AKÅžAM | CUMARTESI | 27 HAZÄ°RAN 2009, CUMARTESÄ°

Çocuğumla oyun oynamalıyım! Ama nasıl?

Oyun, çocuklara kim olduÄŸunu, neler yapabildiÄŸini ve etrafındaki dünya ile nasıl etkileÅŸime geçeceÄŸini öÄŸretir. Fakat oyunun çocuk geliÅŸimindeki rolü ebeveynler tarafından maalesef atlanabiliyor.

Biz anne-babalar, genellikle oyunun çocuklar için içgüdüsel bir ÅŸey olduÄŸuna inanırız, yani bir yetiÅŸkinin yardımı olmadan da çocuÄŸun kendi kendine oyun oluÅŸturabileceÄŸini düÅŸünürüz. Çok küçük çocukların kendi kendilerine spontan oyunlar baÅŸlattıkları doÄŸru, ama ÅŸunu bilmeliyiz ki; bir çocuÄŸun oyun yaratma konusundaki içgüdüsü, eÄŸer ebeveyn çocuÄŸun oyun yaratma sürecine katkıda bulunmuyorsa, yavaÅŸ yavaÅŸ yok oluyor... Bu nedenle de ebeveynlerin çocuklarıyla oyun oynaması çok önemli! Siz de; 'Al çocuÄŸum oyuncaklarını kendi kendine oyna!' demeden önce, Uzman Psikolog-Pedagog Sinem Olcay'ın önerilerine kulak verin.

BUNLARA DÄ°KKAT!
ÇocuÄŸunuzun liderliÄŸini izleyin:
ÇocuÄŸunuzla oyun oynamanın ilk adımı kendi fikrinizi empoze etmek yerine çocuÄŸunuzun liderliÄŸini, fikirlerini ve hayal gücünü takip etmektir. ÇocuÄŸunuza herhangi bir ÅŸey öÄŸretmeye çalışmayın. Onun yerine, çocuÄŸunuzun hareketlerini taklit edin ve onun size söylediklerini yapın. Kısa zaman sonra göreceksiniz ki, siz arkanıza yaslanıp ona kendi hayal gücünü deneyimleme fırsatı verdiÄŸinizde oyunla daha çok ilgilenmeye ve daha yaratıcı olmaya baÅŸlayacak.
Hızınızı ona uydurun:
Küçük çocuklar oyun oynarken, aynı aktiviteyi tekrar tekrar yapma eÄŸilimindedir. Çünkü çocuklar kendi becerilerine güvenmeyi baÅŸarabilmek için aynı ÅŸeyi pek çok kez tekrarlamaya ihtiyaç duyar. EÄŸer henüz hazır deÄŸilken yeni bir ÅŸeyi denemeye itilirlerse kendilerini yetersiz hissedebilir ya da hayal kırıklığına uÄŸrayıp ebeveynle oynamaktan vazgeçebilirler. O nedenle, oyunun hızını çocuÄŸunuzun temposuna uygun hale getirdiÄŸinizden emin olun. Hayal gücünü kullanabilmesi için ona bolca vakit verin. Sadece sıkıldığınız için onu zorlamayın. Oyunun temposunu çocuÄŸunuza uydurmak çocuÄŸunuzun dikkat süresini geniÅŸletecek ve tek bir aktiviteye belli bir süreliÄŸine odaklanmasını teÅŸvik edecektir.

Ä°puçlarına duyarlı olun:
ÇocuÄŸunuzla oynarken size verdiÄŸi ipuçlarını takip edin. EÄŸer yap-boz yapmakla ya da her hangi baÅŸka bir oyunla ilgilenmiyorsa, çocuÄŸunuzun yapmayı istediÄŸi bir aktiviteye geçin. Ona periyodik olarak yeni aktiviteler sunabilirsiniz ve ilgi gösterdiÄŸinde destekleyici ÅŸekilde ona karşılık verebilirsiniz. EÄŸer oynadığınız kart oyunu sinema bileti satmak, fırlatma oyunu gibi tamamen baÅŸka bir ÅŸeye dönüÅŸürse, endiÅŸelenmeyin.

Güç mücadelesine girmeyin:
Pek çok ebeveyn farkında bile olmadan çocuklarıyla bir rekabet iliÅŸkisi kurar. Oyun oynarken çocuklarına oyunu kuralına göre oynamayı ya da kaybetmeyi öÄŸretme gereÄŸi duyarlar ya da oyunda kendilerine düÅŸen kısmı o kadar iyi yaparlar ki, çocuÄŸun kendini yeterli hissedebilmesine fırsat vermezler. Oyunun temel amacı, onun kendini yeterli ve bağımsız hissetme duygusuna katkı saÄŸlamak, çocuÄŸa kontrol ve gücü ele almak için uygun fırsatı vermektir. Çocuklar yetiÅŸkinlerle etkileÅŸimlerinde bu ÅŸanslara çok az sahip olurlar. Oyun, kontrolü çocuÄŸa vermenin ve kendi kurallarını uygulamasının güvenli olduÄŸu tek zamandır. 

