03 TEMMUZ 2009 CUMA

Serdar Akinan

Şeker gibi küreselleşme

Multinational Monitor adlı bir dergi 2008 yılının en kötü şirketlerini seçti.
Bir numara AIG...
Dünyanın içine düştüğü ve hayırlara vesile(!) olmasını beklediğimiz küresel finansal krizin nedeni olarak görülen AIG.
İki numara kim dersiniz?
Cargill...
Türkiye'de uğruna kanunlar çıkartılan, Beyaz Saray'da konuşulacak onca dev siyasi mesele varken Başbakan Erdoğan'a, 'Hallet bizim şu Cargill'in işini' dedirten dev Amerikan şirketi...
Robert Weissman'ın kaleme aldığı yazıda Cargill neden en kötü ikinci şirket seçilmiş?
'Aşırı kar yapma dürtüsü ve fakir ülkelere sattığı temel gıda ve tarım ürünlerinin fiyatlarını yukarı çekmesi, spekülatif işlemler yaparak; değişik gıda ürünlerine yönelik talebi sürekli artırmak ve dünya gıda üretim düzenini altüst etmek.'
Listede Türkiye'de de faaliyet gösteren Roche, Del Monte, Philip Morris gibi birçok şirketin adı geçiyor.
Ve listeye girme nedenleri insanlık suçu gibi...
Mesela Roche'la ilgili şu cümle bile başlı başına ibretlik:
'İnsan hayatını doğrudan etki-leyen AIDS ilacı Fuzeon'dan 2007 yılında 266 milyon dolar kar eden şirket, 'Roche'un işi insan hayatını kurtarmak değildir' açıklaması yapmış.
Bir ilaç şirketinden beklenen de kar etmesi zaten!..
Ama Türkiye açısından asıl mühim konuya dönelim.
Cargill, malum, defalarca yazıldı çizildi.
Cargill, Amerika'nın en büyük ilk 15 şirketinden birisi.
Bir aile şirketi ve halka açık değil.
Türkiye'de 280 civarında çalışanı var.
Özel düzenleme ve kota imtiyazları tanınarak ülkemize giren Cargill, doğal olup olmadığı halen tartışılan mısırdan şeker üreterek yılda 170 milyon dolar kar elde ediyor.
Fabrikasının üzerinde oturduğu tarım arazisine ilişkin çıkartılan 'özel kanunları' ve süreçleri kamuoyu yakından biliyor.
Fabrikanın gerek üretim için kullandığı sular gerekse de üretim sonrası ortaya çıkan atık sular nedeniyle o bölgedeki tarımın; organik tarımın yakında ne hale geleceğini bilen, araştıran, yazan çizen var mı?
Dünyada tüm devletler koruma politikalarıyla şeker kotası belirlerken bizim memlekette bu biraz farklı...
Bakın Şeker-İş Sendikası ne diyor?
'Yabancı ülkelerde NBŞ (Nişasta Bazlı Şeker) kotaları Türkiye kadar yüksek değil. Son iki yılda yüzde 2'nin üstüne çıkan AB NBŞ kotası, ortalamada yüzde 4.6'ya tekabül etmektedir. Buna rağmen ülkemizdeki satış fiyatı diğer ülkelerin iki katı civarında olduğundan kar oranları yüzde 300'ün altına düşmeyen NBŞ üreticilerinin bu rant hırsı, Türkiye'yi yıllardır adeta bir NBŞ cennetine çevirmektedir.'
Pancar sektörünün ise ruhuna el Fatiha...
Pancar tarımı ve pancar şekeri sektörü yılda ülkemize 3 milyar dolar katma değer yaratıyor.
Pancar, taşımacılık sektörüne yılda 25 milyon ton iş hacmi sağlıyor.
Doğrudan ve dolaylı 10 milyon insanın da ekmek kapısı...
Hükümet ne yapıyor?
Köküne kibrit suyu...
Mesela Fransa ne yapıyor şu anda bili-yor musunuz?
Özel sektörün elindeki şeker fabrikalarının büyük çoğunluğunu koope-ratiflere devrediyor ve 2007/2008 döneminde çiftçilerin hisse oranını yaklaşık yüzde 62'ye yükseltiyor.
Davos'a Sayın Başbakan'ın 'One minute'ü damgasını vurdu ama Davos'taki asıl mesele de kaynadı gitti.
Dünya korumacılığa gidiyor...
Haberiniz ola efendiler...
Dev şirketlerin dümen suyundan çıkmayan iktidarlara oy vererek en fazla bu ülkeyi ve çocuklarınızın geleceğini pazarlarsınız.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.