AKŞAM | DUNYA | 09 HAZİRAN 2009, SALI
Merkez sağın zaferle çıktığı AP seçimleri, 27 üyeli AB'de ana muhalefet partilerini iktidarın önüne geçirdi. Küresel krizin damgasını vurduğu seçim, birlik üyelerinin iç siyaset dengelerini değiştirebilir
Avrupa Birliği'ne üye 27 ülkede düzenlenen Avrupa Parlamentosu seçimlerinde, merkez sağ partiler yarışı önde bitirdi. Yüzde 36,3 oyla zaferini ilan eden Hıristiyan Demokratlar 736 koltuğun 264'ünü kazandı. Sosyalistler yüzde 21.6'lık destekle 183 milletvekili çıkardı. AP'deki diğer gruplardan Liberaller 84, Yeşiller 50, Avrupa Uluslar Birliği 35, aşırı sol konfederasyonu 34 ve Bağımsızlık/Demokrasi grubu 18 milletvekili çıkarırken kalan 88 üye de aşırı sağ partiler ve bağımsızlarca paylaşıldı. Seçimler öncesinde AP'de 785 milletvekilinin 288'i Hristiyan Demokrat, 217'si Sosyalist, 100'i Liberal, 44'ü Avrupa Halkları, 43'ü Yeşiller, 41'i aşırı sol ve 22'si Bağımsızlık ve Demokrasi gruplarına dahilken 30 bağımsız üye bulunuyordu. Katılım oranı yüzde 43,55 ile AP tarihinin en düşük düzeyine indi.
Ekonomik krize rağmen merkez sağ ağırlıklı iktidar partilerinin kazançlı çıktığı seçimlerde aşırı sağın Hollanda'daki başarısını diğer ülkelerde de tekrarlayacağı korkusu boş çıktı.
UÇ PARTİLER KAZANÇLI
Hollanda'da Gert Wilders liderliğindeki, İslamiyet karşıtı Özgürlük Partisi, AP'ye gönderilecek 25 üyeden 4'ünü kazanarak, 5 koltuk sahibi Hıristiyan Demokratların ardından ikinciliğe yerleşmişti. Uç partilerin kazançlı çıktığı diğer ülkeler Macaristan, Avusturya, Finlandiya, Yunanistan, İtalya, Danimarka ve Romanya olurken Belçika, Fransa ve Polonya'da aşırı sağ partiler güç kaybetti. Bununla birlikte Hollanda'da Wilders liderliğindeki Özgürlük Partisi'nin AP'de bağımsız kalacağını açıklaması, ırkçıların işini zorlaştırıyor. AP'de siyasi grup kurmak için 7 üye ülkeden en az 25 milletvekilinin bir araya gelmesi gerekiyor.
İPİ ANA MUHALEFET PARTİLERİ GÖĞÜSLEDİ
İSPANYA: Ana muhalefetteki Halk Partisi (PP) kazandı. 50 sandalyenin 23'ünü PP kazandı. Sosyalist İşçi Partisi 21 sandalye aldı.
PORTEKİZ: Ana muhalefetteki Sosyal Demokrat Parti (PSD) 8, iktidardaki Sosyalist Parti (PS) 7 milletvekili aldı.
İRLANDA: İktidardaki Fianna Fail Partisi milletvekili çıkaramadı. Sandalye Sosyalist Parti'ye kaptırıldı.
ÇEK CUMHURİYETİ: Merkez sağ Yurttaş Demokratlar 9, Sosyal Demokratlar 7, Komünistler 4, Hristiyan Demokratlar ise 2 sandalye kazandı.
YUNANİSTAN: Ana muhalefet PASOK ipi göğüsledi. PASOK yüzde 36,7 oyla 8, iktidardaki Yeni Demokrasi Partisi (YDP) yüzde 32,3 oyla 8 milletvekili kazandı.
