Borsada hasat zamanını çok iyi ayarlamak gerek

Borsada şu an ekim yapma zamanı geldiğini düşünmüyorum... Borsaya yatırım yapma konusunda çok hassas olmak lazım. Kriz ortamında yani bugün paranızın tamamını borsada sağlam kağıtlara yatırmış olsanız bile uzun sürede hiçbir şey kazanmayabilirsiniz. Eğer altın almak istiyorsanız fiziki altın yerine bankaların altın fonunu almak daha akıllıca...
Dünkü yazımızda 'Krizi fırsata çevirmek' başlığında 30 bin dolarınız olduğunu varsaymış ve bunun 10 bin lirasının riski düşük bono, mevduat ve likit fon gibi varlıklara yatırılmasını önermiştik. Bugün ise kalan 20 bin lirası için yatırım stratejisini vereceğiz. 2001 krizi sırasında borsa 0.50 $ seviyesine düştüğünde 10 bin dolarlık alım yapan birinin parasının ortalama olarak endekse göre 100 bin dolara ulaştığını yazmıştık. Fakat bu durum 2001'deki dip seviyelere yakın yerlerden alan biri için geçerlidir.
Yazılarımı web sitemden okuyanlar hatırlayacaklardır, 2007'nin sonlarına doğru yazdığım yazılarda borsanın 2 dolara kadar düşebileceğini belirttiğimde borsa 4.55 $ seviyelerindeydi. O zaman nasıl yatırımcıları uyarmışsam ve hisseler çok pahalandı demişsem, şimdi de, iyi bir strateji ile borsada uzun vadede ciddi bir meblağ kazanmanın mümkün olduğunu söylemeye çalışıyorum.
Fakat çok önemle vurgulanması gereken nokta ise, hemen borsaya atlamamak gerektiğidir. Çünkü kriz sonralarında borsanın uzun süre yatay bir kanalda hareket ettiği de önemli bir gerçektir. 2001 krizi sonrasında 2003'ün eylül ayına kadar borsa 0.4 $ ila 1 $ arasında kalmıştır. Eğer bugün paranızın tümünü borsada sağlam kağıtlara yatırmış olsanız bile, uzun süre hiçbir şey kazanmayıp, üstelik borsanın ileriki günlerde yapabileceği düşüşlerde strese girebilirsiniz.
Şu an borsamızı sürülmekte olan bir tarlaya benzetebilirsiniz. Nasıl ki çiftçi önce tarlayı sürer ve ekilecek hale getirirse, sizler de şu an tarlanın sürülmekte olduğunu düşünün. Borsa her ne kadar çok düşmüş olsa da hala 1 $ seviyesine kadar düşme ihtimali de vardır. Çünkü makroekonomik göstergelerimiz bozulmaya devam etmektedir. Bütçe açıkları geçen yıla göre hızla artmış, sanayi üretimi 2001'deki dip seviyesinden çok daha büyük düşüşler yapmıştır. Bazı şirketler de iflas durumuna geldiği için tahtaları kapatılmıştır. Bu nedenle henüz ekim yapma zamanı geldiğini düşünmüyorum ama 20 bin liranın yüzde 5'ini yani 1000 lirasını şu an borsada hisse alarak değerlendirebilirsiniz. Fakat bundan sonraki 12 ay boyunca her ay 20 bin liranın yüzde 5'ini yani 1000 lirasını borsaya sokabilirsiniz. Bari dua edin de borsa fazla yükselmesin ve hatta düşsün. Çünkü bu durumda çok değerli hisseleri çok ucuza almış olacaksınız ve hasat zamanı geldiğinde verim çok yüksek olabilecektir.

Hangi hisseler alınmalı, strateji ne olmalı?
Burada hisse ismi vermemiz yanlış olacaktır, fakat alacağınız hisse sayısı beş taneyi geçmemeli ve asla tek bir hisseye yatırım yapmamalısınız. Genel olarak İMKB30 Endeksi içinden bir tane banka kağıdı, bir tane enerji kağıdı ve bir tane de sigorta şirketi kağıdı alınabilir. Ekonomik büyüme başladığında, çimento hisseleri ve hammadde üreten şirketler de iyi karlar elde etmeye başlayacaktır. Bu hisseleri seçerken, her yıl kar payı dağıtan ve elde ettiği karın önemli kısmını dağıtan şirketleri seçmeye özen gösteriniz. Fakat unutmayınız ki, paranızı bir defada borsaya sokmayınız. Bir yıl boyunca her ay yavaş yavaş alım yapabilir, elinizdeki para haricinde eğer aylık gelirinizden tasarruf edebiliyorsanız, aylık gelirinizin yüzde 5-10'luk borsaya yatırabilirsiniz. Tüyolara ve kısa vadede getiri vaat eden hisselere kapılmayınız ve en az 3-4 yıl sonra iyi bir verim elde edebileceğinizi düşününüz. Örneğin almak istediğiniz hissenin 5.50 liradan açıldığını varsayalım. Hemen 5.50'den almak yerine 3-4 kademe aşağılara alım emri yazıp beklemek daha anlamlıdır. Böyle olunca, herkes satışa geçtiğinde siz almış olacaksınız ve bunu bir yıla yaydığınızı düşündüğünüzde de önümüzdeki 1 yılın düşük fiyatlarının ortalamalarından alım yapmış olacaksınız. Kimse en dibi yakalayamaz. Önemli olan dip seviye ortalamalarından maliyet oluşturmaktır.

