AKŞAM GAZETESİ | Metin Taş-Sezgin Özcan | 2009-05-12

Yetki kullanılmaması yatırım kararlarını olumsuz etkiliyor

Krizden çıkış yolu olarak bir yandan yatırımların ve buna bağlı olarak istihdamın artırılması isteniyor. Diğer yandan yatırımcının yatırım kararlarını etkileyecek düzenlemelere yol verilmiyor...
Yılın ilk çeyreğinde teşvik belgesine bağlanan yatırımların tutarı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 57 azalarak 3.2 milyar TL'ye, istihdam sayısı da yüzde 55 azalarak 11 bin 966'ya gerilemiş...
Ocak-Mart döneminde teşvik belgesine bağlanan yatırımların coğrafi bölgelere göre dağılımına bakıldığında ise teşvikli yatırımlardan Marmara yüzde 28,9, Karadeniz yüzde 19,1, Akdeniz yüzde 12,9, Güneydoğu Anadolu yüzde 12,6, Ege yüzde 12,3, İç Anadolu yüzde 7,9, Doğu Anadolu yüzde 4,6, muhtelif bölgeler yüzde 1,6 pay aldığı görülüyor...

İNDİRİMLİ KURUMLAR VERGİSİ
Ekonomik kalkınmanın hızlandırılması, istihdamın artırılması, bölgeler arası gelişmişlik düzeyi farkının en aza indirilmesi ve sektörel olarak da kümelenme olgusunun öne çıkarılarak yatırımların teşvik edilmesine yönelik olarak 28 Şubat 2009 tarihli mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan 5838 sayılı Kanunla, Kurumlar Vergisi Kanunu'nda düzenleme yapıldı.
Kurumlar Vergisi Kanunu'na eklenen 32/A maddede yer alan düzenleme ile Hazine Müsteşarlığı tarafından teşvik belgesine bağlanan yatırımlardan elde edilen kazançlara indirimli kurumlar vergisi oranı uygulanmasına olanak sağladı. Düzenleme Kurumlar Vergisi Kanunu'nda yapılmakla birlikte, uygulamadan gelir vergisi mükellefleri de yararlanabilecek.

KULLANILMASI GEREKEN YETKİLER
Düzenleme ile;
l İstatistik” bölge birimleri sınıflandırması ile kişi başına düşen milli gelir ve sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeylerini dikkate almak suretiyle illeri gruplandırma ve gruplar itibarıyla teşvik edilecek sektörleri ve bunlara ilişkin yatırım ve istihdam büyüklüklerini belirleme,
l Her bir il grubu için yatırıma katkı oranını yüzde 25'i, yatırım tutarı 50 milyon TL'nin üstünde olan büyük ölçekli yatırımlarda ise yüzde 45'i geçmemek üzere belirleme, kurumlar vergisi oranını yüzde 90'a kadar indirimli uygulatma,
l Yatırım harcamaları içindeki arsa, bina, yazılım, patent, lisans ve know-how bedeli gibi harcamaların oranlarını ayrı ayrı veya topluca sınırlandırma, konularında Bakanlar Kurulu'na; Maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda ise Maliye Bakanlığı'na yetki verildi. Düzenlemenin hayata geçmesi için Bakanlar Kurulu'nun yukarıda sıraladığımız belirlemeleri yapması gerekiyor.

YETKİ BİR AN ÖNCE KULLANILMALI
Düzenlemenin üzerinden iki ayı aşkın süre geçmesine rağmen uygulama için gerekli olan Bakanlar Kurulu kararı henüz yayınlanmadı ve düzenleme, yatırım kararlarının alınmasında etki yaratacak bir unsur haline getirilemedi. Madem yatırımların ve istihdamın artmasını istiyoruz. O halde yatırım kararı alınmasında önemli bir unsur olan düzenlemenin hayata geçirilmesi için yetkiler bir an önce kullanılarak, düzenleme yatırım kararlarının alınmasında etki yaratacak bir unsur haline getirilmeli.

AKLINIZDA BULUNSUN
İşe başlatmama tazminatı vergiye tabi değil
İşe başlatmama tazminatı ücret sayılan ödemelerin ortak özelliğini taşımadığı ve vergiden müstesna tutulan işsizlik sebebiyle verilen tazminat niteliğinde olduğundan, bu tazminattan Gelir Vergisi kesintisi yapılmasına olanak bulunmamaktadır.

