Çevrecilik nihayet para edecek!

Son dönemde tüm dünyanın çevreci teknolojilere, politikalara ve yatırımlara yönelmesiyle ortaya çıkan yeşil ekonomi, hem küresel ısınmaya hem de küresel mali krize çare olacak gibi...

Ekonomi dibe vurmuş durumda, nakit sıkıntısı ve işsizlik had safhada. Küresel mali kriz yetmezmiş gibi bir de küresel ısınma felaketi var başımızda. Dünya büyük bir hızla kuruyor, kirleniyor, eriyor, tükeniyor... Ama umutsuzluğa kapılmayın. Çünkü ufukta her iki problemi birden çözecek bir ışık göründü: Yeşil ekonomi! Son dönemde dünyada çevreci politikaların ağırlık kazanmaya başlaması ve dünyanın en zengin insanları, en büyük şirketlerinin dahi çevreci konulara yatırım yapmaya girişmesiyle ortaya çıkan yeşil ekonomi, hem küresel mali krize hem işsizliğe hem de küresel ısınmaya çare olacak en etkili çözüm gibi görünüyor.

ABD ÇEVRE İÇİN DÜĞMEYE BASTI
Çektiği 'Uygunsuz Gerçek' filmiyle dünyanın dikkatini küresel ısınma sorununa çeken ABD eski Başkan Yardımcısı Al Gore 'İklim krizini çözmek için çevreci ampul takmak yetmez; asıl çevreci kanunlar çıkarmak gerekir' demişti. Zira, en çok tüketen ve kirleten, küresel ısınmanın en büyük sorumlusu olan ülke ABD, uzun zamandır çevre meselelerine kayıtsızdı. Ama şimdi ciddi bir değişim için kollar sıvandı. Obama Hükümeti geçen hafta Washington'da Enerji ve İklim Üzerine Önemli Ekonomiler Forumu düzenleyerek büyük bir adım attı. Barack Obama yönetimindeki forumda ABD'nin, iklim değişikliğine sebep olan sera gazlarını yaymakta en büyük paya sahip 16 eyaletinin yöneticileri, büyük Amerikan şirketlerinin temsilcileri ve akademisyenler buluştu. Temiz enerji konusunda ciddi planlamaların yapıldığı toplantıda ABD, yarattığı karbon kirliliğini 2020'ye kadar yüzde 20, 2050'ye kadarsa yüzde 83 oranında azaltmayı hedeflediğini açıkladı. Şu sıralar ABD Kongresi'nde bir iklim yasa tasarısı oluşturulmakta olması da son durumu ortaya koyuyor: ABD sonunda çevre için düğmeye bastı. Üstelik yalnız da değil. Zira Aralık ayında Kopenhag'da yapılacak Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Zirvesi öncesi Washington'da yapılan bu foruma İngiltere, Kanada, Avustralya, Çin, Fransa, Almanya, İtalya, Japonya, Rusya gibi güçlü ekonomilere sahip 17 ülkenin de katılması, tüm dünyanın aynı yolda ciddi adımlarla ilerlediğini gösteriyor.
Haliyle şu anda çevreci politikalar hiç olmadığı kadar gündemde. Ama çevre konularına bu yoğun ilginin altında bir sebep daha yatıyor: Para. Zira çevreci politikalar, güneş, rüzgar gibi yenilenebilir enerjilerden alternatif yakıt üretimine kadar geleceği parlak pek çok alana yatırım imkanı yaratıyor. Ve yeşil ekonominin hızla büyümesiyle dibe vurmuş ekonominin canlanacağına, çevreci iş alanlarının artmasıyla 'yeşil yakalı' işçiler adıyla yeni istihdam fırsatlarının da doğacağına inanılıyor. Kısacası dünyanın olduğu kadar ekonominin kurtuluşu da çevrecilikten geçiyor.

