03 TEMMUZ 2009 CUMA

Deniz Gökçe deniz.gokce@aksam.com.tr

Kriz kadın istihdamını artırıyor...

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi 'betam''da, Dr. Seyfettin Gürsel, Dr. Gökçe Uysal Kolaşin ve Alper Dinçer tarafından yapılan araştırmada krizin kadın istihdamında önemli değişiklikler yarattığı ve kadın istihdamı artarken bunun büyük çapta hizmet sektöründe gerçekleştiği, kendi hesabına çalışan kadın sayısında da artış olduğu gözlemleniyor.

Bu konudaki araştırma raporuna 'betam'dan ulaşılabilir. Raporun özetini aşağıya alıyoruz. Rapor önemli bir sosyal değişime işaret ediyor!
'Erkek istihdamı Aralık 2007-Aralık 2008 döneminde 160 bin kişi azaldı ve Eylül 2008'den beri erkek istihdamı yıllık bazda gerilemeye devam ediyor. Küresel kriz ve Türkiye'nin içinde bulunduğu ekonomik koşullar dikkate alındığında erkek istihdamındaki azalış şaşırtıcı değil. Ancak aynı dönemde, yani Aralık 2007-Aralık 2008 aralığında kadın istihdamı 250 bin kişi artış gösterdi. Özellikle kadın istihdam artışının Temmuz 2008'i takip eden dönemde hızlandığı gözlemleniyor. Kadın istihdamının kriz ortamına rağmen hızla artmaya devam etmesi daha önceki araştırmalarımızda dikkat çektiğimiz 'ek çalışan etkisine' bağlı.
Kadınların istihdam artışının ekonominin hangi alanlarında gerçekleştiğine bakıldığında hizmet sektörünün ağırlığı göze çarpıyor. TÜİK verileri, kadın istihdamında Aralık 2007-Aralık 2008 dönemindeki 250 binlik artışın 243 bininin hizmet sektöründe olduğunu ortaya koyuyor. Buna paralel olarak kadınların sanayide istihdam artışının çok sınırlı kaldığı dikkat çekiyor. Yine de kriz döneminde sanayide kadın istihdamının 12 bin kişi artmış olması ilginç. Haziran 2008'den itibaren yeni işe giren kadınların sigorta primlerinin devlet tarafından karışlanacak olmasının bu artışta etkili olup olmadığı araştırılmaya değer.
Erkeklerde istihdam azalışı ise tümüyle sanayi sektöründe gerçekleşmiş bulunuyor. Erkeklerin sanayide istihdamı aynı dönemde 216 bin kişi düşerken hizmetlerdeki sınırlı erkek istihdamı artışı bu düşüşü telafi etmekten çok uzak .
Kadın istihdamındaki artışın önemli bölümünün kendi hesabına çalışanlarda gerçekleştiği görülüyor. Kendi hesabına çalışan kadınlar son bir yılda 136 bin kişi; ücretli ve yevmiyeli çalışan kadınlar 101 bin kişi arttı. Burada belirtilmesi gereken nokta, kendi hesabında çalışan kadınlardaki yıllık artış oranının Ağustos 2008'den itibaren hızla yükselerek yüzde 86 seviyesine ulaşmış olması. Ücretli ve yevmiyelilerdeki artış oranı ise kriz öncesi eğilimini korumaya devam ediyor.
Kendi hesabına çalışan kadın istihdamındaki artış, kriz yüzünden işgücüne katılan kadınların önemli bir bölümünün evlere temizlik işlerine gitmek, bakıcılık yapmak veya evde ürettikleri malları satmak gibi ekonomik faaliyetlere giriştiklerini gösteriyor. Bu işlerin tamamına yakını ise kayıtdışı gerçekleştirilmekte. Kendi hesabına çalışan kadın istihdamındaki artış 136 bin kişi iken, kendi hesabına kayıtdışı çalışan kadın istihdamındaki artış 121 bin kişi.
Erkeklerde, kriz öncesi dönemde, ücretli ve yevmiyeli çalışanlar hızla artarken kendi hesabına çalışanlar azalmaktaydı. Başka bir ifade ile esnaf olarak adlandırılan çalışanlar ekonomideki dönüşüme paralel olarak tasfiye olmakta ve yerlerini ücretli çalışanlara bırakmaktaydılar. Ancak, krizi takip eden dönemde bu dönüşümün durmakta olduğu gözlemleniyor. Erkeklerde kendi hesabına çalışanlardaki azalma yavaşlarken ücretli ve yevmiyelerdeki artış durdu ve azalışa döndü.
Genel olarak, erkeklerde hem kendi hesabına çalışanlarda hem ücretli ve yevmiyeli çalışanlarda yıllık bazda istihdam gerilemesi devam ediyor. Bu gerilemenin büyük kısmı ücretli ve yevmiyeli çalışan erkek sayısındaki 142 bin kişilik daralmadan kaynaklanıyor. 2008 Kasım ve Aralık dönemlerinde bu kategoride istihdam kayıplarının hızlandığı dikkati çekiyor.'

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.