23 HAZİRAN 2009 SALI

Metin Taş-Sezgin Özcan metin.tas@aksam.com.tr-sezgin.ozcan@aksam.com.tr

100 bin lira amme borcu olan yurtdışına çıkamaz

Bilindiği üzere vergi, resim, harç, gümrük vergisi gibi amme borçları ile bunlara ait zam ve cezaların, ödeme emrinin tebliğ tarihini takip eden yedi gün içerisinde ödenmemesi ya da bu alacaklar nedeniyle haklarında ihtiyati haciz kararı alınan amme borçlusunun yurtdışına çıkışı, alacaklı tahsil dairesinin talebi halinde ilgili makamlarca engelleniyor.
Tutarı 100 bin TL ve üzerinde olan teminat altına alınmamış amme alacağı için uygulanan bu yaptırım, amme borçlusuyla birlikte amme alacağının ödenmesinden sorumlu olan kanuni temsilci veya şirket ortağı hakkında da uygulanıyor.

GERÇEK KİŞİ BORCUNDA YASAK UYGULAMASI
Yurtdışı çıkış yasağı, Yasa maddesinde belirtilen türden 100 bin TL ve üzerinde amme borcu olan ve ödeme emri tebliğine rağmen süresinde borcunu ödemeyen gerçek kişiler hakkında uyruğuna bakılmaksızın uygulanıyor.
Amme borçlusu gerçek kişiler hakkında yurtdışı çıkış yasağı uygulanabilmesi için, öncelikle ödeme emri tebliğ edilmiş olması ve bu tebligat üzerine borçlunun yedi gün içerisinde amme alacağını ödememiş veya kısmen ödeme yapmış olsa bile borcun 100 bin TL'nin altına düşmemiş olması gerekiyor.

TÜZEL KİŞİ BORCUNDA YASAK UYGULAMASI
Tüzel kişilerin, örneğin limited ve anonim şirketlerin borçları nedeniyle, şirket temsilcileri ya da vergi alacağının ödenmesinden sorumluluğu bulunan şirket ortakları hakkında yurtdışı çıkış yasağı uygulanabilmesi için öncelikle bu kişilerin sorumlu oldukları tutar için adlarına ödeme emri düzenlenerek tebliğ edilmiş olması gerekiyor.
Bu kişilerin adlarına ödeme emri düzenlenmesi için de, borcun şirket tüzel kişiliğinden tahsil edilememesi veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılmış olması gerekiyor. Şirket temsilcisi veya ortaklarının sorumlu oldukları tutar için adlarına ödeme emri düzenlenip kendilerine tebliğ edilmeden önce yurtdışı çıkış yasağı uygulanması mümkün değil.

UYGULAMADA YAŞANAN SORUNLAR
Şirket temsilcisi veya ortağı adına ödeme emri düzenlenmesi için gerekli olan borcun öncelikle şirketten tahsil edilmesi yoluna gidilmesi, tahsil edilememesi veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması uzun bir süreci gerektiriyor.
Bu nedenle de uygulamada, gerek şahsi mükellefiyeti nedeniyle borcu bulunan, gerekse de kanuni temsilcilik ya da şirket ortaklığı sıfatları gibi ikincil sorumlulukları nedeniyle borçlu sayılan kişiler hakkında ödeme emri düzenlenerek tebliğ edilmeden yurtdışı çıkış yasağı uygulamasına sıkça rastlanıyor. Bu durum, borçluların mağduriyetlerine ve ihtilaflara neden oluyor.

