AKŞAM | PAZAR | 28 HAZİRAN 2009, PAZAR
Kusurlu, doğal ve yıpranmış olanın güzelliğini savunan 500 yıllık Japon felsefesi Wabi Sabi, dekorasyonda en yeni trend haline geldi.

Mükemmel olan yapaydır, uzaktır, soğuktur. Kusurlu olanın sıcaklığı, yakınlığı, özgünlüğü ve çekiciliği ise yadsınamaz. 16. yüzyılda Japonya'da ortaya çıkmış eski bir felsefe olan Wabi Sabi'nin temelinde de işte bu var. Wabi Sabi kusurlu, tamamlanmamış, düzenlenmemiş, doğal, sade ve yaşanmışlık izleri taşıyan şeylerin güzelliğini savunan bir öğreti. 500 yıl sonra yeniden keşfedilmesi ve son birkaç yıldır giderek popülerleşen bir dekorasyon trendine dönüşmesi ise sürpriz değil. Çünkü Wabi Sabi öğretisi, her şeyin bilgisayar elinden çıkma, kusursuz, fabrikasyon ve otomatik olduğu günümüzde özgün ve özel olanı unutmanın eşiğindeki 21. yüzyıl insanının ruhunu tedavi edebilecek bir kurtarıcı.
Bir Japon efsanesi Wabi Sabi'nin ortaya çıkışını şöyle anlatıyor: 'Japonya'nın en eski geleneklerinden biri olan çay törenlerine layık bir çay ustası olmak isteyen Sen No Rikyu mükemmel çay yapabilmek için çalışmaktadır. Çay üstadı Takeeno Joo ona bunun için çay bitkilerini yetiştirdiği bahçeyi mükemmelleştirmesini söyler. Rikyu bahçesindeki çukurları kapatır, toprağı mükemmel oluncaya kadar çapalar, bitkileri düzenler ve kusursuz bir bahçe yaratır. Tam bahçesini ustasının huzuruna sunduğu sırada, bahçedeki kiraz ağacına çarpar ve ağacın çiçekleri yerlere dökülür. Rikyu o anda ustasının ne anlatmak istediğini anlar. Doğal akışında devam eden, bütün ve tamamlanmış olmayan, kusursuz olandan daha güzeldir.'
Kelime olarak 'Wabi' basit, doğal, kusurlu şeylerin içindeki güzellik anlamını taşıyor. 'Sabi' ise yaşanmışlık taşıyan şeylerin güzelliğini simgeliyor. İnsana dair her şey Wabi olarak başlıyor ve zaman içerisinde Sabi'ye dönüşüyor. Wabi Sabi öğretisi kişinin 'Materyal yoksulluk, ruhsal zenginlik' noktasına ulaşmasını hedefliyor. Yani başarı, zenginlik, statü, güç ve lüks gibi kavramlar değil, işlev, doğallık, yaşam döngüsü ve yaşamdan zevk almak gibi kavramlar önem kazanıyor.
18-21 Haziran tarihleri arasında İstanbul'da gerçekleşen IDW-design weekend kapsamında Uzakdoğu enerjileri ve doğayla buluşan tasarım konseptlerini sergileyen Sihir Mobilya ve Natuzzi'nin ana temalarından birini de Wabi Sabi oluşturuyordu. Bu önemli markaların danışmanlığını yapan Enerji Uzmanı ve Yüksek Mimar Sevinç Ormancı, 'Wabi Sabi için doğa, dengedir' diyor; 'Abartıdan uzak olmalı, doğanın sergilediği detaylarla güzelliğe ulaşılmalı. Mükemmelliği aramak yerine doğanın esas güzelliğini yakalamaya uğraşan sanatları aramalı. Basit şeylerin değerini vurgulayan doğanın yansımalarıyla, iç dünyamızda dengeye uzanan huzuru yakalamamızın yolu Wabi Sabi'den geçiyor.' Ormancı'ya göre Wabi Sabi koruyamayacağımız şeyin gitmesine izin vererek hayatın her safhasını kucaklamayı öğretiyor. Kısacası günümüzün parlak, bakımlı, fabrikasyon, teknolojik ve düzenli hayatı içinde kaybolan insanlara huzurlu bir bakış açısı ve kalıpların, kuralların olmadığı özgür bir yaşam tarzı sunuyor Wabi Sabi. Hayata geçirmek için yapmanız gereken tek şey şu: Mükemmel olmaya çalışmayın, her şeyi doğal akışına bırakın ve buradaki gizli güzelliği keşfedin!
Her eve Wabi Sabi
- Küçük kusurlar yaşanmışlığın izlerini taşır. Buna göre eski, boyası dökülmüş bir masa gibi gösterişsiz ve 'görmüş geçirmiş' nesneler Wabi Sabi'dir. Mağazalar yerine bitpazarından alışveriş yapmak bunu kolaylaştıracaktır.
- Wabi Sabi geleneklerden ya da kalıplardan bağımsızdır, düzen ve uyum değil doğallık ve işlev önemlidir. Doğal olarak serpiştirilmiş, farklı özellikler taşıyan her şeyi yan yana kullanmak hayatın doğal akışının devam etmesini sağlar. Yemek takımları yerine farklı modelde farklı renkli tabaklar, bardaklar kullanabilir, birbiriyle alakasız sandalyeler ya da koltukları evinizde yan yana yerleştirebilirsiniz.
- Wabi Sabi teknolojik, karmaşık, yeni, gösterişli, yapay ve süslü olana karşı çıkar. Doğal ve alçakgönüllü olanı savunur. Taş duvarlar, hasır, ahşap gibi doğal malzemelerden yapılmış nesneler, fabrikasyon değil el yapımı mobilyalar, organik kumaşlar, taşlar, deniz kabukları, kırdan toplanmış çiçekler, manuel makinalar Wabi Sabi'dir.
- Çamur, kağıt ve ahşap Wabi Sabi'ye göre altın, gümüş ve elmastan daha değerlidir. Önemli olan maddi değil, ruhsal zenginliktir.
MİNE AKVERDİ-mine.akverdi@aksam.com.tr