ÇEVRE BÜTÇESİ 200 MİLYAR DOLAR
Dünya Bankası'nın eski baş ekonomisti olan ve kısa süre öncesine kadar İngiltere hükümetinin ekonomik danışmanlığını yürüten Nicholas Stern 'yeşil ekonomi'nin dünyayı kurtaracağına inananlardan. Stern 'Dünyadaki hükümetler hep birlikte hareket ederek birkaç ay içerisinde çevreci konulara yönelik yüz milyarlarca dolarlık yatırım yapmalı' diyor ve ekliyor: 'Bu yeşil ekonomi sayesinde hem küresel mali krizle hem de küresel ısınmayla savaşabiliriz.' Çevre meselelerinin gündemde olduğu bu yıl, dünya çapında hükümetlerin 200 milyar dolardan fazla bir bütçeyi çevreci projelere ayıracağı tahmin ediliyor. ABD ise bu yıl verilecek hükümet teşvikinin yüzde 14'ünü yeşil konulara ayırıyor. Bu sayede sadece ABD'de 2 milyon kişiye iş imkanı sağlanacağı tahmin ediliyor. Ancak Stern bu rakamın daha da artması gerektiğini vurguluyor: 'Yenilenebilir enerjiden bina yalıtımına, alternatif yakıt üretiminden elektriğin tasarrufu sağlayan teknolojilere çok geniş bir alanda projeleri desteklemek ve yeni iş imkanları yaratmak için dünya genelinde hükümetlerin 400 milyar dolarlık bir bütçe ayrılması gerekiyor'. Stern'in telaffuz ettiği bu rakamsa 2009'da hükümetlerce verilecek toplam mali teşvik miktarının beşte birinin çevreci çalışmalara aktarılması anlamına geliyor! Bir taşla iki kuş vurulacaksa, neden olmasın?

EN ZENGİNLER DE ÇEVREYE YATIRIM YAPIYOR
Dünyanın en zengin isimleri de son dönemde çevreci yatırımlara yöneliyor. Özel sektörün elektrikli otomobillerden rüzgar güneş gibi yenilebilir enerjiye birçok çevreci alanda yaptığı büyük yatırımlar yeşil ekonominin ciddi oranda büyümesine vesile oluyor. Zengin iş adamlarının çevreci yatırımları öyle dikkat çekici hale geldi ki geçen haftalarda The Sunday Times Gazetesi de tıpkı En Zengin 100 İsim misali En Yeşil 100 Zengin listesi çıkardı. Buna göre listenin 1 ve 2 numarasında dünyanın en zengin iki adamı Warren Buffet ve Bill Gates var. Buffet, rüzgar enerjisi ve elektrikli otomobillere 40 milyar dolarlık bir yatırım yaptı. Bill Gates ise yosundan yakıt üretilmesi teknolojisi gibi yoğunluklu olarak alternatif yenilenebilir yakıtlar alanında yaptığı 39 milyar dolarlık yatırımla ikinci sırada. Google'ın yaratıcıları olan Larry Page ve Sergey Brin ise yeşil enerjilere 11'er milyar dolarlık yatırım yaparak listenin 10. sırasını paylaştılar. En Yeşil 100 Zengin'in çevre konusunda yaptığı yatırımlarının toplamı ise 400 milyar doları buluyor!

YEŞİL HİSSELER HIZLA YÜKSELİYOR
YEŞİL yatırımların ekonomiyi canlandıracak en etkili araçlardan biri olduğunu borsa üzerinde yapılan yeni bir istatistiksel araştırma da kanıtlıyor. Çünkü bu istatistiklere bakılırsa yeşil ekonomi Mart 2009'da patlamayı yaptı bile: Mart ayından bu yana çevreci çalışmalar yapan şirketlerin hisseleri borsanın genelinden çok daha fazla ve çok daha hızlı bir artış yaşadı. Çevreci teknolojilerle uğraşan şirketlerin endeksinde yüzde 30'luk bir yükselme yaşanırken Dow Jones genelinde ancak yüzde 21'lik bir yükselme oldu. Aynı araştırma borsadaki kurumsal yatırımcıların yarısının şu anda çevreci şirketlere para yatırmaya istekli olduğunu söylüyor.

MİNE AKVERDİ-mine.akverdi@aksam.com.tr