AKÅžAM
ABD BaÅŸkanı Obama'nın tehdit sıralamasında ilk sıraya oturttuÄŸu Taliban, Svat Vadisi'nde Pakistan Ordusu ile savaşıyor. Nükleer güç Pakistan'ın baÅŸkenti İslamabad'ın 130 km yakınındaki savaÅŸ, ülkenin 1947'deki kuruluÅŸundan beri en büyük iç göçe tanıklık ediyor. Svat'taki savaşın baÅŸlangıç olduÄŸu belirtiliyor
Cumartesi günkü yazımda Türk medyasının ilgi göstermediÄŸi Pakistan'daki geliÅŸmelere dikkat çekmiÅŸtim.
PeÅŸinden bütün gazeteler bu ülkede olup bitenlere geniÅŸ yer ayırmaya baÅŸladı. Ancak güncel haberlerle yetinen gazeteler henüz ve yeterince bu ülkede nelerin olup bittiÄŸine yönelik detaylı bilgi vermemektedir.
Oysa Afganistan, İran, Hindistan, Çin, Hayber Geçidi üzerinden Tacikistan gibi bölgesel ve uluslararası denge ile politikalar açısından çok önemli beÅŸ ülkeye komÅŸu Pakistan’da 1947'deki bağımsızlığından bu yana hep önemli geliÅŸmeler yaÅŸandı.
BangladeÅŸ'in 1971'de bu ülkeden ayrılması bu geliÅŸmelerin en önemlisi idi. Darbeler ve suikastlar ise aralıklı olarak 31 yıl generaller tarafından yönetilen Pakistan'ın olaÄŸan yaÅŸam biçimiydi. Mayıs 1998'de ilk Müslüman ülke olarak ilk nükleer bomba denemelerini yaparak Batı'yı endiÅŸelendiren ve bu nedenle Amerikan destekli MüÅŸerref'in askeri darbesi ile yeni bir döneme baÅŸlayan Pakistan, Sovyetlerin Afganistan'ı iÅŸgali ile Batı için çok önemli bir duruma gelmiÅŸti zaten. Sovyet Ordusu'na karşı mücadele eden tüm Mücahit grupların liderleri Pakistan'da barınıyor ve CIA tarafından saÄŸlanan silahlar bu ülkenin askeri istihbaratının yardımı ile Mücahitlere ulaÅŸtırılıyordu.
Yeni dönemde ZERDARİ
Brejinski'nin o ünlü YeÅŸil KuÅŸak projesinin en önemli ayağı Pakistan idi ve ABD bir dönem askeri istihbarat ÅŸefi olan General MüÅŸerref'in yardımıyla Taliban'ı burada kurarak Nisan 1996'da Afganistan'da iktidara taşıdı. Usame Bin Ladin de Pakistan üzerinden CIA ve Suudi istihbarat örgütünün yardımı ile Kabil'e yerleÅŸti. 11 Eylül saldırıları ve Afganistan'ın Kasım 2001'de Amerikalılar tarafından iÅŸgal edilmesi ise Pakistan için yeni bir süreç demekti.
8 yıl süren bu süreç sonunda baÅŸta ABD olmak üzere Batı, MüÅŸerref'in iÅŸe yaramadığına ve kendisine verilen 10 milyar dolarlık yardıma raÄŸmen Taliban ve Kaide'ye yönelik Haçlı Seferi'nde üzerine düÅŸen görevleri yerine getirmediÄŸine karar verdi ve öldürülen Benazir Butto'nun rüÅŸvetçi kocası Asıf Ali Zerdari'yi iÅŸbaşına getirdi. Pakistan için yeni dönemin ilk iÅŸareti buydu.
Nükleer programda büyük payı olan ve bu nedenle Batı'yı kızdıran ılımlı İslamcı eski BaÅŸbakan Nevaz Åžerif ile hükümet kuran Zerdari kısa bir süre sonra ABD ile varılan mutabakat çerçevesinde iktidarı tek başına ele geçirdi ve ABD ile Batı'nın istemlerini yerine getirmeye baÅŸladı.
Barack Obama yönetimindeki Washington da Zerdari'ye destek vererek hem Pakistan hem de Afganistan ile ilgili planlarını uygulamaya koydu. Richard Holbrooke'u bölge ile ilgili özel temsilci olarak atayan Obama'nın Beyaz Saray'a yerleÅŸtiÄŸi ilk günden itibaren gündeminde hep Pakistan ve Afganistan vardı.
NATO içinde baÅŸta Türkiye olmak üzere tüm Batılı müttefikleri ile yakın temas halinde olan Obama, Holbrooke ile Genelkurmay BaÅŸkanı Mullen'i ve Merkez Kuvvetler Komutanı David Petreus'u İslamabad ve Kabil'e gönderdi.
HİNDİSTAN ikna edildi
Obama, Pakistan ve Afganistan liderlerini Beyaz Saray'da bir araya getirerek sorunları çözme ve ABD'nin Taliban'a karşı savaşına desteÄŸe çağırdı. Bunun nasıl gerçekleÅŸeceÄŸini yakında göreceÄŸiz. ABD Hindistan yönetimine de baskı yaparak KeÅŸmir'den dolayı geleneksel düÅŸman Pakistan'a yönelik herhangi bir provokasyonda bulunarak Zerdari'yi zor durumda bırakmamasını istedi.
