03 TEMMUZ 2009 CUMA

Deniz Gökçe deniz.gokce@aksam.com.tr

Chrysler şirketi sendikanın oluyor!

ABD ve Avrupa'da hüküm süren otomotiv krizini sona erdirmek için gösterilen çabalar belli bir sona yaklaşmaya başladı. İlk olarak ABD'nin üç büyük otomotiv kuruluşundan en küçüğü olan Chrysler için mutlu son gözüktü. İlginç olan ise şirketin çoğunluk hisseleri sendikanın olacak!
1925 yılında Chrysler Corporation olarak kurulan şirket 1998 yılında Alman Daimler-Benz tarafından satın alınmıştı ve 1998 - 2007 yılları arasında Daimler Chrysler AG olarak faaliyetine devam etti. 2007 yılı ağustos ayında Chrysler Grubunun % 80,1'i Amerikan Cerberus Capital Management yatırım şirketine satıldı.
Şirket Chrysler markası dışında, 1928 yılında düşük fiyat kademesinde Plymouth ve orta fiyat kademesinde de DeSoto markalarını üretmeye başlamıştı. Aynı yıl Dodge otomobil şirketi satın alındı. Dodge otomobilleri yanında Dodge ve Fargo kamyonları pazara sunuldu. 1955 yılında Imperial ve 1960'da Valiant üretilmeye başlandı. Bugün dünya pazarlarına sunulmakta olan markalar Dodge, Jeep ve Chrysler. Ayrıca Hindistan'ın Tata Motors Ltd şirketi ile de işbirliği yapılmakta. Tata'nın küçük elektrikli kamyonetleri Chrysler tarafından pazarlanmakta.
2008 ekonomik krizinin ortaya çıkması tüm ABD otomotiv kuruluşları gibi Chrysler'ı de güç duruma soktu. 24 Ekim 2008 tarihinde Chrysler yönetimi Kasım ayı itibarıyla çalışanlarının % 25'ini işten çıkaracağını açıkladı. 17 Aralık 2008'de ise ABD'deki tüm tesislerin kapatılacağının ilan edilmesi sonrasında Başkan Bush, GM ve Chrysler için 17,4 milyar dolarlık bir yardım paketini yürürlüğe koydu. 30 Mart 2009 günü Beyaz Saray, Chrysler için 6 milyar dolarlık ikinci destek paketini devreye sokacağını söylerken, şirketin nisan ayı sonuna kadar FIAT ile anlaşmaya varmasını şart koştu. 20 Ocak 2009'da FIAT ile yapılan anlaşmaya göre, FIAT tarafından Chrysler üretim tesislerinin küçük araçlar yapması için gerekli teknik bilgi verilecek ve FIAT'ın dünya çapında pazarlama ağından istifadesi sağlanacak, buna karşılıkta Chrysler hisselerinin % 35'i FIAT'a geçecekti.
Sonunda 27 Nisan 2009 tarihinde Daimler AG kendisinde kalan %19,9 hisseyi Cerberus Capital Management'e bedelsiz olarak devretti ve emekli fonuna da 600 milyon dolar ödemeyi kabul etti. 30 Nisan 2009'da Chrysler, ABD İflas Yasası'nın 11. Bölümü'ne göre, reorganizasyon için iflas koruma başvurusunda bulunurken, FIAT'ın şirketin % 20 hissesini devir aldığını ilan etti. İflas koruma başvurusunun yapıldığı mahkemenin kararına göre Chrysler 29 Ağustos 2009'a kadar (120 gün içinde) bir reorganizasyon planını mahkemeye sunacak. 4 Mayıs gününden mahkeme sonuçlanıncaya kadar Chrysler'in tüm üretim tesisleri kapanacak. Bu süre içerisinde çalışanlara ücretlerinin % 80'i ödenecek ve hiç kimse işten çıkarılmayacak.
Bir Beyaz Saray yetkilisinin açıkladığına göre ABD hükümeti, iflas işlemlerinin yürütülmesi için önce 3,5 milyar dolar, sonrada tüm reorganizasyon işlemlerinin tamamlanmasına kadar 4,5 milyar dolar olmak üzere toplam 8 milyar dolarlık bir destek sağlayacak. ABD tarafından sağlanan bu desteğe ek olarak Kanada hükümeti de 2 milyar dolarlık bir ödemede bulunacak.
Chrysler'in 6,9 milyar dolar tutarındaki borçlarının üçte ikisinden daha fazlasının silinerek 2,25 milyar dolarlık bir ödemeyle yetinmeye, başta J.P.Morgan, Morgan Stanley, Goldman Sachs ve City Group olmak üzere alacaklı bankalar ve mali kurumlar rıza gösterdiler. Ufak bir bölüm ise bu anlaşmaya uymayarak dava yoluna gitti. Ayrıca şirketin tüm garantileri de ABD hükümeti tarafından üstlenildi.
Reorganizasyon 120 gün içerisinde başarıyla tamamlandığında yeni kurulacak şirket hisselerinin % 20'si FIAT'a ( hükümet borçları ödendiğinde bu pay % 35'e kadar yükselebilecek), % 8'i ABD ve % 2'si Kanada hükümetlerine, % 55'i ise sendikaya ait olacak (UAW) . Yönetim Kurulu'nda üç FIAT, beş ABD hükümeti ve bir tane de sendika temsilcisi yer alırken, fiili yönetim FIAT tarafından üstlenilecek. Çalışanların büyük bir şirkete, bu oranda ortak olması, ABD tarihinde bir ilk olacak.
Chrysler'in kısa sürede krizden çıkma olasılığının belirmesi, mayıs ayı sonuna kadar kendi kurtuluş planını hükümete sunacak olan GM için de bir ümit ışığı olmakta. 1929 büyük ekonomik bunalımından beri bir ABD Başkanı'nın ilk defa özel teşebbüsün sorunlarıyla mücadele etme zorunda kalması ve Federal Hükümet'in olanaklarını seferber etmesi, ve sonuç elde edilmesi, Obama için erken bir kriz ortamı başarı girişimi olmakta.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.