AKŞAM | EKONOMI | 18 HAZİRAN 2009, PERŞEMBE
EPDK'nın 20 Haziran'a kadar fiyat indirimleri için uyardığı akaryakıt firmaları, promosyondan vazgeçip karşılığında fiyatları düÅŸürmeye karar verdi.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) akaryakıt fiyatlarının 20 Haziran'a kadar indirilmesi gerektiÄŸine yönelik kararı sonrasında, sektör ile kurum arasında orta yol bulundu. Dağıtım ÅŸirketlerinin promosyonları kaldırıp fiyatları indirmeye sıcak baktığı ve bu yönde adımlar atacağı öÄŸrenildi. İlk adım da OPET'ten geldi. OPET'in bugünden itibaren fiyatları 4 kuruÅŸ indireceÄŸi belirtildi. DiÄŸer dağıtım ÅŸirketlerinin de aynı yönde indirim kararı alması bekleniyor. Bu kararın alınmasında ekonomik kriz ortamının da göz önünde tutulduÄŸu kaydedildi.
EPDK BaÅŸkanı Hasan KöktaÅŸ, karar sonrası tartışmalar ile ilgili olarak ilk kez konuÅŸarak, akaryakıt sektörüyle kendilerinin karşı karşıya getirilmek istendiÄŸini ancak sektörle rakip olmadıklarını vurguladı.
'ÇOK DİKKATLİ HAZIRLADIK'
EPDK BaÅŸkanı KöktaÅŸ 28 Mayıs'ta internet sitesinde çok kısa bir açıklama yaparak gerekirse tavan fiyat belirleyecekleri açıklamasını hatırlatarak, "Bu kurul kararını almak son derece güç oldu. Toplantının yarısını bu metni hazırlamak için geçirdik. Her kelimeye özenle dikkat ettik" dedi. Yapılan bu açıklamaların ardından gözler akaryakıt dağıtım ÅŸirketlerinin yapacağı indirime ve bu indirimin miktarına çevrildi. Åžirketlerin karları artmış gibi gözükse de bu karın içinde promosyon, yatırım ve finansman harcamalarındaki artışlar da ÅŸirtketleri zorluyor. Bir indirim yapılması halinde promosyonların da hızla azalması gündeme gelecek.
MENFAAT PAYLAÅžMIYORUZ
EPDK BaÅŸkanı KöktaÅŸ, tavan fiyat uygulaması uyarısının da bulunduÄŸu karar ile ilgili çalışmayı yaparken birçok verinin ele alındığını belirterek, "5015 sayılı yasa var. Tek başına çalışma yapmayız, bütün finansal veriler var. Åžubat ayında sektörü topladık. O zaman da anlattık" diye konuÅŸtu. KöktaÅŸ, hâlâ teknik olarak anlatımların devam ettiÄŸini de belirterek, "Sektörle bir menfaati paylaÅŸan iki taraf deÄŸiliz" diyerek, sektörle rekabet içinde olmadıkları mesajını verdi. KöktaÅŸ, sektörü saÄŸlam tutarak, geleceÄŸini sabit tutmaya çalıştıklarını belirterek, tüketici haklarını korumak istediklerini belirtti.
PROMOSYONLAR BİTEBİLİR
Sektörün EPDK ile yaptığı toplantılarda ise dağıtım ÅŸirketlerinin promosyon ve iskonto uygulamalarının kaldırılmasının istendiÄŸi öÄŸrenildi. Yani indirimlerle birlikte rekabetin çok keskin olduÄŸu akaryakıt sektöründeki bu uygulamaların da azalması bekleniyor.
Toplantılarda, EPDK'nın dağıtım ÅŸirketlerine genel olarak Türkiye'deki fiyat yapısının Avrupa'dan farklı olduÄŸu yönünde eleÅŸtiriler getirdiÄŸi belirtildi. Dağıtım ÅŸirketlerinin ise Türkiye'deki akaryakıt sektör yapısının Avrupa'dan farklı olduÄŸunu anlattığı ifade edildi. Sektör temsilcileri, Avrupa'da 3 saatte ithalat yapılırken, Türkiye'de akaryakıt ithalatının 20-30 günü aldığı örneÄŸini verdiler. Sektör temsilcileri, Avrupa'da vergilerin tüketici ürününü alınca tahakkuk ettiÄŸini, Türkiye'de ise ödemelerin toplu biçimde yapılmasının dağıtım ÅŸirketini finansman yönetiminde zorladığını dile getirdiler. Bu farklılıkların EPDK'ya anlatıldığını ifade eden sektör temsilcileri, dünyadaki kriz ortamının da gündeme getirildiÄŸini ifade ettiler.
BAYİDE 'KARIM AZALACA MI' ENDİŞESİ
İndirimle birlikte akaryakıt sektörünü de "kârım azalacak mı?" endiÅŸesi sardı. Son dönemde kâr marjlarının yüzde 9-9.5'lerden yüzde 6.5'e gerilediÄŸini ifade eden bayi temsilcileri, yasaya göre dağıtım ÅŸirketlerinin fiyat belirleme yetkisi olmamasına raÄŸmen ilgili karar gereÄŸi indirime gittiÄŸini belirttiler. Sektör temsilcileri, petrol fiyatlarının ÅŸu anda 72 dolar seviyesinde bulunduÄŸunu ve artış trendinde olduÄŸunu belirterek, akaryakıt fiyatlarının oluÅŸumunda da petrol fiyatlarındaki hareketlerin göz önüne alındığını vurguladılar. Sektör temsilcileri, petrol fiyatlarının artış trendinde olduÄŸu bir ortamda indirime gidileceÄŸine dikkat çektiler.
2005'te % 8 PAY ALIYORLARDI
Akaryakıt fiyatları 1 Ocak 2005'ten itibaren serbest bırakıldı. Daha öncesinde fiyatlar devlet tarafından belirleniyordu. Bayi ve dağıtım ÅŸirketlerinin o tarihte aldığı pay yüzde 8 civarındaydı. SerbestleÅŸmenin ardından petrol fiyatları ve kurdaki dalgalanmalara paralel olarak bu payda deÄŸiÅŸik dalgalanmalar oldu. Ancak ÅŸu anda bu oran yüzde 14'e çıkmış durumda. Bugün litresi 3.25 TL olan benzinin 45 kuruÅŸu bayi ve dağıtım ÅŸirketine kalıyor. kalan 2.80 TL ise vergi ve rafineriye gidiyor. EÄŸer dağıtım ve bayi payı yüzde 8 olsaydı fiyatın 3.05 TL civarında olması gerekiyordu. Dağıtım ÅŸirketlerinin yapacağı indirim miktarı ise halen merak konusu.
"KARADENİZ'E TEBDİLİ KIYAFET GİDEBİLİRİZ"
EPDK BaÅŸkanı Hasan KöktaÅŸ DoÄŸu Karadeniz'de çevrecilerin eylemleri nedeniyle birçok baraj projesinin durma noktasına geldiÄŸini ve DSİ'nin araçlarının bile ÅŸantiyelere alınmadığını belirterek, "Bu yapılan eylemlerin bazılarının haklı bölümleri var. Bazıları dışarıdan hatta yurtdışından kaynaklı olarak yönlendiriliyor" dedi. KöktaÅŸ, esprili bir biçimde "Önümüzdeki dönemde bölgeye bir dizi ziyaret gerçekleÅŸtireceÄŸiz. Ama ÅŸantiyelere DSİ'nin araçlarını bile sokmuyorlarmış. Biz de herhalde tebdili kıyafet gidebiliriz. Gerçi ben Trabzonluyum" diye konuÅŸtu.