02 TEMMUZ 2009 PERŞEMBE

Ahmet İnam ahmet.inam@aksam.com.tr

Din eğitimi ve İslam

Din eğitimini nasıl gerçekleştirmeli? Bir kez dinin maneviyat boyutunu anlatmak gerek. Maneviyat boyutu sadece kitab” sözlerle olmuyor. Çünkü maneviyat, yaşanarak, ru be ru (yüz yüze) ilişkilerle oluşturulabilir. Bu maneviyatın ve ilah” gücün, o ulvi olanın, o yücenin, o sonsuzun işaretini bize verebilecek insanlara ve atmosfere ihtiyaç vardır. Şimdi siz sınıf ortamında belli saatlerde okunması gereken bir kitapla, büyük ölçüde asabi ve kompleksli bir hocayı bu çocukların önüne getirirseniz, 'susun, gülmeyin, bağırıp çağırmayın, bu günah, bu ayıp, bu yasak' derseniz, bu manevi gücü anlatamazsınız.
Benim gerçekten genç bir öğrenci olarak, büyük metafizik heyecanlarım varsa, 'Ötede ne var?', 'Sonrası ne olacak?', 'Yaşamın manası ne?' gibi sorularla yoğrulmuşsa ruhum; bana heyecanlarımla birleşmemiş, kupkuru 'bu budur', Hazreti Muhammedimizin savaşları, hadisleri bunlardır', 'şu sureleri ezberleyeceksiniz' gibi yanıtlar içeren, manevi aşktan ve heyecandan soyutlanmış kupkuru bir din öğretimi vermeye kalkarsanız, bana da dine de zarar verirsiniz.
İnansın inanmasın, inanan insanın, inanmanın nasıl bir şey olduğunu çocuğa anlatmak gerek. 'Bak evladım' inanmak böyle bir şeydir. Maneviyat şöyledir. Bu maneviyat öyle bir yoldur ki, bu yolda, bu sonsuz gücü (Tanrı'yı, Allah'ı ne derseniz deyin!) aramanın değişik yolları vardır. Biz de, kendi dinimiz içerisinde, bu yollardan birindeyiz ama inanmanın daha farklı yolları da olabilir. Hatta aynı yolun içersinde daha ara yollar da olabilir: Böylesine yüce bir iştir inanmak. Bu duyarlılığı, bu anlayışı, bu ruhu uyandırdığımız zaman hiç korkmayalım, çünkü o, aşkın varlığa nasıl inanırsa inansın, hangi dine mensup olursa olsun karşı tarafı anlayabilecektir.
Yunus'un o sözünü hiç unutmam 'aşk gelecek cümle eksiklikler biter' diyor. O aşk çok sahici bir aşktır. Bu işlerle ilgili ilahiyatçılarımızı düşündüğümüzde, ilahiyatçılarımızın bir kısmını ben, tanıdıklarım açısından söylüyorum, çok pozitivist buluyorum. Ve inanılmaz bir rasyonel gözlükle bakarlar dine. Rasyonellik ve pozitif düşünce, din” konularda, ancak aşkla beslenirse anlamlıdır. Böylesine yüce sonsuzla kurulan bir ilişkinin akıl gibi sınırlı bir desteğe ihtiyacı olduğunu düşünmek, bence Batılı'nın oyununa gelmekten başka bir şey değil. Çağın aklından ve biliminden nasibini alabilmiş, farklı düşüncelere açık, farklı dinlerin tecrübesini fark edebilen, o donanımla kendini donatmış, İslam aşıklarına ihtiyaç var. Ahmet Yesevi'nin dervişleri bütün Anadolu'da bu ruhu yaymış insanlar, arkada bütün Horasan erenlerinin büyük bir aşkı var.
Dini akl” olarak, sadece akl” olarak anlatmanın çok akli bir yol olmadığını düşünüyorum. Yaşanarak ve büyük bir heyecanla, imanla öğrenilir, çünkü iman akıldan daima daha fazladır. Eğer onu akılla sınırlandırmaya çalışırsanız, çok tuhaf bir durumla karşılaşırsınız. Ve içinden çıkılmaz durumlara düşersiniz.
Tümüyle akıla dayanmadığı, şuradan belli: İlah” bir mesajla irtibat halindesiniz. vahyi akla indirgemeye çalışmak, vahyin bütün manasını ortadan kaldırmaktır. İslamın ihyasında, yeniden canlandırılmasında, o basmakalıp düşüncelerden ve tavırlardan kendimizi kurtarabilmek için, bir mana da egzistansiyel boşluğa ihtiyacımız vardır. Kendimizi muallakta hissetmek, tekrar dirilebilmek için gereklidir. Zaten tasavvufta da bu yaşanan bir şeydi. İnsan eğer bu maddi dünyanın kalıpları içine kendini sıkıştırıp oralardan birtakım arayışlar içine girer de büyük şoklar ve büyük manevi krizlerle yüzleşmeler yaşayamazsa, kokuşmuşluğundan kurtulamaz. Bir organizmanın canlanmasında şok çok önemlidir. Oysa, İslam sürekli bir hınç ve bir intikam içine düşüyor. Hınç, insanın özgür düşünmesini, bağımsız düşünmesini, manevi alanla temasa geçip o aşkı yaşamasını engelleyen çok berbat bir duygudur.
Mana alemi, dinlerin tekelinde değildir. Bir dindarın bunu kabul etmesi çok zordur. Ama etmeli. Mana alemini yaşamanın değişik yolları vardır, ilim aşkıyla da yaşanır, hakikat diye bir şeye inanırsanız, sonsuza inanırsanız. Sanat ve felsefe yoluyla da. Dindeki manevi aşkı yaşayabilen örnek insanlar bu aşkı gençlere aktaracaklar, örnekler göre göre iç insan, manevi insan sayısı artacak.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.