AKŞAM GAZETESİ | Deniz Gökçe | 2009-06-29
Skidelsky 'ağır' konuştu!
Daha önce yazmıştım. Bugün Keynes gene moda oldu. Akademik ortamda ve medyadaki tartışmalar sürekli Keynes'e referans verilerek yapılıyor. Eski kavgalar da yeniden gündeme geliyor. İlginç şekilde Keynes'in üç ciltlik en son biyografisini yazmış olan Robert Skidelsky de sonunda tartışmalara katıldı (10 Haziran 2009 Financial Times sayfa 9). Skidelsky açıklamaları ile destek paketlerinin, artan bütçe açıkları ve kamu borcunun etkisi konusunda Keynes'in pozisyonunu yeniden gündeme getirdi.
Skidelsky, 'John Maynard Keynes: The Return of the Master' adlı yeni bir kitap da yazmış bulunuyor ve kitap eylül ayında satışa çıkacak. Skidelsky ,Bilgi Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Soli Özel tarafından, ülkemize, konuşma yapmaya çağırılmıştı ve salı günü Bilgi Üniversitesi'nde konuştu.
Ülkemize ilk defa gelen Skidelsky son derece yumuşak yapılı, esprili, iyi konuşan, ve iyi dinleyen, alçak gönüllü, sevimli bir İngiliz Lordu! Rus asıllı olan Skidelsky ailesinin maden işlettiği yerde, 1939 yılında hayata başlamış, Çin'de büyümüş, 1941 yılında savaş ortamında Mançurya'dan Japonyaya ve oradan İngiltere'ye göç etmişler, Oxford'da eğitim gördükten sonra, ABD'de Johns Hopkins'te tarih hocalığı yapmış, sonra 1978 yılında İngiltere'de Warwick Üniversitesi'nde politik iktisat hocası olarak devam etmiş, şimdi de Rusya'da birçok kurumda danışmanlık hizmeti veren bir akademisyen. Gençliğinde İngiltere İşçi Partisi üyesi olmuş, sonra da Sosyal Demokrat Parti'nin kurucularından biri imiş, ama hepsinden ayrılmış, 1992 yılında Muhafazakar Parti'ye geçip, Lord ve yönetici olmuş, fakat oradan da ayrılmış. 1983-2000 arasında Keynes'in biyografisini yazmış ve dünya çapında tanınmış bir kişi.
Skidelsky ortalığa nasıl çıktı? 30 Mayıs 2009 tarihinde ünlü Harvard tarihçisi Niall Ferguson ile Nobel'li iktisatçı Paul Krugman medyada birbirlerine girmişti. Konu büyük bütçe açıklarının faizleri yükselterek, destek operasyonlarının reel büyüme etkisini büyük çapta sileceği ve elimizde sadece bütçe açıkları ve borç stoku artışı kalacağı, desteklerin büyük reel kazanç sağlamayacağı konusu idi.
Skidelsky yukarıdaki tartışmanın aslında çok eski olduğunu ve Keynes ile İngiltere Hazine'sinin temsilcileri arasında 1929-1930 arasında ayni tartışmanın geçtiğini hatırlatırken, Hazine'nin Keynes'e kamu kağıdı satarak finanse edilen harcamaların özel harcamaları eşit miktarda azaltacağını söylediğini, ama Keynes'in, bu doğru olsa, özel harcamanın etkisine de aynı gerekçe ile itiraz edilmesi gerektiğini ileri sürdüğünü, bu nedenle Hazine tezinin yanlış olduğunu söylediğini vurguluyor.
Skidelsky'ye göre Keynes farklı zamanlarda farklı modeller kullanılması gerektiğine inanıyordu. Ona göre bazen piyasalar klasik modellere uygun ve istikrarlı işleyebilirdi. Ama bazı zamanlarda da piyasa kötü çalışır ve kötü sonuçlara götürürdü. Piyasa çalışmadığı zaman da, aynen bugün yapıldığı gibi devletin özel önlemler alması gerekirdi. Yeni Keynesyen politikalar gerekebilirdi. Skidelsky'nin yorumuna göre, Keynes'in devrimi, kötü bilim ile iyi bilimin kavgası değildi. Kavga, durumun hangi tür durum olduğu belirlenirken, 'bad judgement' ile 'good judgement' arasında bir bir çekişme idi (judgement değerlendirme veya yargı olarak tercüme edilebilir) .
Bilgi Üniversitesi'ndeki konuşmasında bol bol 'Monetarizm', 'New Classical Economics', 'Rational Expectatrions' ve 'Efficient Markets' tez ve ekollerine, hatalı analizleri olduğu nedeni ile çatan Skidelsky, ekonomideki matematik ve istatistik modellemenin konuyu abarttığını, ekonomi eğitimine lisans düzeyinde, önce tüm sosyal bilimlerden ve felsefeden bilgi alındıktan sonra, ancak yüksek lisans düzeyinde geçilmesi gerektiğini savunuyor. Skidelsky, risk ile belirsizlik arasındaki farkı, Keynes'in bu kavrama verdiği önem nedeni ile sık sık gündeme getirdi.
Bu arada ben de sahibi olduğum Keynes Biyografisi ciltlerini yazara imzalatarak mutlu oldum: Teşekkürler Soli Özel!