28 HAZİRAN 2009 PAZAR

Tuğçe Tatari Evliyagil tugce.tatari@aksam.com.tr

Oryantalist rezalet

2010 Kültür Başkentiyiz, pek muallaktayız ve ortaya bir şey çıkacağından da endişeliyiz. Henüz 2010'la ilgili umut verici bir duyumumuz da yok.. Neyse...
Bugünlerde Cannes'da 'Cannes Lions Uluslararası Reklam Festivali' yapılıyor. Dünyanın dört bir yanından reklamcıların katıldığı bir yarışma bu. Yarışma üç kategoriden oluşuyor. Aşamalardan biri de afiş (basın). Türkiye'yi temsilen bir afiş gönderilmiş. Bu bahsettiğimiz afiş; gönderilmeden önce Reklamcılık Vakfı'nın belirlediği jürinin huzurundan geçmiş ve 1. seçilmiş.

Afişin yaratıcıları; Grey Reklam Ajansı'ndan Metin Akın ve Önder Bayraktar. Afişin seçicileri; Atakan Sevgi- Güzel Sanatlar Saatchi & Saatchi Cevdet Kızılay- Yorum Publicis Uğur Çakır- Pars McCann Burçin Tortop-Alamet-i Farika Ali Göral- Alice BBDO Murat Işık-DDA.

Afiş katagorisinde verilmek istenen mesaj; 2010 Avrupa Kültür Başkenti İstanbul'un Avrupa'nın Kültür Başkenti olmasının yanı sıra en önemli eğlence merkezlerinden biri olduğu. Zaten Türkiye'de 1.'lik alan 'fikir harikası' afişin üzerinde 'Eğlencenin kökleriyle tanışın. Bu toprakların insanları nasıl eğleneceklerini hep bildiler. Eğlence İmparatorluğunun torunlarının bu tarihi mirası nasıl devam ettirdiklerini görün' yazmakta.
Şimdi sizler bu sayfada söz konusu afişi görüyorsunuz. O zaman benim sorularımı yanıtlayın. Bu afişte; sanatsal estetik var mı? Yaratıcılık var mı? Minyatürler, figürler, desenler Osmanlı'ya ait mi?
Hadi bu soruların hepsini bırakalım bir kenara da biraz yorum yapalım... Cannes'a giden bu afişte ben, transparan giyimli oğlanlar, padişaha bira ikram eden kadınlar ve buram buram oryantalizmden başka bir şey göremedim. Batılıların gözünde Doğu toplumları-ve haliyle- İstanbul denildiğinde, develer, güreş yapan adamlar, hamam, harem, cariye, padişahın kadınları, erkeklere kul köle hizmet eden işveli kadınlar gelir. Buna oryantalist bakış denir. Bu bakış da her zaman eleştirilmiştir. Çünkü soldan-sağdan duyduklarıyla oluşturdukları bir bakış açısıdır bu. Şimdi hal böyleyken bir grup reklamcının 'tasarladık' deyip ortaya bu afişi çıkartması, bir diğer reklamcı grubun 'seçtik' deyip bunu Cannes'a yollamalarına 'Kendi toplunu daha rezilce lanse edemezlerdi' denmez de ne denir?
2010 Kültür Başkenti İstanbul en iyi bu afişle mi tarif edilebilir! Ben bu durumu bir yere kadar yorumlayabilirim ama bu işin peşine düşecek ve bize rezaleti netleştircek tek kişi Hilmi Yavuz Hoca'dır. Hocam sizden ricam; lütfen bu konuya el atın!
PS: Cannes'da düzenlenen festival birkaç gün sürüyor. Her aşamanın ödül töreni başka bir gün yapılıyor. Ben yazıyı yazerken henüz afiş yani basın ödülleri verilmemişti. Ben de en az sizin kadar bu afişin ödül alıp alamayacağını merak ediyorum.

Kadın milleti aptal mı?
Mos Kuaför'ü bilmeyen yoktur. Muammer Yaprakgül, Orhan Bademli ve Sedat Kamaz isimli üç yakın arkadaşın yıllar önce kurdukları ve Türkiye'nin en büyük kuaför zinciri haline getirdikleri bir marka. Sedat Kamaz'ın vefatından sonra da başarıları devam etti. En pahalı ama en iyi iş çıkartan kuaförlerden biri. Muammer Yaprakgül ülke çapında topuzlarıyla ünlüdür. Özel bir geceye katılacak kadınlar onun önünde sıraya girer.
Geçenlerde şöyle bir olaya tanık oldum; Nişantaşı Mos Kuaför'de, Muammer Yaprakgül saç kesmekte. Yanına hoş bir hanım yaklaştı 'Muammer Bey, benim şu tarihte düğünüm var. Saçımı sizin toplamanızı istiyorum ama ondan önce vereceğiniz bir tarihte de model denemesi yapmak istiyorum' dedi.
Muammer Bey önünde oturan kadının saçlarını keserken duraksadı, yüzünde tuhaf bir ifade belirdi 'Beni mi deneyeceksiniz?' dedi. Daha kadın söze başlayamamıştı ki 'Hanımefendi, ben bu işi 40 küsur senedir yapıyorum, kendimi size denetecek halim yok. O gün gelirsiniz yaparım, gidersiniz' dedi.
Müthiş öfkelenmiş, karşı tarafın haddini aştığını düşünmüştü şüphesiz. İlk aklıma gelen 'Ne hazımsız'mış oldu. Bunca yıl bu işten bu kadar para ve şöhret kazan tek bir cümleyle yoldan çık 'kendimi denetmem' noktasına gel, hayret.
Sonra düşündüm, New York'ta ünlü bir kuaförle bu kadar konuşma şansınız bile olamaz. Kendimi onun yerine koyunca 'Acaba haklı mı?' dedim... Ama diğer taraftan bir topuza servet ödeyeceksin, o gün de düğünün olacak fakat önceden model denemek, 'bana ne daha çok yakışır?' diye düşünme şansın olmayacak. Ben bunları evir çevir düşünürken paylaştığım bir düz erkek mantığı 'siz kadın milleti gerçekten aptalsınız' oldu!

Entel şoför
Hıncal Uluç disiplinli yaşayan biri. Gün içinde nereye gideceği, kaçta gideceği ve ne yapacağı belli. Sekreteri Yasemin'in de yüksek disipliniyle günler öncesinden ajandası dolu.
Yine böyle yoğun bir günde Ortaköy'deki Ertekin'in restoranından çıkmış, kapıda şoförünü bekliyor, acelesi de var bir yere yetişmesi gerekiyor. Ama şoförü Ercan görünürde yok.
Aradan dakikalar geçiyor ileriden eli kolu dolu koşturarak gelen Ercan görünüyor. Uluç kızacak çünkü gideceği yere geç kaldı. Ercan yanına ulaştığında 'Nerdesin yahu?' sorusuna 'Sahafa gittim' yanıtı alıyor. Uluç, Ercan'ın elindeki kitaplara bakıyor, Kemal Tahir Külliyatı. 'Hıncal Bey yeni baskılarda bazı değişiklikler yapılmış o yüzden eski baskıları bulmuşken alayım dedim' diyor.
Hıncal Uluç'un o kadar hoşuna gidiyor ki bu durum geç kaldığını da unutuyor, kızgınlığını da.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.