08 MAYIS 2009 CUMA

Deniz Gökçe deniz.gokce@aksam.com.tr

ABD'de büyüme açıklandı...

ABD toparlanınca dünya da toparlanacak tezi genel kabul görmekte. Ancak Türkiye saati ile çarşamba günü akşam üzeri ilan edilen ABD 2009 birinci çeyrek reel büyümesi tahminlerden daha kötü geldi. 2008 son çeyreğinde yıllık yüzde 6.3 daralan ABD ekonomisi, 2009 birinci çeyreğinde de ilk tahmine göre yıllık yüzde 6.1 daraldı. Kötüleşmedi, ama kabaca ayni kötülükte kaldı! Bu ilk tahmin genelde ileride revize de edilir!
Ancak kötümserlerin yüzde 5.5 civarında daralma beklediği, iyimserlerin ise daralmanın yüzde 4.5 civarında kalacağını düşündükleri ortamda, daralma tahminlerin üstünde gelirken, gene de bazı memnun edici detaylar var.
Birincisi ABD'de tüketim yeniden canlanmış bulunuyor. ABD'de özel tüketim son iki yıldaki en yüksek değerine ulaştı. Tüketim üç çeyrek sonra canlanmış bulunuyor. GSYİH içinde yüzde 70 civarında ağırlık taşıyan reel özel tüketim yüzde 2.2 büyüyerek büyümeye 1.5 puan pozitif katkı yaptı. Tüketimin büyümeye katkısı 2008 ikinci çeyreğinde 0.9 puan artı olmuş. Ondan sonraki 2008 üçüncü çeyreğinde ve 2008 dördüncü çeyreğinde sırası ile eksi 2.8 ve eksi 3.0 puan daralma gelmişti.
ABD reel büyümesine pozitif katkı yapan diğer önemli faktör de dış ticaret oldu. Reel dış ticaret açığı bu çeyrekte hızla daralırken net ihracat (ithalat-ihracat farkı) reel büyümeye 2 puan pozitif katkı yaptı.
Bu iki olumlu faktöre rağmen daralma gerçekleşmesinin ardında yüzde 37.9 daralan özel yatırımın negatif etkisi var. Özel yatırım toplam büyümeye eksi 4.7 negatif katkı yapmış bulunuyor. Diğer taraftan şirketlerin stokları da 2. Dünya Savaşı sonrasındaki en büyük hızla daralmış bulunuyor. Stoka üretimin daralması reel büyümeye eksi 2.8 puan daraltıcı etki yapmış oldu. Özel tüketimin hızla artışı ve kredi piyasalarında sağlanan iyileşmeler sonrası, daha önce tüketim daralmasına reaksiyon olarak stok azaltan ve yatırımı sıfırlayan şirketlerin davranışının değişmesinin yakın olduğunu düşünmek gerekir.
Diğer taraftan destek paketleri ile artması beklenen kamu harcamaları 2009 ilk çeyreğinde büyümeye eksi 0.8 puan negatif katkı yapmış bulunuyor.
Toplam GSYİH içinde payı yüzde 4.5 civarından yüzde 2.7 düzeyine kadar düşmüş olan konut inşaatı da büyümeyi 1.4 puan aşağıya çekti. Hem kamu harcamalarının hem de konutun büyümeye katkısının önümüzdeki çeyrekte pozitife dönmesi bekleniyor.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.