30 HAZİRAN 2009 SALI

Metin Taş-Sezgin Özcan metin.tas@aksam.com.tr-sezgin.ozcan@aksam.com.tr

Yeni asgari ücret kim ne alacak?

Yarından (1 Temmuz'dan) itibaren uygulanmaya başlayacak yeni asgari ücret, 16 yaşından büyükler için 27 TL artışla brüt 693 TL'ye yükseliyor. 16 yaşından küçükler için ise 22,50 TL artışla 589,50s TL oluyor.
Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun 2008 Aralık sonunda aldığı kararla tespit edilen yeni asgari ücretler, yıl sonuna kadar geçerli olacak.
Asgari ücret üzerinden yapılacak yasal kesinti tutarları; 16 yaşından büyükler ve 16 yaşından küçükler ile kapıcılar için tabloda verilmiş olup, net asgari ücret tutarı 16 yaşından büyükler için 496,53 TL, 16 yaşından küçükler için 422,37 TL olacak.

Ancak bu tutarlara, asgari ücretlinin medeni durumuna göre hesaplanan asgari geçim indirim (AGİ) tutarları ilave edilecek. AGİ ile birlikte net asgari ücret tutarı; bekar asgari ücretli için 546,48 TL olurken, eşi çalışmayan evli asgari ücretli için çocuk sayısına göre 581,45 TL'ye kadar ulaşabilecek. AGİ eklenmiş net asgari ücret tutarları tabloda verilmiştir.

KAPICI ÜCRETİ NET 589,05 TL
Kapıcı ücretlerinden gelir ve damga vergisi kesilmiyor. Sadece yüzde 14 sigorta primi, yüzde 1 işsizlik sigortası primi kesiliyor. Buna göre, kapıcıların eline geçecek net tutar yarından itibaren 566,10 TL'den 589,05 TL'ye yükseliyor. Kapıcı ücretlerinden gelir vergisi kesintisi yapılmadığı için asgari geçim indirimi uygulanmıyor ve net asgari ücret tutarı değişmiyor.

PRİME ESAS KAZANÇLAR
Sigorta primi ve işsizlik sigortası primine esas kazancın alt ve üst sınırının tespitinde 16 yaşından büyük işçiler için belirlenen asgari ücret esas alınıyor. Alt sınır, asgari ücret; üst sınır ise asgari ücretin 6,5 katı. Buna göre, 1 Temmuz'dan itibaren prime esas kazancın aylık alt sınırı 693 TL, üst sınırı 4.504.50 TL oluyor.
Asgari ücretteki artışa bağlı olarak, ödenecek sigorta primleri, borçlanma tutarları, isteğe bağlı sigorta primleri ve genel sağlık sigortası primleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından uygulanacak idari para cezaları da yarından itibaren artıyor.

BORÇLANMA PRİMLERİ
Başta doğum, askerlik ve yurtdışı hizmet borçlanması olmak üzere borçlanma primleri, prime esas kazanç alt sınırı ile üst sınırı arasında kalmak üzere, sigortalının kendisi tarafından belirlenen prime esas kazanç üzerinden yüzde 32 oranında hesaplanıyor. 1 Temmuz-31 Aralık 2009 tarihleri arasında yapılacak borçlanmaların her bir günü için ödenecek prim tutarı en az 7,39 TL, en fazla 48,15 TL olacak.

İSTEĞE BAĞLI SİGORTA PRİMLERİ
İsteğe bağlı sigortalılar, prime esas kazanç alt sınırı ile üst sınırı arasında kalmak üzere, kendileri tarafından belirlenen prime esas kazanç üzerinden yüzde 20 malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları, yüzde 12 genel sağlık sigortası primi olmak üzere toplam yüzde 32 oranında prim ödüyorlar. Asgari ücretteki artışa bağlı olarak 1 Temmuz-31 Aralık 2009 tarihleri arasında ödenecek aylık isteğe bağlı sigorta primi en az 221,76 TL olacak.

