Ne zaman bedenimize sahip çıkacağız?

Türkiye'de, her yıl 1,9 milyon gebelik gerçekleşiyor; bunların 550 bini (yüzde 30) istenmeyen gebelik. 350 bin gebelik kürtajla sonuçlanıyor. 6 bin çocuk sokakta yaşıyor. Her 5 çocuktan 1'i okuma-yazma öğrenemiyor.

İlköğretim çağındaki 1,4 milyon çocuk okula gidemiyor. Kimsesiz çocuk sayısı 800 bin civarında. Her yıl ortalama 500 bebek sokağa bırakılıyor. 4 milyonu aşkın çocuk küçük yaşlardan itibaren çalışmaya mecbur kalıyor. Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu'nda toplam 14.398 çocuk barınıyor.

Türkiye Aile Planlaması Derneği, Türkiye'nin bu çarpıcı gerçeklerinden yola çıkarak 'Korunan Kadın Bilinçli Kadın' adlı bir kampanya başlattı. 'Hamileliğinizi planlamadan değil, istediğiniz zaman yaşayın', 'Yılda en az bir kez doktora gidin' mesajları veren kampanyanın amacı, Türkiye'nin olumsuz hikayeler yaşamaması için aile planlamasının önemine dikkat çekmek, planlı olmayan gebelikleri azaltmak, modern doğum kontrol yöntemlerinin kullanımını arttırmak ve halkı bilinçlendirmek.
'Aile planlaması, ailelerin istedikleri zaman ve istedikleri sayıda çocuk sahibi olmaları demektir' diyen Türkiye Aile Planlaması Derneği Genel Başkanı Prof. Dr. Hakan Şatıroğlu, Türk kadınlarının yarısının yanlış korunduğunu söyleyerek, konuyla ilgili şu bilgileri verdi:
'Türkiye genelinde 26 ilde 2020 kadın üzerinde gerçekleştirilen 'Aile Planlaması Bilinci-Doğum Kontrol Yöntemleri Kullanımı' araştırması sonuçlarına göre; Türkiye'de her 2 kadından sadece 1'i doğru korunuyor, her 5 kadından 1'i ise doğurganlık döneminde en az bir kez kürtaj yaptırmış. Araştırmaya göre, her yıl milyonlarca çocuğun dünyaya geldiği Türkiye'de kadınların yarısı doğum kontrol yöntemlerini kullanmıyor. Aile planlaması kadınların görevi olarak görülürken, erkekler prezervatif yerine güvenli olmayan geri çekilme yöntemini tercih ediyor.
Ülkemizde modern yöntemler yerine, halen geri çekilme, takvim sayma gibi etkisiz ve riskli yöntemleri kullanan çiftler çok sayıda. İstenmeyen gebelikler de en çok bu grupta yaşanıyor.'

DOĞUM KONTROL HAPI HAKKINDA DOĞRU ZANNEDİLEN YANLIŞLAR
Modern korunma yöntemlerinin risk oranlarının çok düşük olduğunu belirten Prof. Şatıroğlu, doğum kontrol hapları konusundaki doğru bilinen yanlışlar konusunda da biz kadınları uyarıyor.
'Doğum kontrol hapları düzenli kullanıldığında yüzde 99,8 oranında bir koruma sağlıyor. Binde 2'lik risk, genelde hap saatinin gecikmesi veya unutulması gibi kullanım hatalarından kaynaklanıyor. Spiral, rahim içi araçlar ve rahim içi sistemlerdeyse, 5 ile 10 yıl boyunca yüzde 99,7 oranında koruma gerçekleşiyor. Ancak toplumda modern yöntemlerle ilgili maalesef önyargılar ve korkular var. Tekrar gebe kalamama korkusu ya da yan etkiler dolayısıyla bu yöntemlere önyargı ile yaklaşılıyor. Örneğin; haplar yüzde 90 oranında bilinmesine rağmen, kullanım oranı sadece yüzde 9. Bu oran az gelişmiş ülkelerden bile daha düşük. Örneğin; İran'da doğum kontrol hapı kullanımı yüzde 21, Mısır'da yüzde 10, Cezayir'de ise yüzde 44. Ülkemizde doğum kontrol haplarının kullanımının düşük olmasının en önemli nedeni önyargılar, yetersiz ve yanlış bilgilenme. Son araştırmalara göre; Türk kadınlarının yüzde 51,8'i 'kilo aldırır', yüzde 25,3'ü 'depresyon ve sinirlilik yapar', yüzde 23,5'i 'tüylenme yapar', yüzde 18'i ise 'hormonlar vücuduma zarar verir' düşüncesiyle doğum kontrol haplarını kullanmaktan çekiniyor. Oysa bu önyargıların hiçbiri doğru değil. Doğum kontrol hapları adet öncesi dönemde su tutulumu şikayeti olan hastalarda tedavi edici amaçla kullanılıyor. Yine tüylenme artışının tedavisinde en etkin ve yaygın olarak kullanılan doğum kontrol hapları adet kanamasının miktarını azaltıyor, dolayısıyla kansızlığı engelliyor. Adet ağrısını yüzde 80 civarı azaltırken bazı haplar adet öncesi gerginliği de ortadan kaldırıyor. Doğum kontrol hapı bırakıldıktan sonraki ilk 3 ay içerisinde de başka bir sorun yoksa gebelik oluşuyor. Özellikle 5 yıldan uzun süre düzenli hap kullanan kadınlarda kullanmayanlara nazaran rahim içi ve yumurtalık kanseri daha az görülüyor.'