4 TÜRK AP SIRALARINDA OTURACAK
AP seçiminden Almanya'dan Türk kökenli Sosyal Demokrat Partili (SPD) İsmail Ertuğ, Hollanda'dan Sosyal Demokrat İşçi Partili Emine Bozkurt zaferle çıktı. Bozkurt önceki dönem de AP üyesiydi. Aşırı sağcı milletvekillerinin AP'ye girmesinden endişe eden Ertuğ, Türkiye'nin AB üyeliği için çaba harcayacağını belirterek, 'Türkiye'siz Avrupa düşünülemez'' dedi. Bulgaristan'dan üyelerinin çoğunluğunu Türklerin oluşturduğu Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH) de 3 milletvekilliği kazandı. HÖH'nin AP'ye göndereceği 3 milletvekilinden 2'si Türk kökenli. Filiz Hüsmenova ve Metin Kazak, geçen dönem de AP'de milletvekili olarak görev yapmışlardı.
KARPATLARIN PARİS HİLTON'U
Romanya Devlet Başkanı Traian Basescu'nun kızı Elena da AP seçiminde ipi göğüsledi. Bağımsız olarak girdiği seçimden alnının akıyla çıkan 29 yaşındaki part-time model Elena siyasetten ziyade partilere olan düşkünlüğüyle tanınıyor. Karpatların Paris Hilton'u lakaplı Elena, babasının seçim kampanyası döneminde verdiği çıplak pozlar nedeniyle ülke gündemini uzun süre meşgul etmişti.
KORSAN PARTİ AP'YE GİRDİ
İsveç'te internetten bedava müzik, film ve yazılım indirilmesinin yasaklanmasını protesto için seçimlere katılan Korsan Parti, Avrupa Parlamentosu'na (AP) bir milletvekili sokmayı başardı. İnternette devlet denetimini azaltmak, telif haklarında kısıtlayıcı düzenlemeleri ve patent sistemini kaldırmak isteyen Korsan Parti, AP'de bir sandalye elde etmeyi sağlamaya yetecek yüzde 7,1 oranında oyu topladı. Partinin önde gelen AP adayı Christian Engstrom, sonuçların harika olduğunu söyleyerek, 'Seçim sonuçları kişisel bütünlüğün önemli olduğunu ve internetle hesaplaşmamız gerektiğini düşünen birçok insan bulunduğunu ve yeni bilgi toplumunun doğru yolda olduğunu gösteriyor' dedi. 30 yaşın altındaki seçmenler arasında çok
Brown'a tarihi darbe Silvio'ya halk cezası
İNGİLTERE: Gordon Brown liderliğindeki İşçi Partisi 100 yıl önceki genel seçimlerden bu yana en ağır mağlubiyete uğradı. İşçi Partisi 3'üncü sıraya geriledi ve oy oranı yüzde 20'nin altına düştü. Ana muhalefetteki Muhafazakar Parti 6 sandalye ile ilk sıraya yerleşirken, İngiltere Bağımsızlık Partisi (UKIP) ise 3 milletvekili ile ikinci sırada yer aldı. Aşırı sağ İngiliz Ulusal Partisi ilk milletvekilini çıkardı.
İTALYA: Başbakan Silvio Berlusconi önderliğindeki Özgürlükçü Halk Partisi yüzde 35'le ipi göğüsledi. Ancak Berlusconi'nin adının karıştığı skandallar nedeniyle halk tepkisini sandıkta gösterdi ve parti yüzde 40 hedefi tutturamadı. Ana muhalefeti simgeleyen Dario Franceschini önderliğindeki Demokrat Parti'nin oy oranı yüzde 26'lara düştü. Merkez sağ koalisyonun ortaklarından Kuzey Birliği oy oranını yüzde 10,5'a yükseltti.
ALMANYA: Birlik partileri (CDU/CSU) kazandı. Hıristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU) yüzde 30,7, Hristiyan Sosyal Birlik Partisi de (CSU) yüzde 7,2 oranında oy aldı. Sosyal Demokrat Parti (SPD) yüzde 20,8 oy oranıyla 2004'teki oranının altında kaldı. Aşırı sağcı Cumhuriyetçiler Partisi yüzde 1,3 oranında oy alarak, yüzde 5'lik seçim barajını geçemedi.