11 HAZİRAN 2009 PERŞEMBE

İ.Hüseyin Yıldız huseyin.yildiz@aksam.com.tr

Yeni paket ne kadar isabetli?

Yatırımları ve istihdamı teşvik paketi geçen hafta Sayın Başbakan tarafından açıklandı. Özetlersek paket; sektörel bazda, bölgesel bazda ve büyük hacimli yeni yatırımlar için kurumlar ve gelir vergisi indirimleri içeriyor. Ayrıca yeni istihdama yönelik olarak SSK primi işveren payının belirli bir süre Hazine tarafından karşılanmasını öngörüyor. Az gelişmiş bölgelerde yatırım için kullanılacak kredi faizinin bir bölümünü devlet karşılayacak. Bölgesel, sektörel ve büyük projeler bazında belirlenen ilkeler çerçevesinde yatırımcılara yer tahsis edilecek. Makine teçhizat alımlarında KDV istisnası ile gümrük vergisi muafiyeti getiriliyor. Ancak KOBİ'ler için getirilen kredi garanti desteğini hariç tutarsak, bu teşviklerden yararlanabilmek için yeni yatırımlar yapmak ve yeni istihdam sağlamak gerekiyor.
Orta ve uzun vadeli sanayileşme politikalarının oluşturulması elbette gereklidir. Bu pakette de bu amaca yönelik birçok düzenleme bulunmaktadır. Teşviklerle, geri kalmış bölgelerin desteklenmesi, bölgeler arası kalkınmışlık farklarının ve sosyo-ekonomik dengesizliklerin giderilmesine katkıda bulunacaktır. İstihdam üzerindeki yükün bölgesine göre azaltılması, kurumlar vergisinin sektöre, bölgeye ya da yatırımın ölçeğine göre düşürülmesi de olumludur. Ancak bütün bunlar yeni yatırım ve yeni istihdamla mümkündür. Oysa bugünün acil sorunu, krizin sebep olduğu işletme sermayesi yetersizliğidir.
Trafik kazasından kurtulan bir hastanın iç kanaması varken, buna önlem almadan kırık tedavisine geçemezsiniz. Borç harç içinde günü zor kurtaran işletmelerin işletme sermayesi sorunlarını çözmeden, yeni yatırım yapmalarını da bekleyemezsiniz. Türkiye'deki işletmelerin yüzde 99'u KOBİ statüsündedir. Bunların yüzde doksanı da işletme sermayesi sorunları yaşamaktadır. Bunlara yeni makine alırsan sana can suyu kredisi veririm ya da kamuya vergi ve SSK primi borcun yoksa senin kullanacağın krediye yüzde 65 oranında kefil olurum demenin pek anlamı olmaz.
Bütçe açığının ilk dört ayda 20 milyar TL'yi aştığı, yılın tamamında ise bu açığın 70 milyarı aşacağı hesaplarının yapıldığı ve kamunun fon ihtiyacının giderek büyüdüğü bir ortamda, bankalar özel sektöre hangi fonu kullandıracak? Bu nedenle Merkez Bankası faizleri ne kadar aşağı çekerse çeksin, yıllık ticari kredi faiz oranları yüzde 26'nın altına düşmüyor.
Dolayısıyla, ekonomik faaliyetleri ve talebi canlandıracak pratik tedbirleri daha çok önemsiyorum. Örneğin 15 Haziran'da sona erecek olan indirimli vergi oranlarında sürenin uzatılması gerektiğini düşünüyorum. Ayrıca vergi ve SSK prim borçlarını ödeyemeyen işletmelere, bu borçları yapılandırarak yeniden tecil ve taksitlendirme imkanı verilmelidir.
Öte yandan, ülkemizde iş piyasalarının yapısal iki sorunu da genç işsizliği ve kadınların işgücüne katılımındaki düşüklüktür. Genç işsizliği sorununun altında nüfus artışı ve mesleki eğitim yetersizliği bulunmaktadır. Yani sorun biraz da demografiktir. Kadınların işgücüne katıl(a)mamasının arkasında ise sosyal ve kültürel birçok etmen vardır. Bu nedenle her iki sorun da çözümü zaman isteyen türdendir. Bu anlamda orta vadeli bir paketten çok da fazla bir şey beklememek gerekir.
Sonuç olarak yeni paket gerçekten iyi niyetli hazırlanmış olabilir, ancak yeni yatırımlara ve yeni istihdama odaklanmış olması bugün için gerçekçi değildir. Çünkü önce krizden çıkmalıyız. Geçici istihdam teşvikleri yerine, ülkedeki eğitim ve sağlık alanlarındaki personel açığının kapatılması, enerji bağımlılığını azaltacak projelerin desteklenmesi
veya doğrudan devletin bu alanda yatırımlar yapması kanaatimce daha yerinde olacaktır. Zira bu saydıklarım sadece bugünü değil yarınları da kurtaracak adımlardır.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.