Biraz İzmir biraz İstanbul

1994 yılında Avrupa Kültür Başkenti olan Lizbon, mütevazı, ama göz alıcı bir kent. Avrupa, Arap ve Uzakdoğu kültürlerini sentezleyen Lizbon, hem okyanus hem nehrin buluştuğu nadir kentlerden.

lizbon
Yedi tepe üzerine kurulan Lizbon, dar sokak aralarından yükselen Fado (geleneksel halk müziği) tınıları, köprüleri, kıvrak, inişli çıkışlı yolları, adeta açık hava müzesi niteliğindeki çini kaplı evleri ile buğulu bir kent... Balık-ızgara kültürünün Portekiz şaraplarıyla taçlandığı Lizbon, Avrupa, Arap ve Uzakdoğu kültürlerini sentezleyen bir kültür başkenti. Hem okyanus hem nehrin buluştuğu bu hüzünlü kent, kültür turizmi meraklıları için biçilmiş kaftan...
Avrupa Gazetecilik Merkezi'nin davetlisi olarak gittiğim bu AB kenti, beklentilerimi aşan bir zenginlikle karşıladı beni. İstanbul'daki Kız Kulesi'ni anımsatan Belem Kulesi, adeta kentin ilk giriş kapısı. Denizciliğin ülke kültüründeki egemen etkisini yansıtan kule, Tejo (Tagus) Nehri'nin ortasındaki kayalığa 1500'lü yıllarda askeri amaçlı olarak inşa edilmiş bir yapı. Kente girişini kontrol etmeyi amaçlayan, 'halat' betimlemeli kule, aynı zamanda turistlerin fotoğraf çekimi için başvurduğu bir istasyon görevi üstleniyor...
Sokakları, limanlarıyla biraz İzmir, boğazı ve köprüleri ile biraz İstanbul kokan Lizbon, dış yüzeyi çini kaplı evleri ile de Arap kentlerinden esintiler taşıyor. Hüzünlü bir kent izlenimi veren Lizbon, ülkenin geleneksel müziği olan Fado'da halkın acılarını haykırıyor. Lizbon, acılarını müziğine akıtırken, ülkeye 1928'den itibaren hakim olan Salazar Diktatörlüğü'nün kötü anılarını da hafızasından silmeye çalışıyor gibi görünüyor.
Tejo Nehri'nde, 1966 yılında yapılan 'Salazar Köprüsü', 25 Nisan 1974'te hiç kan dökülmeden gerçekleşen Karanfil Devrimi ile kimlik değiştiriyor. Demokrasiye geçişle birlikte '25 Nisan Köprüsü' adını alan köprü, San Francisco'daki Golden Gate'ten esinlenen yapısıyla kentin sembol yapılarından biri. Köprü, çift tarifeli yapısıyla, Lizbon'un ülkedeki ağırlığını da hissettiriyor. Çünkü köprünün Lizbon tarafına geçiş ücretli iken, Almada şehrine geçişi bedava olarak düzenlenmiş...

Lizbon'da Porto şarabı içilir!
Deniz ürünleri hegemonyasındaki Portekiz mutfağında temel yiyecek balık. Balık köftesinden, püre balığa kadar aklınıza gelen envai çeşit yemek mevcut. Sardalye kızartması ve 'bacalhau' geleneksel Portekiz yemeğini simgeliyor. Morina balığından yapılan bacalhau, tuzlanarak kurutulmuş balığın ızgaralanmış hali. Ancak hayli susattığı bir gerçek! Portekiz'de şaraplar, yemekle değil aperitif olarak içiliyor. 'Ferreira' markalı kırmızı şarapları tek kelimeyle enfes! Meyvemsi tadındaki yarı tatlı beyaz şarapları da içilmeye değer. Portekiz'in geleneksel içkilerinden biri de vişne likörü. 'Ginjinha' adlı vişne likörleri, Portekizlilerin yaşam biçimi olmuş. Sokak aralarında satılan ginjinha dükkanları, aynı zamanda 6-7 kişilik likör barlarına dönüştürülmüş. Buradan likör satın alırken, 1-2 Euro karşılığında birkaç kadeh likör de içebiliyorsunuz. Lizbonlular ellerindeki minik kadehlerle, barın önündeki dar sokaklarda sohbet ederek likörlerini yudumluyor. Yine Portekiz'e özgü bal özlü likör olan 'Licor Beirao' da kentin meşhur içecekleri arasında gösteriliyor.

BELEM PASTASI YEMEDEN DÖNMEYİN
Lizbon'a giderseniz, Belem Kulesi yakınlarındaki bir pastanede, tarifi sır gibi saklanan 'Belem Pastası'nı yemeden asla ayrılmayın! Pastane önünde uzun kuyruklar oluşturan bu pasta, üzerine tarçın ve pudra şekeri serpilerek yeniyor. 1837 yılından bu yana kentin geleneksel tatlısı olan Belem Pastası, içindeki özel krema sosuyla parmaklarınızı yalatıyor.

EBRU TOKTAR ÇEKİÇ-ebru.cekic@aksam.com.tr