İskan almadan kat mülkiyeti mümkün değil
FAYDALI yazılarınızın sürekli takipçisiyiz. Kat mülkiyeti tapusu konusunda epey yazınızı okuduk çok faydalandık. Bizler 20-25 yıllık beşer altışar katlı apartmanlarda oturan kat irtifakı tapusuna sahip, Yapı kullanma izni olmayan gayrimenkul sahipleriyiz. Elektrik, su, kanalizasyon ve telekom hizmetleri mevcut olan bu gayrimenkullerimize yapı kullanma izni olmadan nasıl kat mülkiyeti tapusu alabiliriz? Sakın 'illaki yapı kullanma izni belgesini almalısınız' demeyin. Zira bu izni almak için gereken 13-14 belgeyi toplayıp müracaat etmemiz imkansız. Ortada ne mimar kalmış ne müteahhit ve ne de SSK ve vergi dairesinden 'ilişkisi yoktur' yazısını alacak maddi güç. Cevabınız için yüzlerce mağdur adına şimdiden çok teşekkürler. Hayati Tuna
Yapı kullanma izin belgesi (iskan) alınmadan kat mülkiyetine geçiş mümkün değil. Ancak iskan alınmayan binalar için kat mülkiyetine geçilmediği için ceza kesilmesinin de söz konusu olmadığı görüşündeyiz.
Sözünü ettiğiniz sıkıntılar birçok kat malikini de ilgilendiriyor. Bu konuda kamuoyu oluşturularak yasal düzenlemeyle sorunun çözümünün sağlanması gerekiyor. Önümüzdeki günlerde konuya ilişkin bir yazı daha kaleme alacağız.

Doğum yardımı alabilir miyim?
ÖZEL sektörde çalışıyorum. Eşim çalışmıyor, benim üzerimden sağlık yardımı alıyor. Haziran ayında bir bebeğimiz olacak. Benim doğum yardımı alma durumum var mı, varsa ne kadardır? 60 TL asgari geçim indirimi alıyorum. Çocuğum olunca ne kadar asgari geçim indirimi almam gerekiyor? M. Kahraman
 Özel sektör çalışanlarına, toplu iş sözleşmesi veya bireysel iş sözleşmesi ile belirlenmiş bir doğum yardımı varsa, bu yardım yapılır. Aksi halde işverenin ödemek zorunda olduğu bir doğum yardımı yok. Ancak Sosyal Güvenlik Kurumundan 70 TL emzirme yardımı alabileceksiniz. Bir çocuk için ilave 7,49 TL asgari geçim indirimi alacaksınız ve toplam asgari geçim indirimi tutarınız 67,43 TL olacak.

Hem eşimden hem oğlumdan aylık alabilir miyim?
EŞİMDEN dolayı Bağ-Kur'dan dul maaşı almaktayım. 01.10.2008 tarihinden sonra 5510 sayılı Kanuna göre, vefat eden oğlumdan dolayı ayrıca SSK'dan da maaş alabilir miyim? Yasanın hangi maddesine göre alıp alamayacağım hususunda bilgi almak istiyorum. Firdevs Karahasan
 Ana ve babaya ölüm aylığı bağlanabilmesi için; her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olması, diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması, hak sahibi eş ve çocuklardan artan hissenin bulunması (65 yaşın üstünde olması halinde artan hisse şartı aranmaz) şartları aranıyor. Eşinizden ölüm (dul) aylığı aldığınız için oğlunuzdan dolayı ayrıca aylık bağlanmaz.

Ev hizmetlerinde çalışanların kıdem tazminatı hakkı var mı?
EVİMİZDE yıllardır emekli olmuş bir hizmetçi çalıştırıyorum. Fakat iş akdini feshetmek istiyorum. Hizmetçiler 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi midir? Kıdem tazminatı vermek zorunda mıyım? M. Ali Taş
 4857 sayılı İş Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine göre, ev hizmetlerinde İş Kanunu hükümleri uygulanmaz. Buna göre yemek, temizlik, ütü, çocuk bakımı gibi ev işlerinde ücretle ve sürekli olarak çalışanlar, sigortalı sayıldıkları halde İş Kanunu hükümlerinden yararlanamazlar. Aranızda yapılmış özel bir sözleşme yoksa kıdem tazminatı vermek zorunda değilsiniz.

GÜNÜN SÖZÜ
'Üç türlü yalan vardır; basit yalan, kuyruklu yalan ve istatistik.' 
Benjamin Disraeli