmekte.
2008 yılı üçüncü çeyreğinde özel tüketim (payı yüzde genelde 70 civarındadır) durmuştu. Benzer şekilde özel yatırım da durmuş, hatta iyice daralmıştı (payı genelde yüzde 20 civarındadır). Buna karşılık kamu tüketimi ve kamu yatırımı düşük payları olmasına rağmen, yüksek pozitif artışlar sergilemişti. Yani devlet dış ve iç talebin daralmasına karşı kamu tüketim ve yatırım harcamalarını arttırarak mücadele etmeye çalışmıştı.
2008 üçüncü çeyreğinde, kamu, tüketim ve yatırımı bu kadar artmasa (seçim tabii önemli bir faktör) büyüme bir buçuk puan kadar aşağıda olabilecekti, yani artı 0.5 yerine, eksi 1 civarında bile gerçekleşebilecekti (kamudan gelen 0.7 ila 0.8 katkı toplamı 1.5 ediyor).
Benzer bir kamu tüketim ve yatırım zıplaması, 2008 dördüncü çeyreğinde de görülecek diye düşünüyorum. Ama boyutunu tahmin etmek mümkün değil. Göreceğiz!
Kamunun bu çabası, tabii ki bütçe sonuçlarını da etkileyecek. IMF ile anlaşmada gecikmeyi de açıklıyor. Bakalım kamu ne boyutta fayda sağlamış gözükecek?
2008 üçüncü çeyrek harcama tablosu
Özel Tüketim 65.7 0.3 0.2
Kamu Tüketimi 9.4 7.7 0.7
Özel Yatırım 18.4 - 10.0 - 2.1
Kamu Yatırımı 4.2 22.2 0.8

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.