AKŞAM GAZETESİ | Metin Taş-Sezgin Özcan | 2009-06-23

Kart faizleri indi, sıra gecikme zammında

Türk Lirası cinsinden kredi kartı işlemlerinde uygulanacak aylık azami faiz oranlarında 1 Temmuz'dan itibaren geçerli olmak üzere indirime gidildi. Merkez Bankası'nın 12 Haziran 2009 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Tebliği ile aylık azami akdi faiz oranı yüzde 3,49'a, aylık azami gecikme faizi oranı ise yüzde 4,24'e düşürüldü.
2 Nisan 2006 tarihinde sırasıyla yüzde 5,75 ve yüzde 6,88 olarak tespit edilen faiz oranlarında o günden bu güne yaklaşık yüzde 40 oranında indirime gidilmiş oldu.
Her türlü faiz oranlarında indirime gidilirken vadesinde ödenemeyen vergi ve sigorta prim borçlarına uygulanan gecikme zammı oranında da indirme gidilmesi artık şart oldu.

VERGİ BORÇLARI
Vadesinde ödenmeyen vergi borçlarına 21 Nisan 2006 tarihinden bu yana aylık yüzde 2,5 oranında gecikme zammı uygulanıyor. Gecikme zammının yıllık oranı yüzde 30 oluyor. Tecil faizi ise aylık yüzde 2, yıllık yüzde 24 olarak uygulanıyor.Gecikme zammı oranı aynı zamanda, yasal süresinde beyan edilmemiş bir verginin sonradan mükellef tarafından beyan edilmesi halinde uygulanan pişmanlık zammı oranı. Vergi incelemesi sonrası bulunan matrah farkı üzerinden hesaplanan vergi için, normal vade tarihinden itibaren işletilen gecikme faizinin hesaplanmasında da aynı oran esas alınıyor.

PRİM BORÇLARI
Vadesinde ödenmeyen Sosyal Güvenlik Kurumu (SSK, Bağ-Kur) primleri ilk üç ayda her bir ay için yüzde 3 oranında gecikme cezası uygulanarak artırılıyor. Bununla da yetinilmiyor. Ayrıca her ay için gecikme cezası eklenmiş tutarlara Devlet iç borçlanma senetlerinin ortalama faizi her ay bileşik bazda uygulanarak gecikme zammı hesaplanıyor.  Son bir yıldaki aylık gecikme zammı oranı yüzde 1,64 ila 1,05 arasında değişiyor.

BÖYLE BİR FAİZ ORANI YOK
Günümüzde böyle bir faiz oranı yok... Mevduat faiz oranı ortalama yüzde 10, bono piyasalarında gösterge bononun bileşik faiz oranı yüzde 13 civarında... Merkez Bankası'nın reeskont işlemleri için belirlediği faiz oranı yıllık yüzde 18'e, avans işlemlerinde uyguladığı faiz oranı yıllık yüzde 19'a indirildi...
Ticari kredi faiz oranları bile yüzde 30'un altında... Konut kredilerine uygulanan faizin aylık ortalaması yüzde 1,35... İhtiyaç kredilerinde ortalama 1,51 oranında faizi uygulanıyor...
Enflasyon 39 yılın dibini gördü ve mayıs ayında tüketici fiyatlarıyla (TÜFE) yıllık yüzde 5,24 oldu. Üretici fiyatlarıyla da (ÜFE) yıllık yüzde -2,46 oldu.

MALİYE BAKANI'NIN İRADESİ
Bu durumda aylık yüzde 2,5, yıllık yüzde 30 gecikme zammı çok fahiş. Yukarıda bazı örnekler verdik. Günümüz ekonomik hayatında böyle bir faiz oranı yok. Nitekim geçtiğimiz günlerde Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de gecikme zammının bir miktar düşürülmesi gerektiğini söyledi.
Gecikme zammı oranının belirlenmesindeki etkenlerden biri de mükellefin daha yüksek getiri sağlamak amacıyla vergi borcunu ödememesinin önüne geçmek. Bugünkü oranlara baktığımızda, vergi ödemeyip faiz geliri elde etmek cazip değil.
Gecikme zammı ve gecikme cezası oranlarını belirleme yetkisi Bakanlar Kurulu'nda. Madem Maliye Bakanı'nın düşüncesi gecikme zammı oranının düşürülmesi yönünde, Bakanlar Kurulu bu yetkisini bir an önce kullanmalı.
Vergi borçları için uygulanan aylık gecikme zammı oranı yüzde 1,5, prim borçlarına ilk üç ay için uygulanan gecikme cezası yüzde 1, tecil faizi oranı da aylık yüzde 1 seviyesine indirilmeli.