MALİYE OLAYI ÇÖZMÜŞ
Maliye, özellikle kanuni temsilci ve şirket ortakları hakkında yurtdışı çıkış yasağı uygulamasında kendisi açısından zaman kaybını ortadan kaldıracak çözümü bulmuş.
Gelir İdaresi Başkanlığı yayımlamış olduğu 20.05.2009 tarih ve 2009/2 sayılı Tahsilat İç Genelgesi'nde, bir yandan ödeme emri düzenlenerek tebliğ edilmeden yurtdışı çıkış yasağı uygulanmamasına dikkat çekerken, diğer yandan borçlu sayılan kişiler hakkında ödeme emri düzenlenmeden yurtdışı çıkış yasağının nasıl uygulanacağını açıklıyor.
Söz konusu Genelge'de; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 13. maddesinde gösterilen hallerden herhangi birinin mevcudiyeti halinde, hiçbir müddetle mukayyet olmaksızın borçlunun her türlü mal, hak ve alacaklarına amme alacağının tahsil güvenliğini sağlamak amacıyla ihtiyati haciz tatbik edilebildiği, bu uygulamanın amacının amme alacağının tahsil güvenliğini sağlamak olduğu dikkate alındığında ihtiyati haciz tatbik etmek için ödeme emri tebliğine gerek olmadığı, ayrıca hakkında ihtiyati haciz kararı alınmış amme borçlusunun, gerekli şartlar oluştuğu takdirde yurtdışına çıkışının da engellenmesi gerektiği, kanuni temsilci, ortak gibi amme borçlusuyla birlikte amme alacağının ödenmesinden ikincil sorumluluğu olan şahıslar hakkında da ihtiyati haciz kararı alınmış ise bu kişiler hakkında ödeme emri tebliğ edilip edilmediğine bakılmaksızın yurt dışı çıkış tahdidi tatbik edilmesi gerektiği” belirtiliyor.
Mealen söylenen şu: Şirket temsilcisi veya ortaklarının sorumlu oldukları tutar için adlarına ödeme emri düzenleyip tebliğ etmeden yurtdışı çıkış yasağı uygulamayın. Ancak borçlu hakkında ihtiyati haciz uygulanmış olması halinde ödeme emri tebliğine gerek yok.
Önce ihtiyati haciz uygulayın, sonra yurtdışına çıkış tahdidi
tatbik edin.

AKLINIZDA BULUNSUN
Vergi borcunun kanuni temsilciden istenmesinde zamanaşımı
Tüzel kişilerin ödenmeyen vergi borcundan kanuni temsilcinin sorumlu tutulabilmesi için, zamanaşımına uğramadığının ve tüzel kişiden tahsil olanağı kalmadığının idarece tespiti gerekir. Kanuni temsilciye uygulanan haciz, asıl borçlu adına yapılan bir işlem olmadığından zamanaşımını kesmez. Tüzel kişilik hakkında zamanaşımı kesecek nitelikte herhangi bir işlem yapılmaması nedeniyle zamanaşımına uğrayan borcun kanuni temsilciden istenilmesi mümkün değildir.

GÜNÜN SÖZÜ
'Öfke, geçici bir çılgınlıktır. Öfkene hükmetmeye bak, yoksa o sana hükmeder.' Quintus Horatius

Tapu harcında da süre uzatılmalı
Ayrıntılarını dün AKŞAM'da okudunuz. KDV ve ÖTV oranı indirilen mallardan bazılarında indirim süresi 30 Eylül'e kadar uzatıldı. Gayrimenkullerle ilgili KDV ve tapu harcı indiriminde ise süre uzatımına gidilmedi.
Gayrimenkul alım satımında, alan ve satan tarafından ayrı ayrı binde 15'er oranında ödenen 'tapu harcı'nın, binde 5'e indirilmesi son derece olumlu bir düzenlemeydi. Oranın düşük olması, gayrimenkulün alım satım bedelinin gerçeğe uygun bildirilmesini, bu da gelir ve kurumlar vergisi kaybını azaltıyordu.
Hala vakit var. İndirimli tapu harcı uygulamasının süresi 30 Haziran'da sona eriyor. Haziran sonuna kadar çıkarılacak bir Bakanlar Kurulu Kararı ile süre uzatılmalı. Hatta sürekli hale getirilmeli...

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.