GENEL SAĞLIK SİGORTASI PRİMİ
Herhangi bir sosyal güvencesi olmayıp aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden az olanlar, Yeşil Kart Kanunu kapsamında sağlık hizmeti alıyorlar.
Aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık tutarının asgari ücretin üçte birinden fazla olması halinde ise gelir durumuna göre kademeli olarak belirlenen prime esas kazanç tutarı üzerinden yüzde 12 oranında prim ödenerek sağlık hizmeti alınabiliyor.

Yeni asgari ücrete göre, aile içindeki gelirin kişi başına düşen tutarı;
l Asgari ücretin üçte birinden asgari ücrete kadar olanlar 27,72 TL,
l Asgari ücretten asgari ücretin iki katına kadar olanlar 83,16 TL,
l Asgari ücretin iki katından fazla olanlar 166,32 TL, genel sağlık sigortası primi ödeyerek, sağlık hizmeti alabilecekler.

Beşinci yılın izin süresi
17.06.2004 tarihinden itibaren aynı işyerinde aralıksız olarak çalışmaktayım. 17 Haziran 2009 tarihinde beş yılımı doldurdum. Bu yıl ücretli izin süremi 14 iş günü mü yoksa 20 iş günü mü olarak kullanacağım? Serdar Özkan
Yıllık ücretli izne hak kazanmak için işe başlanılan tarihten itibaren en az bir yıl çalışmış olmak gerekiyor. Birinci yılın sonunda birinci yılın iznine hak kazanılıyor. Birinci yılın iznine hak kazanıldığı tarihten itibaren ikinci yılın iznine hak kazanmak için gereken süre başlıyor. 17.06.2004 başlangıcıyla 17.06.2009 tarihinde beşinci yılınız dolmuş ve bu tarihten itibaren beşinci yılın iznine hak kazanmış oluyorsunuz. Dolayısıyla 17 Haziran 2009'dan sonra kullanacağınız izin beşinci yılın izni. Yasaya göre, bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) hizmet süresi olanların 14 iş günü izin hakları var. Buna göre bu yıl kullanacağınız beşinci çalışma yılınıza ait izin süreniz 14 iş günüdür.

İŞTE KALEM KALEM YASAL KESİNTİLER (TL)
01.07.2009       16 Yaşından      16 Yaşından     Konut
31.12.2009 Dönemi Büyükler Küçükler Kapıcıları
Brüt Asgari Ücret 693,00 589,50 693,00
SSK Primi İşçi Payı (%14) 97,02 82,53 97,02
İşsizlik Sigortası İşçi Payı (%1) 6,93 5,90 6,93
Gelir Vergisi Matrahı 589,05 501,07                  -
Gelir Vergisi (%15) 88,36 75,16                  -
Damga Vergisi (%06) 4,16 3,54                  -
Kesintiler Toplamı 196,47 167,13 103,95
Net Asgari Ücret 496,53 422,37 589,05

ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ DAHİL NET ASGARİ ÜCRET TUTARLARI (TL)
Medeni Asgari AGİ Durum Geçim Dahil Net
İndirimi Asgari
Tutarı Ücret
Bekar 49,95 546,48
Evli eşi çalışmayan ve çocuksuz 59,94 556,47
Evli eşi çalışmayan ve 1 çocuklu 67,43 563,96
Evli eşi çalışmayan ve 2 çocuklu 74,93 571,46
Evli eşi çalışmayan ve 3 çocuklu 79,92 576,45
Evli eşi çalışmayan ve 4 çocuklu 84,92 581,45
Evli eşi çalışan ve çocuksuz 49,95 546,48
Evli eşi çalışan ve 1 çocuklu 57,44 553,97
Evli eşi çalışan ve 2 çocuklu 64,94 561,47
Evli eşi çalışan ve 3 çocuklu 69,93 566,46
Evli eşi çalışan ve 4 çocuklu 74,93 571,46

AKLINIZDA BULUNSUN
Sigortalı çalışmalarının tespitinde tanık ifadesi
RESMİ belge ve yazılı delillerin bulunmaması halinde, somut bilgilere dayanması, inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanlarının bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sigortalı çalışmaların tespiti mümkün.

GÜNÜN SÖZÜ
'Kazanmadan önce hak ettiğinize inanın.' Mike Ditka '

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.