11 HAZİRAN 2009 PERŞEMBE

Deniz Gökçe deniz.gokce@aksam.com.tr

Opel, FIAT'a yar olmadı!

Ekonomik kriz en fazla büyük otomotiv üreticilerini etkilemiş bulunuyor. Avrupa'nın en büyüklerinden OPEL için ise karar verildi. GM Avrupa'nın, Vauxhall ve Saab yanında en büyük parçası olan OPEL konusunda taraflar ve de özellikle Alman hükümeti bir karara vardı. Böylece 50 bin çalışanın işleri şimdilik garantiye alınmış görünüyor.

Bilindiği gibi Chrysler firması ile anlaşmaya varan FIAT, OPEL'e de hakim olarak yeni bir otomotiv devi yaratma çabasındaydı. Ancak FIAT Şefi Marchionne'nin hayali gerçek olmadı. Sonbaharda yapılacak Almanya Parlamento seçimleri öncesi Alman hükümetinin koalisyon ortağı SPD, Marchionne'nin planına göre 10 bine yakın OPEL çalışanının işinden olmasını göze alamadı. FIAT'ın verdiği teklife göre, sağlıklı bir OPEL için, dört tesisten bir tanesinin kapatılması ve dolayısıyla da burada çalışanların işlerini kaybetmesi öngörülüyordu.
Bu arada yapılan görüşmelerin büyük bölümünde OPEL'in asıl sahibi GM'in düşüncesi sorulmamıştı bile. Diğer taraftan da Başkan Obama'nın GM için tanıdığı süre 30 Mayıs gününde dolmaktaydı. Bu otomotiv devi bu tarihe kadar ya kabul edilebilir bir teklifle ABD yönetimine başvuracaktı veya iflas işlemlerine başlanacaktı. Böylece OPEL için de son anlaşma bu tarihten önce yapılmalıydı; aksi halde OPEL de GM iflas işlemlerinim bir parçası olacaktı.
OPEL'i devir almak için FIAT yanında iki kuruluş daha vardı: Otomotiv parçası üreticisi Avusturya-Kanada ortaklığı Magna ve ABD finans kuruluşu Ripplewood. Son dört hafta boyunca üçü de OPEL hesaplarını incelemiş ve verecekleri teklifleri hazırlamışlardı. Bu süre boyunca GM'in OPEL'i gerçekten satmaya niyetli olup olmadığı konusundaki şüpheler devam etmekteydi. OPEL'in ayrılmasıyla GM Avrupa pazarında önemli bir kayba uğradığı gibi üretim kapasitesinin önemli bir bölümünü de kaybetmiş olacaktı. Kriz sonrasında ancak belli büyüklükte üreticilerin ayakta kalabileceği varsayımından hareketle GM'in kararı önem kazanıyordu.
27 Mayıs günü Berlin'de tarafların katılımıyla bir toplantı yapılmasına karar verildi. Alman tarafından Başbakan Merkel, Ekonomi Bakanı von Guttenberg, koalisyon ortağı SPD'nin Başbakan Yardımcısı Steinmayer, OPEL üretim tesislerinin bulunduğu dört Alman eyaletinin başbakanları, FIAT'tan Marchionne ve Magna ile Ripplewood yetkilileri bir araya geldiler. ABD hükümetinin Hazine Bakanlığı'ndan gönderdiği temsilcilerin üçüncü derecede memurlar olması ve karar yetkisine sahip olmamaları tarafları oldukça rahatsız etti.
Daha ilk aşamada ABD hükümetinin bugüne kadar OPEL'in sağlıklı bir yapıya kavuşması için talep ettiği 1,5 milyar Euro'ya ek olarak, 300 milyon Euro daha istemesi Alman tarafında soğuk duş etkisi yarattı. 11 saat süren bu toplantı kesin bir karar alınamadan sona erdi.
29 Mayıs sabahı, Marchionne, 'Bu durumda, FIAT'ın finansman yüküne girmesi gereksiz ve rasyonel olmayan riskleri yüklenmesi gerekecek' sözleri ile görüşmelerden çekildiğini açıkladı. Böylece FIAT'ın Chrysler'i devralmasında varılan ön anlaşmanın uygulanması da tehlikeye düşmüş oldu. ABD finans grubu Ripplewood da teklifini geri alarak görüşmelerden çekildi. Alman hükümeti ilk olarak 1,5 milyar Euro krediyi sağlamayı kabul etti, ancak bu paranın herhangi bir şekilde GM için kullanılmamasını ön koşul olarak ileri sürdü. Başbakan Merkel 29 Mayıs günü saat 14.00'e kadar anlaşmaya varılması konusunda taraflara ültimatom verdi.
GM ile Magna ise 8,5 saat süren bir görüşmeyi takiben sonuca vardılar. Başbakan Merkel'in verdiği süre bitmeden OPEL'in geleceği belli oldu. Alman hükümeti GM'in istediği 300 milyon Euro ek finansmanı kabul etti. Almanya'da seçimlerin yaklaşmış olması hükümetin Magna ile anlaşmasını kolaylaştırdı. Çünkü Magna hiçbir çalışanın işinden olmayacağını veya en kötü durumda tensikatın 2 bin 500 kişiyi geçmeyeceğini garanti etmişti. Gerek Alman hükümeti, gerekse sendikalar FIAT'ın işyeri kısıtlamasında daha cesur davranacağına inandıklarından Magna'yı tercih ettiler.
Varılan anlaşmaya göre, kesin devir sözleşmesi imzalanıncaya kadar, OPEL hisseleri yeddiemine devredilerek GM'in iflas işleminden ayrı tutulması sağlanacak. Son durumda hisse dağılımı şöyle olacak: % 35 GM, % 35 Rus devlet bankası Sberbank, % 20 Magna ve % 10 OPEL çalışanları. Sberbank finansmanı sağlarken, GM ve Magna üretim konusundaki uzmanlıklarını uygulayacaklar.
Her ne kadar Magna 2 milyon araç üreten OPEL ile otomotiv dünyasının ön sıralarında yer almasa da, Rus devlet bankası Sberbank'ın ortaklığı nedeni ile , 2015 yılında 5 milyon araç satışı olacağı öngörülen Rusya pazarında önemli bir avantaj sağlamış olacak.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.