AB'ye uyum yasası dendi AB direktifleri makas yedi

Özel İstihdam Bürolarıyla kiralık işçi döneminin Avrupa Birliği'ne (AB) uyum yasası çerçevesinde yapıldığı söylenirken, TBMM'de kabul edilen yasada AB'nin işçinin lehine olan maddelerin makaslandığı ortaya çıktı. AB'de 'kiralık işçinin daimi işçiyle aynı ücret, çalışma süresi , mesai ve tatillere sahip olacağını' düzenleyen 3 ve 5. maddeler Türkiye'de makaslandı...

İşçi kesiminin 'modern kölelik' diye karşı çıktığı, işverenlerin ise 'yükümüz azalacak' diye desteklediği Özel İstihdam Büroları ya da kiralık işçi yasası gündeme damgasını vurmaya devam ediyor. AK Parti'nin, Avrupa Birliği'ne (AB) uyum adı altında yapıldığını söylediği, özel istihdam büroları eliyle işverenin işçi kiralamasına dönük düzenlemede, AB'nin ilgili direktifinin işçi lehine olan hükümlerinin by-pass edildiği ortaya çıktı. Kiralık işçinin sosyal güvencelerini garanti altına alan AB Direktifi'nin, 'kiralık işçinin, daimi işçiyle aynı ücret, çalışma süresi, mesai ve tatillere sahip olacağını' düzenleyen 3 ve 5. maddeleri, TBMM'de kabul edilen yasada yer almadı ve böylece işveren lehine bir düzenleme çıkarılmış oldu.

Eşit muamele ilkesine yer verilmedi
AK Parti; Almanya, Norveç ve Hollanda'yı adres göstererek, AB'ye uyum altında özel istihdam bürolarına 'mesleki geçici iş ilişkisi' yetkisi verildiğini belirtti. Ancak AKP tarafından AB'nin 19 Kasım 2008 tarihli 'Mesleki Anlamda Geçici İş İlişkisi Direktifi'nin sadece işveren lehine yönelik hükümlerinin yasal düzenlemeye yansıtıldığı ortaya çıktı. Özel istihdam büroları ile işçi arasındaki iş sözleşmelerini sadece İş Kur'un belirleyeceği standartlara bırakan yasal düzenleme, daimi işçi ile geçici işçi arasında eşit hükümler uygulanacağını güvenceye alan AB direktifindeki şu maddeleri dikkate almadı:

Eşitlik koşulu aynı kalır
KİRALIK işçinin kullanıcı işletme tarafından istihdam olunduğu süreçte 'emsal çalışan', kullanıcı işletmenin sürekli çalışanıdır. Geçici iş ilişkisi içinde çalıştırılacak kişiye uygulanacak kurallar, ödünç çalışan kullanıcı işletme tarafından aynı işi yapmak üzere sürekli istihdam olunsaydı uygulanacak olan temel istihdam ve çalışma koşullarıyla aynı olacaktır (madde 5/1).

Ayrımcılık uygulanamaz
TEMEL istihdam ve çalışma koşulları, ücreti, çalışma süresi, mesai, ara dinlenmeleri, gece çalışmasını, tatilleri içerir (madde 3/1/f). Kullanıcı işletmede hamile, emziren, çocuk ve genç çalışanların korunmasına ve cinsiyet, ırk, etnik köken, din, inanış, özürlülük, yaş veya cinsel tercih temelinde ayrımcılık uygulanmaz (m. 5/1).

Ulaşım ve kreş imkanı
KİRALIK işçiler, kullanıcı işletmede açılacak olan sürekli işlerden haberdar edilecek (madde 6/1), ulaşım, çocuk bakım, kantin gibi mevcut hizmetlerden yararlanacak (madde 6/4 ) ve üye devletler, ödünç çalışanların istihdam edilebilirliklerinin artırılması amacıyla geçici istihdam bürolarında ve kullanıcı işletmelerde eğitim imkanlarından yararlanabilmelerini iyileştirecek önlemleri alacaklardır (madde 6/5). Geçici istihdam büroları, kullanıcı işletme tarafından istihdamın sağlanması nedeniyle dönemsel çalışandan herhangi bir ücret alamaz (madde 6/3).

200 milyar euroluk özel istihdamn cirosu
CUMHURBAŞKANI Abdullah Gül'ün onayını bekleyen düzenleme, özel istihdam bürolarına yeni bir gelir kapısı kazandırıyor. Bugün dünyada 200 milyar euro cirosu olan özel istihdam büroları, özellikle AB ülkelerinde önemli bir sektörü de yarattı. Özel istihdam büroları, dünyada, özellikle AB'de Çalışma Bakanlıkları kontrolünde faaliyet gösteiryor. Çoğunlukla sermaye şirketleri olan bürolar, ödünç iş ilişkisi sistemi ile çalıştırdığı işçiyi başka bir işverene devrediyor.

AB'de 3 milyon kişi dönemsel çalışıyor
ÖZEL istihdam büroları aracılığıyla iş sahibi olan kişi sayısı AB'de 3 milyon kişiyi kapsıyor. Avrupa Özel istihdam Büroları Federasyonu (EUROCIETT) Yönetim Kurulu Başkanı Anne-Marie Muntz, sistemi şöyle savunuyor:

l İş arayanlara iş sağlamakta ve hem kısa dönemli hem de uzun dönemli işsizliğin azaltılmasına katkıda bulunmaktadırlar.
l Daimi istihdama geçişte atlama taşı vazifesi görmektedir.
l İşgücü piyasasının esnekliğini artırmaktadır.
l İşçilerin istihdam edilebilirliklerini artırmaktadır.
l Aktif işgücü piyasası politikalarında anahtar bir rol oynamaktadır.
l Engelli bireylerin işgücü piyasasına girmelerine yardımcı olmakta ve işgücünün çeşitliliğini geliştirmektedir.
l Ekonomik büyümeye ve vergi gelirlerinin artmasına katkıda bulunmaktadır.
l Kayıtdışı çalışmayı azaltmaktadır.

Ebru ÇEKİÇ