AKŞAM | SAGLIK | 30 MAYIS 2009, CUMARTESİ
Güven Hastanesi’nden Dermatoloji Uzmanı Dr. Meltem Özer, derideki ben veya renkli lekedeki deÄŸiÅŸikliÄŸin malign melanom yani “kanserleÅŸmiÅŸ ben”in erken belirtisi olabileceÄŸini söyleyerek, “Ozon tabaksında meydana gelen incelme nedeniyle dünyaya daha fazla miktarda UV ışınının ulaÅŸması, insanların güneÅŸ ve solaryum gibi UV kaynaklarına daha çok maruz kalması nedeniyle melanom sıklığı giderek artmaktadır” dedi.
ANKARA / Güven Hastanesi’nden Dermatoloji Uzmanı Dr. Meltem Özer, ANKA’ya yaptığı açıklamada, pek çok kiÅŸinin vücudunda benler bulunduÄŸunu söyleyerek, “Genç bir eriÅŸkinde ortalama 25 ben vardır ve çoÄŸu yaÅŸam boyu oluÅŸur. Hemen bütün benler normaldir ve öyle kalır. Ancak derideki ben veya renkli lekedeki deÄŸiÅŸiklik malign melanom (kanserleÅŸmiÅŸ ben)’un erken belirtisi olabilir” dedi. Malign melanom’un, deriye rengini veren maddeyi üreten hücrelerin kontrolsüz bir ÅŸekilde çoÄŸalması sonucunda oluÅŸan bir kanser türü olduÄŸunu ifade eden Dr. Özer, “Malign melanom vakalarının yüzde 30’u bir ben üzerinde geliÅŸirken, yüzde 70’i normal cilt zemininde oluÅŸur. Görülme sıklığı tüm dünyada giderek artmaktadır ve cilt kanserine baÄŸlı ölümlerin yüzde 77’sinin sebebidir” diye konuÅŸtu.
ÖLÜMLERİ AZALTMAK İÇİN ERKEN TANI ÅžART
Buna baÄŸlı ölümleri azaltmanın en önemli yolunun erken tanı olduÄŸuna iÅŸaret eden Dr. Özer, “Malign melanomdan korunmak için kiÅŸilerin risk faktörlerini bilerek bunlardan kaçınmaları, periyodik kiÅŸisel cilt muayenelerini yapmaları ve ÅŸüpheli durumlarda dermatologa baÅŸvurmaları gereklidir” dedi. Risk Faktörlerini de sıralayan Dr. Özer, ÅŸunları söyledi:
“Açık tenli ve açık renk gözlü olmak (mavi-yeÅŸil göz, sarı-kızıl saç ve kolay güneÅŸ yanığı geliÅŸebilen deri tipi), Uzun süre ya da aralıklı olarak yoÄŸun güneÅŸ ışığına maruziyet: 14 yaşından önce aÄŸrılı ve içi su dolu kabarcıklı ağır güneÅŸ yanığı hikayesi, iç ortamlarda çalışıp dışarıda yapılan hobileri olan ve güneÅŸten korunmayanlar, ailede melanom hikayesi,anormal görünümlü ben varlığı, Çok sayıda normal görünümde ben varlığı, büyük doÄŸumsal benler ile bağışıklık sistemi bozukluÄŸu risk faktörleri arasında sayılabilir.”
“GÜNEÅž ESKİSİ GİBİ DOST DEĞİL”
Melanom için en önemli risk faktörünün aşırı güneÅŸ ışığı yani ultraviyole ışınına maruz kalmak olduÄŸunu kaydeden Dr. Özer, “Hayat boyu alınan UV dozunun yüzde 80’i yaÅŸamın ilk 18 yılı içinde alınır. Bu nedenle bebek, çocuk ve gençlerin güneÅŸten korunması melanom açısından hayati önem taşımaktadır” dedi. Dr. Özer, güneÅŸin artık eskisi gibi dost olmadığını da belirterek, “Ozon tabaksında meydana gelen incelme nedeniyle dünyaya daha fazla miktarda UV ışınının ulaÅŸması, insanların güneÅŸ ve solaryum gibi UV kaynaklarına daha çok maruz kalması nedeniyle melanom sıklığı giderek artmaktadır” diye konuÅŸtu. Tüm bireylerin ve özellkle risk faktörlerini taşıyanların UV ışınlarından korunma konusunda dikkatli olmaları gerektiÄŸini kaydeden Dr. Özer, ÅŸunları söyledi:
“Bunun için 10:00-16:00 saatleri arasında güneÅŸ temasından kaçınma, koruyucu giysi, ÅŸapka ve gözlük kullanımı ile güneÅŸten koruyucu ürün kullanımı özellikle dikkat edilmesi gereken hususlardır. GüneÅŸten koruyucu kremlerin günlük yaÅŸamda da özellikle yüz gibi sürekli güneÅŸe maruz kalan bölgelerde kullanımı, güneÅŸe çıkmadan 30 dakika önce uygulanması önerilir. GüneÅŸten koruyucu ürün seçerken en az 15 güneÅŸten koruma faktörü (SPF) içermesine, kokusuz ve renksiz olmasına, deri tipine uygun olmasına, UVA ve UVB’ye karşı koruyucu olmasına, alerjik reaksiyon oluÅŸturmamasına, suya ve tere dayanıklı olmasına dikkat edilmelidir.”
EN ÖNEMLİ GÖREV KİŞİNİN KENDİSİNE DÜÅžÜYOR
Malign melanom erken tanısında en önemli görevin kiÅŸinin kendisine düÅŸtüÄŸünü belirten Dr. Özer, “Herkesin ayda bir kere tam bir cilt muayenesi yapması önerilir. KiÅŸisel cilt muayenesi iyi aydınlatılmış bir odada bir boy ve el aynası kullanarak yapılmalıdır. Öncelikle daha önce var olan leke ve benlerin kontrol edilmeli, saçlı deri, el ve ayak parmak araları, ayak tabanı ve avuç içi, tırnaklar, koltuk altı ve meme altları ve genital bölge unutulmadan tüm deri dikkatle incelenmelidir” dedi. Dr. Özer, erken evre melanomu iyi huylu benlerden ayırmak için ABCD kuralının uygulandığını da söyleyerek, ÅŸöyle devam etti:
“ABCD kuralındaki her harf bakılması gereken bir parametreye karşılık gelir. A, Asimetri demektir. Yani melanomlar ortadan ikiye bölündüÄŸünde bir yarısı diÄŸerine benzemez, yani asimetriktir. B, Border yani sınır demektir. Bunda da melanomlarda sınır düzensizliÄŸi izlenir. C, Color yani renk anlamına gelir. Bu ise melanomda açık kahverengiden siyaha, kırmızıya deÄŸiÅŸen renk farklılıkları izlenmesi anlamına gelir. D ise Diameter yani çaptır. melanomlar genelde 6 milimetreden büyüktür ve çapı giderek büyür. Varolan bende ani baÅŸlayan büyüme, rengin çevre dokulara yayılması, düz bir benin kabarması, beni çevreleyen deride kızarma, ÅŸiÅŸlik, bende oluÅŸan kabuklanma, yara, kanama, bende kaşıntı ve aÄŸrı göz ardı edilmemesi gereken diÄŸer belirti ve bulgulardır. KiÅŸisel muayenede ÅŸüpheli bir bulgu saptanması durumunda acilen bir dermatologa baÅŸvurulmalıdır."(ANKA)
Öğrenmenin sevincinin yaşanabildiği okulların özlemiyle