AİLE PLANLAMASI NEDİR?
- 'İstenildiği zaman, istediği kadar' gebe kalmak ancak her gebelik arasında en az 2 yıl aralık bırakmak
- 18 yaş altında ve 35 yaş üstünde gebeliklerin anne ve özellikle bebek sağlığını tehlikeye düşürebileceği bilincini kazanmak ve bu bilgilere uygun davranmaktır.

Her yol kadına çıkıyor!
Yaşamın daha dikkatli planlandığı, kazara değil, isteyerek; anne-bebek sağlığını gözeterek çocuk sahibi olduğumuz bir ülke istiyorsak, 'Aile Planlaması' yapmak zorundayız. Hafta içi hergün saat 14.30'da Turkmax ekranlarından seslendiğim 'Anne Olunca Anladım' adlı programımda her gün çocuklu hayata dair bir konuyu uzmanlar eşliğinde tartışıyoruz. Amacımız, bir an önce en son bilgileri öğrenerek bunları günlük hayatımızda yaşamak ve böylece değişip dönüşerek daha sağlıklı ve mutlu aileler olabilmek... Ve programımda işlediğim konu ister erken doğum olsun, ister annenin depresyonu olsun, ister çocuklarda öfke olsun; hiç ama hiç fark etmiyor, mesele dönüp dolaşıp, annenin o bebeğe isteyerek ve hazır olarak sahip olup olmadığı noktasına gelip dayanıyor. İstenmeden sahip olunmuş bebek, anne-baba ve bebeğin fiziksel ve ruhsal sağlığında ve tabii ki aile hayatında az ya da çok deformasyona sebep oluyor. Bu isteksiz hayat buluş, bir yerlerden adeta pörtlüyor.
Hayallerde doğmayan, hayali bile hiç kurulmamış, düşlerde yaşatılmamış bir bebeğin; sırf doğum kontrolü yapılmadığı için, sırf 'Hamile kaldım, doğurayım bari' denilerek doğurulması, o bebeğe büyük bir haksızlık; kadının kendisine yaptığı büyük bir saygısızlık; erkeğe yani babaya da yazık...
Geçenlerde bir anne adayı aradı, telefonla canlı yayınıma bağlandı; gencecik, evlendikten hemen sonra hamile kalmış, bebeği doğurmak istememiş, ama kocası ve kocasının ailesi, 'Hayır, aldıramazsın' demişler... Neredeyse hiçbir şey yiyemiyor, sürekli kusuyor, bulantıları çok şiddetli, serumlarla ayakta kalabiliyor, üstelik bir de intihar girişimi olmuş. Düşünsenize, anne olmak istemediğini, ailesine anlatmak için canını bile feda edebiliyor.
Tabii ki, olaylar bu kadar dramatik hale gelmeden, hiç kimse sağlığını ve mutluluğunu kaybetmeden önlem almak mümkün. Bu önlemin adı da 'doğum kontrolü'! İşte, önce biz kadınların bedenimize sahip çıkması gerekiyor; sonra doğurganlığımızı fiziksel ve ruhsal olarak hazır olduğumuzda ve herkesin hayrına olacak şekilde kullanmamız gerekiyor. Yoksa ülkemizdeki eğitim ve sağlık konusundaki imkanlar da, bakış açılarının çağa ne kadar yakın olduğu da ortada... Seçim sizin!

HÜLYA YILDIRIM