29 NİSAN 2009 ÇARŞAMBA

İ.Hüseyin Yıldız huseyin.yildiz@aksam.com.tr

İstihdam için eğitim!

Başbakan Yardımcısı Nazım Ekren, Türkiye Müteahhitler Birliği'nin Gündem 2009 toplantısında krizle ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Rakamlarda iyileşmeler olduğunu söylemekle beraber krizin sürdüğünü kabul etmiş olmasını olumlu bulduğumu ifade etmeliyim. Çünkü gerçekçi olmayan bir ekonomi yönetimini ne kimse ciddiye alır, ne de böyle bir yönetim, ulusu ortak çıkarlar etrafında toplayabilir. Ekren'in değindiği asıl nokta ise; istihdam konusunda sektörel bazlı bir çalışmanın yapıldığı ve önümüzdeki günlerde krizin istihdam boyutuyla ilgili yeni bir paketin açıklanacağı idi. Böylece şimdiye kadar Türkiye'de istihdamın yapısı ve sektörel bazda istihdamın nitelikleri üzerine hiçbir ciddi çalışmanın yapılmadığını resmi bir ağızdan öğrenmiş olduk.

Türkiye gibi kronik işsizliğin ve işgücüne düşük katılımın olduğu bir ülkede, bu tür çalışmaların bugüne kadar yapılmamış olmasını; istihdama ne kadar önem verildiği konusunda da bir fikir verdiğini düşünüyorum. Adil gelir bölüşümü veya yoksulların doyurulması, giydirilmesi gibi sorunların salt transfer harcamalarıyla çözülebileceğini düşünen bir bakış açısı, elbette ki istihdamı öncelikli meselelerden biri olarak göremez. Oysa eski bir atasözü bile bu konuda yol göstermektedir: 'Aç birine balık vereceğine balık tutmayı öğret'. Yoksullukla, adil olmayan gelir bölüşümüyle mücadele, alt gelir gruplarına kömür, erzak dağıtmakla olmaz. Neticede kömür veya gıda, arzı sonsuz olan mallar değildir. Sorununun kökenine inmeden çözüm üretemezsiniz. Hükümetin yaptığı bataklıktaki sineklere karşı sinek ilacı kullanmaya benzer. Bataklık durduğu sürece sinekler duracaktır, oysa ortak aklın öngördüğü gibi, çözüm bataklığı kurutmaktır.
Bunun için de öncelikli olarak bazı yapısal sorunlara el atılması gerekiyor. Nedir bunlar? Evvela hükümetten hükümete değişmeyen kalıcı bir istihdam politikası olmalı. İkinci olarak adil ve istikrarlı bir vergilendirme sistemine ihtiyaç bulunuyor. Üçüncü olarak istihdamda ve ekonomideki kayıtdışılık makul seviyelere indirilmeli. Dördüncü olarak da çağı yakalayan bir mesleki eğitim sistemine sahip olmanız gerekiyor. Bu sorunların her biri çözülmeden sağlıklı bir istihdam politikası oluşturmak mümkün değildir. Bu yazımda bir miktar mesleki eğitimdeki perişanlığımız üzerinde duracağım.
Bilgi ve teknolojinin; istihdam, büyüme ve rekabet gücü kazandırmada, en etkin unsur olduğu günümüzde, mesleki eğitimde başarılı olamadan, kalkınmadan söz edilemez. Bu temel gerçek, bizim gibi gelişmekte olan ülkelerde daha da can alıcı bir öneme sahiptir. Ne yazık ki, ülkemizdeki eğitim sistemi, üniversiteye giremeyecek yüz binlerce insanı; hem kendisine, hem ailesine, hem de ülke ekonomisine yük ederek liseden mezun etmektedir. Bu insanlar birkaç defa üniversite sınavında başarısız olduktan sonra, 20 yaşında, hiçbir vasfı olmaksızın işsizler ordusuna katılmaktadırlar.
Boşa harcanan onca para ve zaman... Oysa bu para ve zaman, o insana meslek edindirmek için kullanılabilir. Bu sayede hem işçi verimliliği hem de bu insanların iş bulma olasılıkları artacaktır. Üniversitelere yerleştirilmelerde de herhangi bir planlama görülmüyor. Bazı meslek dalları için eleman bulunamazken, bazıları için haddinden fazla işgücü arzı var. Gerçekte, ülkemizde eğitime milli gelirden ayrılan kamu payı düşük olsa da; özel okullara, dershanelere, kurslara ve özel derslere harcanan para azımsanmayacak miktarlara ulaşıyor. Dolayısıyla bence sorun kaynak sorunundan çok, kaynağın verimsiz kullanılması sorunudur.
Sözün özü, bir ülkenin istihdam sorunu, o ülkenin büyüme, vergilendirme, kayıtdışılık ve eğitim sorunlarından bağımsız değildir. Özellikle eğitim ve istihdam politikaları, birbirini destekleyecek biçimde oluşturulmalıdır.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.