EMLAK YATIRIMI: Bu aşamada henüz parasını olana ev ve arsa alımı önermiyoruz. Çünkü işsizlik çok yükseldi ve özellikle seçimden sonra, ev konusunda banka hacizleri yaşanabilir. Bir evin fiyatı eğer 10 yıllık kira bedeline kadar gerilerse ev alımı uygun olabilir. Alacağınız evin aylık kirası örneğin 600 lira ise, bir yılda 7.200 lira yapıyor. Bunu 10 yıl ile çarparsanız, bu tür bir eve 70-80 bin lira arasında bir fiyat uygundur. Emlak fiyatlarının ekime kadar olan dönemde daha fazla değer kaybettiğini görebiliriz. Dolayısıyla şimdilik yatırım amaçlı emlak alımı için beklemede kalınabilir.

DOLAR-EURO VEYA DİĞER DÖVİZLER: DOLAR/TL kurunun önümüzdeki en azından 3-4 ay içinde 1.60'ın altına gerilemesini beklemiyoruz. 1.65'in altına gerileme olursa, dolara veya dolar bazlı eurobond'lara yatırım için uygun olacağını düşünüyoruz. Eğer gidip dolar alırsanız, Amerika'ya kredi açmış olursunuz. Eğer Türkiye'nin Eurobond'larını alırsanız Türkiye'ye kredi açmış olursunuz.

ALTIN: AMERİKA'nın bütçe açıkları artmaya devam ediyor. Şu ana kadar tarihi en yüksek seviye 750 milyar dolardı. Fakat son ekonomik krizle birlikte bu açık rakamı 2-3 trilyon dolar arasına ulaşabilir. Amerika bu açık rakamının tümünü dünyadan bulamaz. ABD Merkez Bankası (FED) son yaptığı açıklamada aslında bir bakıma gerekirse karşılıksız para basacağını da söyledi. Dolayısıyla dünyadaki dolar miktarı artacaktır. Dünya çapında faizlerin yükselmesi kaçınılmazdır. Yani devlet kağıtlarının fiyatı düşecektir. Ayrıca ekonomilerin kötü olması da borsalara güçlü alım getirmez. Bu nedenle güvenli liman olarak altın görülmektedir. Altının ons'u şu an 950 dolar civarındadır. TL karşılığı ise 51.70 lira olmaktadır. Altın dolar bazında yukarı gitmese bile, eğer doları yukarı giderse altının TL karşılığı da yukarı gitmekte, dolar düşerse, TL olarak altın gerileyebilmektedir. Özellikle 46-50 TL (800-900 dolar/ons) arasındaki fiyatlar altını portföye almak için uygundur. Portföyün yüzde 10-15'i, yani 20 bin liranın 3-4 bin lirası altında değerlendirilebilir. Bu yıl içinde altının 60-65 lira arasına kadar yükselmesi olasılığı vardır. Fakat fiziki altın almak yerine bankaların altın fonu paylarını almak daha akıllıcadır. Çünkü alım-satım arasında pek fark olmamaktadır.

YATIRIM PORTFÖYÜ VE STRATEJİ: ÖNÜMÜZDEKİ 3 yıl için, başlangıç olarak elimizdeki 20 bin liranın bin lirasını borsa hisselerine (en az 3 en fazla beş hisseye), 4 bin lirasını 46-50 lira arasında altına, 4 bin lirasını 1.60-1.68 aralığında dolara veya eurobond'lara, 2 bin lirasını 2.10-2.20 aralığına gelince euroya, kalan 9 bin lirayı vadesi 1 yıldan uzun olmayan Türk bono ve tahvillerine ve aylık mevduata yatırabilirsiniz. Daha sonraki aylarda ise her ay bin lirayı borsaya sokarken, o sırada dolar çok yükselmişse doları bozabilir veya altın çok yükselmişse altını bozabilirsiniz ya da elinizdeki Türk bono ve tahvillerinden satıp borsaya sokabilirsiniz. 1 yıl tamamlandığında ise elinizdeki portföyün yüzde 60'ı borsaya yatmış olsun ve kalan yüzde 40'ını da altın, dolar, Euro ve Türk bonoları arasında paylaştırabilirsiniz. Bu portföyün vadesi en az 3 yıldır. Bu strateji ile portföyünüzün değerin önümüzdeki 3 yılda en az 2-3 katına çıkmasını bekleyebiliriz.

SON