İşyerleri sıfır oranlı emlak vergisi kapsamında değil
Emekliyim, oturduğum ve bir de kirada dairem var. Ticari faaliyeti olmayan işyerim için emlak vergisi muafiyetinden faydalanabilir miyim? Bugüne kadar ödediklerimi geri alabilir miyim? Ali Abidin Ören
Emeklilerin indirimli (sıfır oranlı) emlak vergisinden yararlanabilmeleri için Türkiye sınırları içinde 200 metrekareyi aşmayan tek konutları olması gerekiyor. Ancak bu durumda gelir getirmeyen işyeri olması halinde de tek konut için emlak vergisi ödenmiyor. İşyerleri için ise her halde emlak vergisi ödenmesi gerekiyor. İki konutunuz olduğundan konutlarınız için, işyerleri de kapsamda olmadığından işyeriniz için bu uygulamadan yararlanmanız söz konusu değil.

Hasarlı binanın yeniden yaptırılmasında kat maliklerinin onayı
İstanbul'da 32 daireli bir apartmanın sakinleriyiz. Binamız kırk senelik, çok eskidi ve depremden sonra  kuzeye bakan dairelerde korkulacak şekilde çatlamalar ve kolon çürümeleri başladı. Bu sebeple bir müteahhitle anlaşıp, müteahhidin de daire sahibi olacağı şekilde binayı yıktırıp yeniden yapılandırmak istiyoruz. Fakat bu aşamada bazı hukuki sorunlar çıkabilir diyenler var. 32 daire sahibinden birisi bile bunu kabul etmezse inşaat yapılamazmış. Bazılarına göre de kat malikinin yarıdan bir fazlası kabul ederse istenilen inşaat yapılabilirmiş, diğer itirazlar geçerli olmazmış. Bizim durumumuza açıklık getirecek fikrinize ihtiyacımız var. Nihat Eyüboğlu
Kat maliklerinden birinin bile itiraz etmesi halinde inşaat yapılamayacağı bilgisi yanlış. Daha önce bu konuda karar alınması için oybirliği gerekiyordu. Ancak Kat Mülkiyeti Kanunu'nun konuyla ilgili 19. maddesi 2007 yılında değişti. Böyle bir karar alınabilmesi için kat maliklerinin beşte dördünün rızası yeterli. Yani, 32 daireden 26 dairenin bunu kabul etmesi halinde sorun yok.
Bu çoğunluğun sağlanamaması halinde başka bir yol daha var. O da ortak yer ve tesislerdeki bir bozukluğun anayapıya veya bağımsız bir bölüme veya bölümlere zarar verdiğinin ve acilen onarılması gerektiğinin veya anayapının güçlendirilmesinin zorunlu olduğunun mahkemece tespit edilmiş olması halinde, bu onarım ve güçlendirmenin projesine ve tekniğine uygun biçimde yapılması konusunda kat maliklerinin rızası aranmaz.

HAYRET Devleti soymanın cazibesi
'DEVLETİ dolandırmanın da cazibesi mi olurmuş?' demeyin, oluyor... Devleti dolandırana, usulsüz para alana, zimmetine para geçirene uygulanan faiz öylesine komik ki... Sayıştay Kanunu'nun 64. maddesinde 1967 yılından bu yana var olan hükme göre, Sayıştay'ın yaptığı denetim ve yargılama sonucu usulsüz ödenen devlet parasının geri alınmasında uygulanacak faiz oranı, geri alınacak paranın yüzde 10'unu aşamıyor. Para ister beş yıl ister on yıl sonra geri alınsın uygulanacak toplam faiz, zimmet ve tazminine karar verilen miktarın yüzde 10'uyla sınırlı.

GÜNÜN SÖZÜ
'Başkalarının yolunda yürüyenler, ayak izi bırakmazlar.'
 (S. L. Braundon)