AKŞAM | DUNYA | 29 NİSAN 2009, ÇARŞAMBA
KEİ'nin son toplantısında, Ankara-Erivan arası yakınlaÅŸmada yeni bir adım daha atıldı. Türkiye, Karadeniz'e kıyısı olmayan Ermenistan'ın Karadeniz Çevre Otoyolu projesine katılımını onayladı. Ermenistan projeye Gürcistan üzerinden katılacak
Türkiye ile Ermenistan arasında son dönemde yaÅŸanan yakınlaÅŸma kapsamında, önemli bir adım daha atıldı. Karadeniz Ekonomik İşbirliÄŸi TeÅŸkilatı (KEİ) tarafından planlanan, 'Karadeniz Çevre Otoyolu (Ring Road)' projesinin, Ermenistan'ı da kapsayacak ÅŸekilde gerçekleÅŸtirilmesine, Ankara herhangi bir 'ÅŸerh' düÅŸmeden 'olur' verdi.
Sürpriz geliÅŸme Ermenistan'ın baÅŸkenti Erivan'da 16 Nisan'da gerçekleÅŸtirilen Karadeniz Ekonomik İşbirliÄŸi TeÅŸkilatı (KEİ) Zirvesi'nde yaÅŸandı. Toplantıya DışiÅŸleri Bakanı Ali Babacan'ın baÅŸkanlığında katılan Türk tarafı, Karadeniz'de kıyısı bulunmayan Ermenistan'ın projede yer almasına muhalefet etmeyip 'vize' verdi.
Ankara, güzergah üzerinde kendisinden sonra Ermenistan'ın gelmemesine dikkat etti. Sıralamada, Türkiye'den sonra Gürcistan'ın gelmesi saÄŸlandı.. Ermenistan'ın projeye Gürcistan üzerinden baÄŸlanması öngörüldü.
Türkiye - Ermenistan sınırının açılmasının ardından Türkiye üzerinden ikinci bir baÄŸlantı oluÅŸturulması da gündeme gelebilecek. DışiÅŸleri Bakanlığı yetkilileri, 'Ermenistan KEİ kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirdiÄŸi sürece projeye katılmasına karşı çıkamayız' deÄŸerlendirmesi yaptılar.
TECRİT EDİYORDUK
Bu durumda Ermeni TIR'ları, Karadeniz Otoyolu'nu kullanırken Gürcistan üzerinden Türkiye'ye giriÅŸ yapacaklar. Ermeni TIR'larını kullanan sürücülerin vize sorunu ise Türkiye - Ermenistan sınırı açılana kadan yine Gürcistan sınırında çözülecek. KEİ DışiÅŸleri Bakanları Zirvesi'nde onaylanan karara iliÅŸkin anlaÅŸma metninin yakın süreçte TBMM Genel Kurulu'na da geleceÄŸi kaydediliyor.
Ankara daha önce, Ermenistan'ı ekonomik anlamda 'tecrit eden' projelerin içinde yer alıyordu. Bu çerçevede, yaklaşık iki yıl önce yapımına baÅŸlanan 'Bakü - Tiflis - Kars Demiryolu (Silk Road)' projesine Ermenistan dahil edilmemiÅŸti. Bu proje, Türkiye'den yola çıkacak bir malın hiç durmadan Çin'e kadar ulaÅŸmasına olanak saÄŸlıyacak. Türkiye'nin, Ermenistan'ı tecrit ettiÄŸi yatırımlar arasında 'Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı' projesi ile 'Bakü-Tiflis-Erzurum DoÄŸalgaz Boru Hatı' projesi de yer almıştı. Ermenistan bu projelerin planlama ve yapımı sürecinde büyük tepki göstermiÅŸti.
7 BİN KM YOL
Karadenİz Otoyolu Projesi'ne, KEİ üyesi 12 ülke katılacak. Türkiye'den baÅŸlayacak 7 bin km'lik otoyol Gürcistan, Rusya, Ukrayna, Moldova, Romanya, Bulgaristan'dan geçecek. Karadeniz'e kıyısı bulunmayan Yunanistan, Arnavutluk, Sırbistan, Ermenistan ve Azerbaycan ise kendi hatlarını inÅŸa ederek en yakınındaki ülkelerden yola baÄŸlantılar yapacak. KEİ ülkeleri arasında vize protokolünün imzalanması ve yolu kullanacak olan TIR sürücülerine vize uygulanmaması yönünde, bir adım atılması da bekleniyor.
Kurnazlık yaptı sözünü tutmadı
İngiliz gazeteci Robert Fisk, 'soykırım' ifadesini kullamadığı için ağır eleÅŸtirileri yönelttiÄŸi ABD BaÅŸkanı Barack Obama'nın açıklaması için 'Zekice, ustaca, kurnazca bile, ancak gerçek deÄŸildi. Çünkü sonunda Obama, ABD'li Ermeni seçmenlerine verdiÄŸi sözü tutmadı' yorumunu yaptı. Fisk, Obama'nın açıklamasında destek verdiÄŸi Türkiye ile Ermenistan'ın iliÅŸkileri normalleÅŸtirme çabaları için de 'tek gerçek iyileÅŸme bir futbol maçından ibarettir' ifadesini kullandı. 1915 olaylarının 'soykırım' olduÄŸunu savunan Fisk, Obama'nın kampanya sırasında sarfettiÄŸi 'ABD, Ermeni soykırımı konusunda gerçeÄŸi söyleyen bir lidere layıktır. Ben bu lider olmaya kararlıyım' sözlerini anımsattı.
Air Force One New York'u korkuttu
ABD'de önceki gün New York üzerinde alçaktan uçarak ÅŸehrin çeÅŸitli bölgelerinden fotoÄŸraf çeken BaÅŸkanlık uçağı krize yol açtı. Amerikan halkı, 2001'deki 11 Eylül saldırılarında yıkılan Dünya Ticaret Merkezi'nin üzerinde ve Özgürlük Abidesi'nin etrafında uçan uçağı görünce yeni bir terör saldırısı sandı. Daha sonra uçağın BaÅŸkan Obama'ya ait 'Air Force One' uçağı ile ona eÅŸlik eden Amerikan Hava Kuvvetleri'ne baÄŸlı F-16
tipi iki savaÅŸ uçağı olduÄŸu ve 'Air Force One'ın mevcut fotoÄŸraflarının güncellenmesi için' bu uçuÅŸun yapıldığı ortaya çıktı. Halkın dehÅŸete kapılmasına neden olan uçuÅŸun BaÅŸkan Barack Obama'yı 'kızdırdığı' belirtilirken, Beyaz Saray konu ile ilgili özür diledi. Pentagon'un bilgisi dahilinde yapılan tatbikat ile ilgili New York Belediye BaÅŸkanı Michael Bloomberg'in yardımcılarından Marc Mugnos'a bilgi verildiÄŸi ancak Mugnos'un belediye baÅŸkanına konu ile ilgili bilgi vermediÄŸi ortaya çıktı. Telefonuna vatandaÅŸlardan ÅŸikayet mesajları yaÄŸdığını belirten Bloomberg, 'Bana sorsalardı, 'bunu yapmayın' derdim' dedi.
Mahmut GÜRER / ANKARA