Fikirlerini ve yaratıcılığını övün:
Oyun oynarken onu yargılamayın, düzeltmeyin ya da onunla zıt gitmeyin. Önemli olan ÅŸey çıkan ürünün ne olduÄŸu deÄŸil, çocuÄŸunuzun yaratıcılığı ve deniyor olmasıdır. ÇocuÄŸunuzun fikirlerini, düÅŸüncelerini ve davranışlarını övmenin yollarını bulmaya çalışın. Odaklanma, kararlılık, problemi çözmek için çabalama, yaratıcılık, duygularını ifade etme, iÅŸbirliÄŸi yapma, motivasyon ve özgüven gibi birçok beceriyi övebilirsiniz.

Açıklayıcı yorumlar yapın:
Genelde ebeveynler oyun oynarken arka arkaya sorular sorar: 'Bu hayvan ne?', 'Kaç tane beneÄŸi var?' , 'Nereye gidiyor?' Böylece ebeveynler çocuÄŸun öÄŸrenmesine yardımcı olduklarını düÅŸünürler, ama bu yaklaşım genelde tam tersi etki yaratır. Çocuklar daha kapalı, sessiz ve özgürce konuÅŸma konusunda çekingen hale gelirler. Oyunuyla ilgili olduÄŸunuzu göstermek için çocuÄŸunuzun ne yaptığı hakkında destekleyici yorum ve açıklamalar yapmalısınız.

Problemi tek başına çözme becerisini teÅŸvik edin:
Bazen ebeveynler yardımcı olmaya çalışırken, çocukların nasıl problem çözüleceÄŸini ve kendi başına oyun oynanacağını öÄŸrenmesini zorlaÅŸtırırlar. Ebeveynin çok fazla yardım etmesi ya da iÅŸin tamamını üstlenmesi çocuÄŸun kendine güven hissini azaltır ve yetiÅŸkine bağımlılığı teÅŸvik eder. ÇocuÄŸunuza onun için yap-bozun tamamını yapacağınızı söylemek yerine, birlikte yapmayı önerin. Sadece ihtiyacı olan kadar destek verin ve yap-boz üzerinde çalışmaya devam etmesi için onu övün. Bir baÅŸarı hissi yaÅŸamasına imkan vermeyecek kadar çok yardım etmeyin.

OYUNLA Ä°LGÄ°LÄ° BÄ°RKAÇ UYARI
Oyun sırasında çocuÄŸunuzun uygunsuz ÅŸeyler yapacağı zamanlar olabilir. EÄŸer davranışı görmezden gelmeniz mümkünse, kafanızı çevirin ve çok çekiciymiÅŸçesine baÅŸka bir oyuncakla oynamaya baÅŸlayın. ÇocuÄŸunuz uygun bir ÅŸekilde davranmaya baÅŸlayınca ona yeniden ilgi göstermeye baÅŸlayabilirsiniz. EÄŸer davranış görmezden gelemeyeceÄŸiniz kadar kötüyse 'Oyuncaklarını atacaksan, oyunu durdurmamız gerekir' gibi bir cümleyle oyunu bitirin. Bazen ebeveynler çocuklarıyla oyun oynamaya direnç gösterirler, çünkü oyunu bitirmek istediklerinde büyük bir mızmızlanma yaÅŸanacağından emindirler. Bunun çözümü, çocuÄŸunuzu oyunun bitiÅŸine önceden hazırlamaktır. Oyun zamanının bitmesinden 5 dakika önce ÅŸöyle diyebilirsiniz: '5 dakika sonra ben oyunu bırakacağım.' Ä°tiraz ya da protestoları görmezden gelmeniz ve baÅŸka bir ÅŸeye odaklanarak çocuÄŸunuzun ilgisini kaydırmanız önemlidir.    5 dakika sonra 'Åžimdi oyunu bitirme zamanı. Seninle oyun oynamak çok hoÅŸuma gitti' demeli ve itirazları görmezden gelmelisiniz. ÇocuÄŸunuz daha uzun süre oynamak için sizi manipüle edemediÄŸini bir kez öÄŸrendi mi itirazlar yok olacaktır. Ayrıca, her gün düzenli olarak oyun vaktiniz olduÄŸunu fark edince, yarın yine sizinle oynayacağını bildiÄŸinden itiraz etmeye daha az ihtiyaç duyacaktır.

HÜLYA YILDIRIM

• • PaylaÅŸ |  Google    Live    Facebook    Twitter    Digg|      

• DiÄŸer Haberler