Molla Svat'ta ÅŸeriat ilan etti
Pakistan Genelkurmay BaÅŸkanı EÅŸref Keyyani ve Askeri İstihbarat'ın başına atanan General Ahmet PaÅŸa, iÅŸe ordu yönetiminde, askeri ve sivil istihbarat içindeki Taliban hatta ılımlı İslamcı Navaz Åžerif yanlısı ya da sempatizanı olanları uzaklaÅŸtırmakla baÅŸladı. İkili aynı zamanda Pakistan sınırları içinde Taliban'a karşı kapsamlı bir savaşın hazırlıklarına baÅŸlamıştı. Amerikan casus uçaklarının yardım ettiÄŸi binlerce sivil ajanı Taliban'ın yoÄŸun bulunduÄŸu 2700 kilometrelik Pakistan-Afganistan sınır bölgesinde yerleÅŸtiren bu ikili, askeri birlikleri de geliÅŸmelere hazırlıyordu.
ABD destekliyor
Tabii Amerikan ordusunun desteÄŸi ile. Svat bu iÅŸin baÅŸlangıcı. Ülkenin çeÅŸitli bölgelerinde ve özellikle Afganistan sınırı boyunca duruma hakim olan ılımlı ve radikal İslamcı grup ve partilerle sürekli problem yaÅŸayan Pakistan yönetimi son olarak 16 Åžubat'ta İslamabad'a 100 km. uzaklıktaki Svat bölgesinde radikal İslamcı Molla Sufi Muhammed ile bir anlaÅŸma imzaladı.
AnlaÅŸma gereÄŸince bölgedeki çatışmalar duracak, bölgenin yönetimi Sufi Muhammed ve arkadaÅŸlarına devredilecekti.
Sufi Muhammed ve damadı Molla Fazlullah bu bölgede ÅŸeriat kurallarını uygulamaya baÅŸladı. Bundan cesaret ve güç alan Taliban militanları bulundukları daÄŸlardan inerek örgütlenme çabasına girdi.
Oysa Molla Sufi Muhammed ile anlaÅŸan Zerdari yönetimi aslında bu ve benzeri dini liderleri Taliban'dan uzaklaÅŸtırmayı amaçlıyordu. Taliban destekli ve kışkırtmalı Molla Muhammed, Svat'ın komÅŸusu Malakand'a da yayılma çabası içine girince bu kez iÅŸler tümüyle karıştı. Ordu karşılık vermeye baÅŸladı ve son bir hafta içinde yüzlerce insan öldü. AÄŸustos'tan beri en az bir milyon insan da bulunduÄŸu bölgelerden göç etmeye baÅŸladı.
AB ve ABD Zerdari için seferber oldu
Pakİstan, ABD'nin Hindistan ile yaptığı anlaÅŸmanın ardından Hindistan ile sınırında bulunan bazı birlikleri çekerek Taliban ile savaÅŸta kullanmaya baÅŸladı. ABD ve Batı bununla da yetinmeyerek Asıf Ali Zerdari yönetimine mali desteÄŸini artırmaya baÅŸladı. 17 Nisan'da Japonya'nın baÅŸkenti Tokyo'da bir araya gelen ABD ve müttefikleri Pakistan'a 5 milyar dolarlık acil yardım kararı aldı. Oysa Zerdari, Taliban'a karşı savaşında ve bu savaşı izleyen yıllar için 30 milyar dolar istiyordu. ABD bunun 12 milyar dolarını ayrıca verebileceÄŸinin sinyalini vermiÅŸti. Avrupa BirliÄŸi de tarihinde ilk kez baÅŸka bir ülkenin terörle mücadelesine destek vermek amacıyla 17 Haziran'da Zerdari ile birlikte bir zirve toplantısı düzenleyecek.
İstihbaratın başına CIA bağlantılı atama
ABD ve Batı, Zerdari'nin iktidarı için dört bir koldan mücadele ederken, Asıf Ali Zerdari de boÅŸ durmuyordu.
İşe önceki Devlet BaÅŸkanı Pervez MüÅŸerref'in ordu ve ülke yönetiminde çok önemli olan askeri istihbarat içindeki adamlarını temizlemekle baÅŸlayan Zerdari, ABD ile iyi iliÅŸkisi bilinen General EÅŸref Keyyani'yi Genelkurmay BaÅŸkanlığı'na atadı. PeÅŸinden CIA ile yoÄŸun teması olan ve İslamcılar'dan hiç hoÅŸlanmayan General Ahmet PaÅŸa'yı askeri istihbaratın (İSİ) başına getirerek bu örgüt içinde Taliban yanlılarının temizlenmesi ve nükleer bombaların Amerikalılarla birlikte güvence altına alınmasını istedi. EÅŸref Keyyani ve Ahmet PaÅŸa ise Zerdari'nin talimatı ve ABD'nin yol göstermesi ile iÅŸlerini çok iyi yapıyor.