AKŞAM GAZETESİ | Deniz Gökçe | 2009-06-30

Sıra OECD tahminlerinde!

Bu hafta Dünya Bankası, OECD ve IMF gibi uluslararası kuruluşlar peş peşe 2009 ve 2010 için çeşitli ülkelerin ve dünyanın reel büyüme performansı konusunda tahminler üretmekte ve yayınlamaktalar.
İlk açıklama yapan tahminci Dünya Bankası dünya geneli için 2009 yılında eksi % 2.9 reel daralma  beklentisi ve 2010 yılında ise artı 2.0 büyüme beklentisi ilan etmişti.

Dünya Bankası satın alma gücü paritesi kökenli ağırlıkları kullandığı zaman ise dünya genelinde 2009 için eksi % 1.7 daralma ve 2010 için ise % 2.8 pozitif büyüme beklentisi açıklamıştı.
Dün açıklama yapan OECD ise sadece OECD üyeleri verilerini kullanarak (OECD ülkelerine Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin eklenerek ve böylece dünya ekonomisinin yüzde 81 kadarının verilerine dayanılarak) ve satın alma gücü paritesi ağırlıklarını kullanarak, 2009 yılında eksi % 2.2 daralma ve  2010 yılında da artı % 2.3 pozitif büyüme öngörüsü yapmakta.
Görüldüğü gibi yapılan her tahmin bir önceki tahminden biraz daha karamsar ve tahmin verileri farklılığı nedeni ile de biraz farklı ama, dünya ekonomisinin 2009 sonrasında pozitif büyüme sergilemesi sonucu tüm tahminlerden çıkmakta.

2008 Kasım ayından bu yana yapılan tahminlerin hep biraz daha kötümser çıkması normal. Kriz ekonomileri aşağıya çekerken ve veri artarken, tahminler zaman dizisi olarak bakıldığında kötüye gidecek, ancak tersine dönüş başladıktan sonra da, bu sefer peş peşe daha iyimser tablo sergileyen tahminler gündeme gelecek. Şu anda birçok ülke dibe yaklaştı ve bir süre sonra da tahminlerde değişme gerçekleşecek.
Biz bu sütunda hep önce ABD iyileşecek, sonra Avrupa'nın büyük ekonomileri ve sonra da Türkiye şeklinde bir süreç gündeme getirmiştik.
2009 ve 2010 için Dünya Bankası ülkemizde sırası ile % eksi 5.5 ve artı % 1.5 tahmini vermişti ve  bu verileri yayınlamıştık.
OECD ise 2009 için ülkemizde eksi % 5.9 ve 2010 için artı % 2.6 veriyor.
Türkiye içindeki tahminciler ise, yakında yani gelecek hafta resmen açıklanacak 2009 birinci çeyreği için yüzde 10 üzerinde çift sayılı bir daralma ve 2009 tüm yılı için ise eksi %  5-6 arası bir daralma beklemekteler. 
Özetle; Türkiye açısından konsensus 2009 yılı sonrasında toparlanma geleceği. 

Bunun olabilmesi için önce ABD'den iyi veriler gelmesi gerek. ABD için Dünya Bankası 2009 yılında % eksi 3.0 ve 2010 için artı % 1.8 vermekte.
OECD ise ABD için 2009 yılında eksi % 2.8 ile daralma ve 2010 yılında pozitif  % 0.9 büyüme tahmini vermekte. Çeyrekler itibarıyla tahmin yapan ABD Merkez Bankası ise 2009 üçüncü çeyreğinden itibaren küçük de olsa pozitif tahmin veriyor.
Bizim açımızdan esas önemli olan ise Almanya ve diğer büyük Avrupa ekonomileri. Almanya için OECD  2009 yılında eksi % 6.1 daralma ve 2010 yılında ise artı % 0.2 ile toparlanma vermekte.
Diğer büyük Avrupa ekonomisi Fransa ise tahminlerde daha iyi durumda. OECD verilerinde Fransa 2009 yılında eksi  % 3.0 daralacak, 2010 yılında ise artı % 0.2 büyüme tahmini var.

Özetle krizi çıkartan ABD daha Ekim 2008 tarihinde Bush ve Obama'nın seçim öncesi uzlaşması ile dev mali (bütçe ve borç) ve finansal (para arzı genişlemesi) önlemlerini çabuk aldığından, herkesten önce toparlanacak ve daha az büyüme kaybı yaşayacak. Buna karşılık anlaşamayan Avrupa ise geriden gelecek ve daha büyük hasar yaşayacak. Bizim açımızdan da 2009 yılı sonrasında toparlanma gelecek ama 2009 tahribatı da güçlü olmakta ve çok da hızlı bir toparlanma olmayabilir. Çünkü biz 2007, 2008 ve 2009 seçim yıllarını kavga ile geçirdik ve bunun ekonomiyi global krize ek olarak zora sokması da gayet normal.